Mejszagoła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mejszagoła
Kościół w Mejszagole
Kościół w Mejszagole
Herb
Herb Mejszagoły
Państwo  Litwa
Okręg wileński
Populacja (2011)
• liczba ludności

1636
Kod pocztowy LT-14025
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Mejszagoła
Mejszagoła
Ziemia 54°52′20″N 25°04′00″E/54,872222 25,066667Na mapach: 54°52′20″N 25°04′00″E/54,872222 25,066667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Litwa, Łotwa i Estonia

Mejszagoła, lit. Maišiagala - miasteczko na Litwie, zlokalizowane w rejonie wileńskim liczące 1 636 mieszkańców, siedziba gminy Mejszagoła.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Mejszagoła to stolica gminy (starostwa) liczącej 3 150 mieszkańców. Na terytorium gminy jest 41 wsi, większe z nich: Korwie (346 mieszkańców), Gudele (189 mieszkańców), Kiemiele (177 mieszkańców). Powierzchnia terenu: 10 085 ha, z tego – 5 568 ha stanowią użytki rolne, 1 344 ha- lasy, 3 173 ha - zbiorniki wodne oraz grunty o innym przeznaczeniu.

Na terytorium gminy znajdują się: poczta, 2 szkoły średnie, 2 szkoły podstawowe, przedszkole, 2 biblioteki, 2 Domy Kultury, posterunek policji, posterunek straży pożarnej, ambulatorium, 6 sklepów, 2 kościoły, cmentarz, 2 zagrody agroturystyczne, grodzisko w Mejszagole, pozostałości dworu w Korwiu.

Przedsiębiorczość lokalna: rolnictwo i leśnictwo, usługi świadczone dla mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W Południowo-zachodnich obrzeżach miasteczka, na prawym brzegu Dukszty jest kopiec Mejszagoły. Mejszagoła jest podobno jedną z najdawniejszych osad na Litwie. W czasach pogańskich był tu podobno drewniany zamek i dwór wiejski wielkich książąt litewskich. Zdaniem kronikarza Jana Długosza po ustąpieniu tronu Władysławowi Jagielle miał tutaj mieszkać aż do śmierci i zostać pochowany Olgierd.

Po raz pierwszy wspomniano w 1254 r. w kronikach pruskich. W czasach pogańskich był tu podobno drewniany zamek i dwór wiejski wielkich książąt litewskich. Zdaniem kronikarza Jana Długosza po ustąpieniu tronu Władysławowi Jagielle miał tutaj mieszkać aż do śmierci i zostać pochowany Olgierd. W 1365 r. Mejszagoła została zniszczona najazdem krzyżackim. Wiosną 1390 r. podczas kolejnego najazdu Krzyżacy za przewodnictwem Konrada Wallenroda całkowicie spalili należący niegdyś do księcia Olgierda zamek. W XIV wieku Mejszagoła była już sporym miasteczkiem. W 1387 r. został tu zbudowany jeden z siedmiu pierwszych na Litwie kościołów (z fundacji Władysława Jagiełły, na pamiątkę przyjęcia religii katolickiej). W 1528 r. Mejszagoła jest wspominana jako miasto. Było tu 39 karczm, duży rynek. Wkrótce w roku 1575 otrzymała przywileje miasta handlowego. Mejszagoła była następnie dzierżawiona przez królową Bonę. W XVI w. pożar kilkakrotnie niszczył kościół, zostaje on odbudowany przez króla Zygmunta II Augusta. W 1760 r. zbudowany zostaje przez ks. Bejnarta (wspomożonego przez starostę Eperyesza) nowy drewniany kościół. W 1771 Mejszagoła była starostwem niegrodowym, dzierżawił ją starosta wiłkomierski Eperyesz. W 1782 r. działała szkoła parafialna. Do 80 lat XVIII wieku Mejszagoła była własnością Narbutowiczów, Sapiehów i Tyzenhauzów, następnie Wołowiczów, a od 1802 Houwaltów. W 1792 r. miasteczku nadano prawa magdeburskie i przyznano herb - wizerunek św. Antoniego z Dzieciątkiem na ręku, ale wkrótce carska Rosja te prawo zlikwidowała. Poprzez powstania listopadowego w okolicach Mejszagoły powstańcy pod dowództwem Emilii Platerównej walczyli z wojskiem rosyjskim. W 1862 - na miejscu kilku wcześniejszych - powstał kościół parafialny, a w 1865 został on odnowiony przez ks. Urbanowicza. W grudniu 1905 roku w czasie rewolucji w carskiej Rosji, w Mejszagole usunięto rosyjską administrację. W latach 1919-1920 przez Mejszagołę toczyły się walki polsko-litewskie, tzw. spór o Wilno. W latach 1920-1922 Mejszagoła była włączona do Litwy Środkowej, a od 1922 roku była w składzie II RP. Za II RP siedziba wiejskiej gminy Mejszagoła. W czasie kampanii wrześniowej 19 września 1939 roku Armia Czerwona wkroczyła do miasteczka. 29 października według umowy litewsko-radzieckiej o przekazaniu Wilna oraz o wzajemnej współpracy wojsko litewskie wkroczyło do Mejszagoły. Od tego czasu do roku 1940 Mejszagoła znajdowała się pod faktyczną okupacją litewską, bez wypowiedzenia wojny Państwu Polskiemu. Po aneksji Litwy do ZSRR w Mejszagole Sowieci wysadzili pomnik z Orłem Białym upamiętniający bohaterów wojny z bolszewikami w 1920 roku (obecnie ten pomnik nie istnieje), a także z Mejszagoły wywieźli Polskich żołnierzy, m.in. zostali w spisku masakry w Katyniu. W czasie hitlerowskiej okupacji w lipcu-sierpniu 1941 roku hitlerowcy zamordowali 300 mejszagolskich Żydów. W czasie trzydniowych walk pod Mejszagołą, miasteczko zostało wyzwolone 11 lipca 1944 przez 2 Zgrupowanie AK „Węgielnego” pod dowództwem Mieczysława Potockiego "Węgielnego" we współdziałaniu z sowiecką 227 dywizją gen. Gładyszewa. Po wkroczeniu Sowietów zaczęło się polowanie na AK-owców. Około 40 rodzin deportowano w głąb ZSRR jako "wrogów ludu". Strach przed rządami bolszewików skłonił ponad 300 polskich rodzin z Mejszagoły do wyjazdu do Polski w jej nowych granicach. Na cmentarzu mejszagolskim znajdują się groby dwóch żołnierzy AK, którzy polegli podczas walk o Mejszagołę, oraz grób 17-letniego Henryka Kuppy, rozstrzelanego przez Niemców za pomoc udzielaną AK-owcom w przeddzień wyzwolenia miasteczka. W 1994 roku miasteczko odzyskało swój herb. Z Dużym szacunkiem cieszył się długoletni proboszcz w Mejszagole, ksiądz prałat Józef Obrembski (jego imię nadano w 2007 roku mejszagolskiej Szkole Średniej nr 1). 16 lutego 2011 r. w miejscowości złożył wizytę Prezydent RP Bronisław Komorowski. Podczas wizyty spotkał się z miejscowymi Polakami oraz uhonorował Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi RP 105-letniego księdza prałata Józef Obrembski - "Patryjarchę Wileńszczyzny". Obecnie Mejszagoła jest silnym ośrodkiem polskości.

Organizacja patriotyczna młodzieży polskiej w Mejszagole 1927 r.

Ludzie związani z Mejszagołą[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]