Megrelia i Górna Swanetia

Region
Megrelia i Górna Swanetia სამეგრელო-ზემო სვანეთი
Położenie na mapie
Państwo	Gruzja
Stolica	Zugdidi
Powierzchnia	7441 km²
Ludność (2004) • liczba ludności	387 600
Kod ISO 3166-2	GE-SZ
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba prowincji	7
Liczba miast	1

Megrelia i Górna Swanetia (gruz.: სამეგრელო-ზემო სვანეთი, Samegrelo- Zemo Swaneti) – region północno-zachodniej Gruzji, ze stolicą w Zugdidi. Region ten od zachodu graniczy z Abchazją, od południa z Gurią, od wschodu z Racza-Leczchumi i Dolną Swanetią i Imeretią, północna granica regionu jednocześnie jest granicą państwa z Rosją.

Gospodarka

Prowincje Megrelii i Górnej Swanetii:

1. Zugdidi (miasto)
2. Poti
3. Mestia
4. Abasza
5. Senaki
6. Martwili
7. Chobi
8. Czchorocku
9. Calendżicha

Główne przemysłowe miasta regionu to Zugdidi i Poti, posiadają porty lotnicze i połączenie drogowe z najważniejszymi arteriami drogowymi Gruzji. Ponadto Poti jest głównym portem morskim, nie biorąc pod uwagę portów w autonomicznych republikach Adżarii i Abchazji. Jednakże produkcja w obu tych miastach jest bardzo mała. Gospodarka regionu opiera się na rolnictwie, głównie na uprawie kukurydzy (35 000 ha, 122 000 ton), orzechów laskowych (9000 ha, 8000 ton) i owoców (6000 ha, 18 000 ton).

Na rzece Inguri, na północ od Dżwari, zakończono budowę elektrowni wodnej w 1980 r. Jest to najwyższa zapora łukowa na świecie (wysokość – 272 m, długość – 670 m).

Geografia

Typowa swanecka baszta obronna

Swanetię zamieszkuje grupa etnograficzna Gruzinów zwanych Swanami. Posługują się swanuri, czyli jednym z dialektów języka gruzińskiego. Zarówno język, jak i obyczaje wyraźnie różnią ich od rodaków z innych regionów. Dość oryginalna kultura Swanów powstawała na skutek wielowiekowej izolacji mieszkańców regionu od reszty Gruzinów.

Swanetia otoczona przez szczyty o wysokości 3000-5000 m jest najwyższym zamieszkanym regionem w Europie. Jest głównym ośrodkiem alpinistycznym w Gruzji. Znajdują się tam najwyższe szczyty: Szchara (5068 m n.p.m.), Uszba, Dżangitau, Szchelda oraz słynna Ściana Bezingi.

Wieś Ushguli jest najwyższym zaludnionym miejscem w Europie (2200 m n.p.m.). Położona jest w trudno dostępnym odizolowanym miejscu w Swaneti.

Region Górnej Swanetii, ze względu na liczne zabytkowe cerkwie i baszty obronne oraz wyjątkową kulturę, został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Ludność zamieszkująca tereny Megrelii posiada własny dialekt i oryginalną kulturę. Słynie również z własnej kuchni, która jest o wiele pikantniejsza niż w pozostały regionach Gruzji.

Historia

Tereny Megrelii to starożytna Kolchida, cel wyprawy Argonautów po złote runo. W starożytności Kolchida była kolonią greckiego miasta Milet. Grecy łączyli Kolchidę z obecną w mitologii krainą Aja.

Muzeum Historii i Etnografii w Zugdidi zawiera wiele znalezisk związanych z Kolchidą. Są to między innymi: złota głowa sarny z I wieku, wiele monet, części elementów szklanych i haftu z XI – XIII wieku, ikony z klasztorów Megrelii. W Zugdidi w siedemnastowiecznym pałacu książąt znajdują się trzy brązowe maski Napoleona Bonaparte. Znalazły się one w tym miejscu w wyniku małżeństwa Salome z Księciem Achille Napoleonem Muratem – wnukiem siostry Napoleona i marszałka Murata.

Współczesna Megrelia jest politycznie podzielona. Zachodnia część regionu od rzeki Inguri po miasto Oczamczire (tzw. obwód galski) została wcielona do Abchaskiej Republiki Autonomicznej. Dziś obszar ten – choć zamieszkany niemal wyłącznie przez Gruzinów – kontroluje samozwańczy rząd abchaski, wsparty militarnie przez wojska rosyjskie (nominalnie siły pokojowe).

Zabytki

W Martwili znajduje się średniowieczny monastyr. Już w I wieku naszej ery powstał w tym miejscu chrześcijański kościół. Monastyr Martwili został zbudowany w VII wieku. W X wieku za sprawą króla Abchazji Giorgiego II monastyr stał się episkopatem. Katedra została prawie całkowicie zniszczona podczas tureckich najazdów, odbudował ją w X wieku król Abchazji Giorgi II.

Linki zewnętrzne

• Swanetia (ros.)