Melodyka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy zespołu cech melodii. Zobacz też: melodyka – instrument muzyczny.

Melodyka – zespół cech melodii charakterystycznych dla danego stylu, epoki, grupy kompozytorów, np. melodyka barokowa, melodyka w utworach Fryderyka Chopina. Melodyka to element dzieła muzycznego, który porządkuje następstwo dźwięków o różnych wysokościach i różnym czasie trwania.

Dwa podstawowe rodzaje melodyki - wokalna i instrumentalna - wiążą się z głównymi środkami wykonawczymi. Pozostałe wywodzą się z nich bezpośrednio i wzajemnie się przenikają. Rodzaje melodyki:

W muzyce wokalnej poza melodyką kantylenową spotyka się figuracyjną i ornamentalną, ale jej wykonanie wymaga od śpiewaka wielu ćwiczeń, gdyż aparat głosowy człowieka wykazuje ograniczone możliwości techniczne. Melodyka recytatywna występuje głównie w śpiewach liturgicznych. W muzyce instrumentalnej natomiast, obok typowej dla niej melodyki figuracyjnej, bardzo często ma zastosowanie melodyka kantylenowa i ornamentalna.

Ze względu na kierunek gry wyróżnia się melodykę:

  • wznoszącą – melodia rozwija się do góry,
  • opadającą – melodia rozwija się w dół,
  • łukową – melodia wznosi się i opada (bądź odwrotnie),
  • falującą – melodia na przemian wznosi się i opada wiele razy,
  • opartą na repetycjach dźwięku (tremolo).

Prócz tego mamy jeszcze melodykę:

  • diatoniczną - porusza się po dźwiękach danych dla określonej skali
  • chromatyczną - zastosowanie znaków chromatycznych, pojawiają się dźwięki obce dla skali

Ze względu na rodzaj śpiewu można wyodrębnić melodykę:

  • sylabiczną – na jeden dźwięk przypada jedna sylaba
  • melizmatyczną – na jedną sylabę przypada kilka dźwięków; najczęściej łączy się ona z melodyką figuracyjną lub kantylenową
  • deklamacyjną – muzyczna recytacja (melorecytacja).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]