Menedżer okien

Menedżer okien — w graficznym interfejsie użytkownika jest to program zarządzający rozmieszczeniem, zachowaniem i rysowaniem okien w obrębie systemu okien. Większość menedżerów okien jest elementem kompletnego środowiska graficznego dla systemu operacyjnego. Są przeważnie napisane z wykorzystaniem jednej z istniejących bibliotek kontrolek (np. Qt, GTK+).

W niektórych menedżerach okien występuje silne rozróżnienie między operacjami realizowanymi przez system okien oraz sam menedżer. W każdym graficznym systemie okienkowym musi istnieć jakaś forma zarządzania oknami, lecz w praktyce zakres funkcjonalności bywa różny. Do podstawowych operacji powszechnie kojarzonych z menedżerami okien należą: otwieranie, zamykanie, minimalizacja, maksymalizacja, przesuwanie okien oraz ich dekoratorów (paski tytułowe itd.). Wśród opcjonalnych funkcjonalności można wymienić pasek zadań czy pulpit.

Rodzaje menedżerów okien

Menedżery okien dzielone są na kilka kategorii w zależności od tego, jak dzielona jest w nich pomiędzy okna przestrzeń robocza ekranu oraz jak odbywa się zarządzanie oknami.

Menedżer kafelkowy

W menedżerze kafelkowym obszar ekranu dzielony jest na niezachodzące na siebie „kafle”, gdzie w każdym z kafli może znaleźć się dokładnie jedno okno. Z techniki tej korzystał Microsoft Windows 1.0; istnieje także kilka kafelkowych menedżerów okien dla systemu X.

Menedżer stosowy

W menedżerze stosowym okna mogą zachodzić na siebie i przesłaniać wzajemnie, tworząc stos. Do tej kategorii zalicza się wszystkie menedżery okien korzystające z tej techniki, które nie są jednocześnie menedżerami kompozycji. Do rysowania okien we właściwej kolejności używany jest algorytm malarza. Niekiedy czynności wykonywane przez użytkownika wymagają przerysowania wszystkich okien, ale są też operacje, gdzie wystarczy odświeżyć jedynie fragment ekranu (np. przeniesienie przesłoniętego okna na wierzch).

Menedżer kompozycji

W menedżerze kompozycji okna rysowane są niezależnie od siebie do oddzielnych buforów w pamięci, a następnie składane i wyświetlane w środowiskach 2D lub 3D. Najbardziej zaawansowane menedżery udostępniają szeroki wachlarz efektów wizualnych oraz operacji do zarządzania lub przełączania się między oknami.

Menedżer dynamiczny

Menedżer dynamiczny to menedżer korzystający z kombinacji jednej z kilku pozostałych technik (np. kafelkowej i stosowej) umożliwiający swobodne przełączanie się między nimi.

W systemach okienkowych

X Window System

System okien X Window System sam w sobie nie zawiera żadnego menedżera okien. Istnieje szeroki wybór dostępnych menedżerów dla tego środowiska różniących się zakresem funkcjonalności. Oryginalnie architektura przewidywała pełną separację odpowiedzialności obu tych komponentów, lecz obecnie granica ta zaczęła się zacierać wraz z pojawieniem się menedżerów kompozycji i przenoszeniem części zadań systemu okien do jądra systemu operacyjnego lub do samego menedżera. Wśród popularnych menedżerów dla środowiska X można wymienić:

• AfterStep
• Blackbox
• Compiz
• Enlightenment
• Fluxbox
• fvwm (oparty początkowo na twm)
• IceWM
• KWin (dawniej KWM, domyślny menedżer okien KDE)
• Metacity (menedżer okien dla GNOME 2.x) [1]
• MWM
• Openbox
• Sawfish (dawniej Sawmill)
• twm
• Xfwm (menedżer okien dla Xfce)
• Window Maker

Microsoft Windows

System Windows posiada zintegrowany stosowy menedżer okien od wersji 2.0. Windows Vista wprowadził alternatywny menedżer kompozycji dwm.exe korzystający z akceleracji sprzętowej. W tej architekturze rola menedżera okien jest ściśle powiązana z podsystemami graficznymi jądra i przez to nie może być w pełni oddzielona. Istnieją jednak niezależne narzędzia, które potrafią zasymulować kafelkowy menedżer okien na bazie dostępnych funkcji.

Windows Explorer (explorer.exe) jest domyślnie używany do obsługi menedżera plików i paska zadań, jak również wielu fukcji menedżera okien. Wiele aspektów pracy Explorera może być zmienionych przez dostarczone narzędzia konfiguracyjne zmieniające rejestr systemu lub poprzez niezależne narzędzia. Menedżer okien w systemie Windows może także działać jako menedżer X-ów poprzez platformę Cygwin/X.

Zobacz także

• System okien

Linki zewnętrzne

• Window Managers for X - strona Matta Chapmana