Meloksykam

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Meloksykam
Meloksykam
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C14H13N3O4S2
Masa molowa 351,40 g/mol
Wygląd ciało stałe o jasnożółtej barwie
Identyfikacja
Numer CAS 71125-38-7
PubChem 5281106[2]
DrugBank DB00814[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Meloksykamwielofunkcyjny organiczny związek chemiczny. Stosowany jako lek z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Działa przeciwzapalnie poprzez hamowanie aktywności enzymatycznej cyklooksygenazy 2 (COX-2), uczestniczącej w syntezie prostaglandyn. Wykazano, że meloksykam w większym stopniu hamuje aktywność enzymu COX-2 niż COX-1. To preferencyjne hamowanie aktywności COX-2 powoduje, że meloksykam hamuje syntezę prostaglandyn w miejscu toczących się procesów zapalnych, a znacznie słabiej w obrębie przewodu pokarmowego i nerek. Badania kliniczne wykazały mniejszą częstość występowania objawów niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego (włączając w to owrzodzenia, perforacje i krwawienia) podczas stosowania meloksykamu w zalecanych dawkach, niż podczas stosowania innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Meloksykam jest dobrze wchłaniany po podaniu doustnym. Stężenie leku w stanie stacjonarnym jest osiągane w surowicy krwi po 3 do 5 dniach stosowania, długotrwałe przyjmowanie leku przez okres dłuższy niż rok nie wpływa na wielkość stężenia w stanie stacjonarnym. Stężenie leku w surowicy krwi jest proporcjonalne do przyjętej dawki. Meloksykam łatwo przenika do płynu stawowego, osiągając w nim stężenie równe połowie stężenia osoczowego. Ponad 99% leku wiąże się z białkami osocza krwi. W organizmie lek podlega intensywnym przemianom metabolicznym (utlenieniu) i mniej niż 5% dawki dobowej jest wydalane w postaci niezmienionej z kałem, a jedynie śladowe ilości leku w postaci niezmienionej są wydalane w moczu. Metabolity są wydalane w równych proporcjach w moczu i z kałem. Zarówno niewydolność wątroby, jak i umiarkowana niewydolność nerek, nie wpływają istotnie na farmakokinetykę leku. U osób w wieku podeszłym szybkość wydalania leku z organizmu jest zmniejszona. Pacjenci uczuleni na kwas acetylosalicylowy (aspirynę) mogą być także uczuleni na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne. Dlatego meloksykamu nie należy stosować u pacjentów z astmą oskrzelową, polipami nosa, obrzękiem naczynioworuchowym i pokrzywką stwierdzanych w następstwie podawania kwasu acetylosalicylowego lub innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Dawkowanie[edytuj | edytuj kod]

Maksymalna dawka dobowa leku wynosi 15 mg. Przy chorobie zwyrodnieniowej stawów – 7,5 mg na dobę. W razie konieczności dawkę można zwiększyć do 15 mg na dobę (w dawce jednorazowej). Reumatoidalne zapalenie stawów i zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – 15 mg na dobę (w dawce jednorazowej). W zależności od skuteczności terapeutycznej dawkę można zmniejszyć do 7,5 mg na dobę. U pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia objawów niepożądanych leczenie należy rozpocząć od dawki 7,5 mg na dobę. U pacjentów dializowanych z ciężką niewydolnością nerek nie należy stosować dawki większej niż 7,5 mg na dobę.

Możliwe skutki uboczne[edytuj | edytuj kod]

Środek powinien być dawkowany adekwatnie do wieku i masy ciała chorego. Możliwe działania niepożądane to problemy z układem pokarmowym (ból brzucha, zgaga, niestrawność, krwawienie z przewodu pokarmowego, biegunka, zaparcia), bóle i zawroty głowy, senność, zaburzenia widzenia, reakcje alergiczne, a także obniżenie sprawności psychomotorycznej[5].

Synteza i oczyszczanie[edytuj | edytuj kod]

W opracowanych metodach syntezy meloksykamu niepożądanym produktem ubocznym zanieczyszczającym produkt końcowy jest pochodna N-metylowa, której ilość według farmakopei europejskiej nie może przekraczać 0,05%. Związek ten usuwano dawniej za pomocą rekrystalizacji z 1,2-dichloroetanu, jednak obecne procedury farmaceutyczne nie pozwalają na stosowanie tego rozpuszczalnika i konieczne było stosowanie innych, pracochłonnych procedur (np. krystalizacji z acetonu). Wydajniejszą metodą jest krystalizacja jego soli potasowej z wody, w której produkty alkilowane rozpuszczają się słabo[6].

W roku 2007 opublikowano czteroetapową metodę syntezy meloksykamu znakowanego deuterem, w celu zastosowania jako standardu do spektrometrii mas podczas oznaczania meloksykamu w moczu[7]:

  1. Alkilowanie sacharyny chlorooctanem metylu w dimetyloformamidzie wobec wodorku sodu:
Alkilowanie sacharyny chlorooctanem metylu w obecności wodorku sodu i dimetyloformamidu.jpg
  1. Przegrupowanie Gabriela-Colmana:
Przegrupowanie Gabriela-Colmana.jpg
  1. Alkilowanie perdeuterowanym jodkiem metylu:
Alkilowanie benzotriazyno azotu z DC3I.jpg
  1. Reakcja z 2-amino-5-metylotiazolem:
Reakcja estru z 2-amino-5-metylotiazolem..jpg

i – reakcję przeprowadza się w temperaturze wrzenia m-ksylenu w atmosferze azotu przez 24 h.

Ostateczny produkt oczyszczono metodą chromatografii kolumnowej na żelu krzemionkowym.

Dostępne preparaty[8][edytuj | edytuj kod]

  • Aglan – tabletki 7,5 mg lub 15 mg, ampułki 15mg/1,5ml
  • Aspicam – tabletki 7,5 mg lub 15 mg
  • Lormed – tabletki 7,5 mg lub 15 mg
  • Melobax – tabletki 7,5 mg lub 15 mg
  • Meloksam – tabletki 7,5 mg lub 15 mg
  • Melotev – tabletki 7,5 mg lub 15 mg
  • Meloxicam Arrow – tabletki 7,5 mg lub 15 mg
  • MeloxiLek – tabletki 7,5 mg lub 15 mg.
  • Meloxistad – tabletki 7,5 mg lub 15 mg
  • Moilec – tabletki 7,5 mg – dostępny bez recepty
  • Movalis – tabletki 7,5 mg lub 15 mg, ampułki 15mg/1,5ml
  • Movmax – tabletki 15 mg
  • Opokan – tabletki 7,5 mg – dostępny bez recepty
  • Opokan forte – tabletki 15 mg – dostępny na receptę
  • Trosicam – tabl. ulegające rozpadowi w jamie ustnej (7,5 mg i 15 mg)

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Meloksykam – karta leku (DB00814) (ang.). DrugBank.
  2. Meloksykam – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. 3,0 3,1 AA. Abdoh, MI. El-Barghouthi, MB. Zughul, JE. Davies i inni. Changes in the conformational structure, microscopic and macroscopic pK(a)s of meloxicam on complexation with natural and modified cyclodextrins.. „Pharmazie”. 62 (1), s. 55-9, 2007. doi:10.1691/ph.2007.1.6049. PMID 17294815. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Meloxicam official FDA information(eng.) http://www.drugs.com/pro/meloxicam.html
  5. Encyklopedia leków "Lekopedia": Lormed (pol.). doz.pl. [dostęp 2011-01-19].
  6. Mezei, T., Mesterhazy, N., Bako, T., Porcs-Makkay, M., Gyula, S., Balazs, V. Manufacture of High-Purity Meloxicam via Its Novel Potassium Salt Monohydrate. „Org. Process Res. Dev.”. 13 (3), s. 567–572, 2009. doi:10.1021/op900031h. 
  7. Frédéric Balssa, Yves Bonnaire. Synthesis of deuterium-labelled meloxicam and piroxicam. „J Label Compd Radiopharm”. 50 (3), s. 207–210, 2007. doi:10.1002/jlcr.1261. 
  8. Pharmindex on-line (pol.). [dostęp 2011-07-09].