Medal "Za zasługi dla obronności kraju"

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Medal
"Za zasługi dla obronności kraju"
Awers
Awers
(wzór: 1966-1991)
Awers
Awers
(wzór: od 1991)
Rewers
Rewers
(wzór: 1966-1991)
Rewers
Rewers
(wzór: od 1991)
Baretka
Baretka
Ustanowiono 21 kwietnia 1966
Wielkość 38 mm (wzór: 1966)
36 mm (wzór: 1991)
Powyżej (IIIRP) Medal Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny
(PRL) Medal Za udział w walkach o Berlin
Poniżej inne (resortowe, niepaństwowe, prywatne) w/g kolejności otrzymania
Legitymacja medalu

Medal "Za zasługi dla obronności kraju" – polskie odznaczenie wojskowe, nadawane przez ministra obrony narodowej.

Medal został ustanowiony przez Sejm ustawą z dnia 21 kwietnia 1966 (łącznie z medalem "Za udział w walkach o Berlin"). Według ustawy, stanowi uznanie dla osób, które swoją pracą lub działalnością przyczyniły się do rozwoju i umocnienia obronności kraju. Medal może być również nadawany jednostce wojskowej, organizacji społecznej, przedsiębiorstwu, zakładowi lub instytucji. Wraz z odznaką wyróżnienia wręczana jest legitymacja.

Medal posiada trzy stopnie:

  • Złoty Medal
  • Srebrny Medal
  • Brązowy Medal.

Zasady nadawania[edytuj | edytuj kod]

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 kwietnia 1966 szczegółowo określało, za co w szczególności można było nadawać osobom medal "Za zasługi dla obronności kraju". Srebrny medal mógł być nadany osobie nagrodzonej medalem brązowym, jeżeli od jego nadania upłynął co najmniej 3-letni okres. Nadanie medalu złotego mogło nastąpić po upływie co najmniej 5-letniego okresu od nadania medalu srebrnego.

Zasady nadawania medalu zmieniono rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 kwietnia 1991. Według tego rozporządzenia, medal nadaje się osobom, które:

  1. wykazały męstwo lub odwagę w bezpośrednim działaniu związanym z obronnością kraju albo osiągnęły bardzo dobre wyniki w realizacji zadań obronnych
  2. posiadają szczególne zasługi w dziedzinie rozwoju nowoczesnej myśli wojskowej, techniki wojskowej oraz potencjału obronnego, jak również w zakresie szkolenia i wychowania wojskowego
  3. swoją pracą zawodową lub działalnością w organizacjach społecznych znacznie przyczyniły się do rozwoju i umocnienia systemu obronnego kraju.

Srebrny medal może być nadany osobie wyróżnionej brązowym medalem, jeżeli od jego nadania upłynęły co najmniej trzy lata, a nadanie złotego medalu może nastąpić po upływie co najmniej pięciu lat od nadania srebrnego medalu (od zasad tych można odstąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach). Medal w danym stopniu nadaje się tylko raz.

Medal ten można nadawać również w celu okazania wysokiego uznania rodzicom, którzy wychowali wiele dzieci na wzorowych i ofiarnych żołnierzy (złoty medal – rodzicom, których co najmniej pięcioro dzieci pełniło nienagannie czynną służbę wojskową albo co najmniej troje dzieci pełniło zawodową służbę wojskową; srebrny medal – rodzicom, których troje lub czworo dzieci pełniło nienagannie czynną służbę wojskową).

Na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 kwietnia 2012 r. medal może być także nadany jednostkom wojskowym, organizacjom społecznym, przedsiębiorstwom, zakładom i instytucjom, które:

  1. osiągnęły bardzo dobre wyniki w realizacji zadań obronnych;
  2. posiadają szczególne zasługi w dziedzinie rozwoju nowoczesnej myśli wojskowej, techniki wojskowej oraz potencjału obronnego, jak również w zakresie szkolenia i wychowania wojskowego.

Opis odznaki[edytuj | edytuj kod]

Odznaką medalu "Za zasługi dla obronności kraju" był początkowo okrągły medal o średnicy 38 mm, wykonany z metalu złoconego, srebrzonego bądź brązowego i oksydowanego. Na awersie znajdował się rysunek granic Polski, a na jego tle stylizowany orzeł. Wokół rysunku znajdował się napis: ZA ZASŁUGI DLA OBRONNOŚCI KRAJU. Na rewersie umieszczony był poziomo napis: Ministerstwo Obrony Narodowej, otoczony napisem: Polska Rzeczpospolita Ludowa.

Od 1991, odznaką medalu jest okrągły złocony, srebrzony lub patynowany na brązowo medal o średnicy 36 mm. Na awersie umieszczony jest hełm rycerski w koronie, otoczony liśćmi akantu, pod nim tarcza, na której jest umieszczony orzeł wojskowy w koronie. W otoku jest napis: ZA ZASŁUGI DLA OBRONNOŚCI KRAJU. Na rewersie umieszczony jest w dwóch wierszach poziomo napis: WOJSKO / POLSKIE.

Wstążka medalu w obu wersjach jest biała, szerokości 38 mm, z pionowym czerwonym pasem szerokości 20 mm pośrodku.

Baretki Medalu "Za Zasługi dla Obronności Kraju"
POL Złoty Medal za Zasługi dla Obronności Kraju BAR.svg
Medal Złoty
POL Srebrny Medal za Zasługi dla Obronności Kraju BAR.svg
Medal Srebrny
POL Brązowy Medal za Zasługi dla Obronności Kraju BAR.svg
Medal Brązowy

Medal nosi się na lewej piersi w kolejności po orderach i odznaczeniach państwowych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ustawa z dnia 21 kwietnia 1966 r. o ustanowieniu medalu "Za udział w walkach o Berlin" i medalu "Za zasługi dla obronności kraju" (Dz. U. z 1966 r. Nr 14, poz. 85).
  • Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 kwietnia 1966 r. w sprawie zasad i trybu nadawania medalu "Za udział w walkach o Berlin" i medalu "Za zasługi dla obronności kraju" oraz wzorów odznak tych medali i sposobu ich noszenia (Dz. U. z 1966 r. Nr 14, poz. 89).
  • Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 1969 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad i trybu nadawania medalu "Za udział w walkach o Berlin" i medalu "Za zasługi dla obronności kraju" oraz wzorów odznak tych medali i sposobu ich noszenia (Dz. U. z 1969 r. Nr 18, poz. 138).
  • Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 kwietnia 1991 r. w sprawie zasad i trybu nadawania medalu "Za zasługi dla obronności kraju" oraz wzoru odznaki tego medalu i sposobu jego noszenia. (Dz. U. z 1991 r. Nr 39, poz. 170).
  • Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 kwietnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad i trybu nadawania medalu "Za zasługi dla obronności kraju" oraz wzoru odznaki tego medalu i sposobu jego noszenia (Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 519).
  • Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zasad i trybu nadawania medalu „Za zasługi dla obronności kraju” oraz wzoru odznaki tego medalu i sposobu jego noszenia (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 1224).