Merkur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Znaczek Merkura Scorpio

Merkur (z niem. Merkury) − marka samochodowa stworzona w koncernie Ford w latach 1985-89, w celu sprzedaży na rynkach USA i Kanady importowanych europejskich modeli Forda. Marka i sprzedaż funkcjonowały na zasadach franczyzy w sieci dealerów marek Lincoln-Mercury (około 800 punktów przyjęło franczyzę). Wprowadzając markę bardzo silnie podkreślano "europejskość", wręcz "niemieckość" oferowanych samochodów, z naciskiem na "europejskie" osiągi i jakość (np. kładziono nacisk na prawidłową wymowę "merkur", szybko amerykanizowanego na "merker"; na emblemacie marki dodano dopisek "FORD WERKE AG - Cologne, West Germany" itp.)

Historia marki[edytuj | edytuj kod]

Powstanie nowej marki w już dość bogatej ofercie Forda w USA zainspirował wcześniejszy względny sukces sprzedaży Forda Capri na rynku amerykańskim, tym razem zaplanowano import najlepiej sprzedających się modeli europejskich ze znacznie większym rozmachem i wyprzedzeniem. Jednak postępujące zmiany w prawodawstwie amerykańskim i konieczność dostosowania importowanych samochodów do lokalnego prawa i regulacji zmieniły konstrukcje pojazdów co znacznie skomplikowało i podrożyło całą operację. Dlatego np. model XR4Ti bazujący na Fordzie Sierra był produkowany przez Karmanna w Rheine, Niemcy z silnikami pochodzącymi z fabryki Forda z Lima, USA później z Taubate, Brazylia (model Scorpio był produkowany w macierzystym zakładzie wszystkich Fordów Scorpio, Ford Werke AG w Kolonii).

Pod marką Merkur sprzedawano tylko dwa modele - sportowo zorientowaną, znacznie zmodyfikowaną, wersję Forda Sierra jako Merkur XR4Ti (potocznie Merkur XR) i nieznacznie zmodyfikowaną wersję Forda Scorpio jako Merkur Scorpio. Oba modele przyniosły bardzo umiarkowane wyniki - o ile XR4Ti znalazł niszę wśród klientów o zacięciu sportowym i przyniósł pewną rozpoznawalność marce i modelowi, to droższe i prestiżowe Scorpio sprzedawało się bardzo słabo, w konsekwencji marka przetrwała zaledwie kilka lat. Nie można za to winić konstrukcji pojazdów czy ich jakości (w Europie Sierra przez lata była na drugim miejscu sprzedaży, po własnym Escorcie Forda; Ford Scorpio (w Wielkiej Brytanii - pod nazwą Granada) także odniósł znaczny sukces w Europie), również wielkość pojazdów czy ich cena nie była krytyczna. Dla obu modeli wspólnym problemem były fluktuacje kursów walut czy konieczność przeprojektowania dla dostosowania do amerykańskich standardów, ale należy zauważyć że podstawowe problemy obu modeli były różne.

XR4Ti, oferowany wyłącznie jako usportowiony 3 drzwiowy hatchback z jedną wersją silnikową, był niezwykle zawężoną ofertą w porównaniu z europejską Sierrą, oferowaną z silnikami od 1.3 po 2.8 i nadwoziami od 3 drzwiowego hatchbacka po kombi i pickupa, co powodowało zupełną nieprzystawalność oferty, "ideologii" sprzedaży, i samej sprzedaży po obu stronach Atlantyku. Dodatkową wewnętrzną konkurencją był Mercury Topaz na bazie Escorta.

Scorpio, przy nieco podobnie technicznie zawężonej ofercie (tylko hatchback 2.9, prawie wszystkie z automatyczną skrzynią biegów), ucierpiał dodatkowo z powodu pechowego pozycjonowania w sieci dealerskiej Lincoln-Mercury, gdzie w tym samym czasie sprzedawano bardzo podobnego i tańszego Mercury Sable na bazie Forda Taurusa i całą gamę pojazdów marki Lincoln - ani dealerzy, ani klienci, nie byli bardzo zainteresowani egzotycznym Merkurem, pomimo pewnych nakładów na reklamę i na budowanie świadomości marki, także wśród dealerów.

Ostatecznym "gwoździem do trumny" były planowane zmiany w prawie amerykańskim w początku lat 90, wprowadzające przymusowo dodatkowe środki ochrony pasażerów (automatyczne pasy bezpieczeństwa lub poduszki bezpieczeństwa) - przy bardzo umiarkowanej sprzedaży oceniono, że kolejne przekonstruowanie modeli XR4Ti i Scorpio jest nieopłacalne, nowych modeli nie wprowadzono, i marka została przez Forda wycofana z rynku.

Merkur XR4Ti[edytuj | edytuj kod]

Merkur XR4Ti
Merkur XR4Ti
Producent Ford
Zaprezentowany 1985
Okres produkcji 1985-1989
Miejsce produkcji Rheine, Niemcy
Dane techniczne
Typy nadwozia kombilimuzyna
Silniki benzynowe
2,3 (4-cyl., turbo, 145 do 175KM)
Skrzynia biegów 3 lub 4 biegowa automatyczna lub 5 biegowa ręczna
Dane dodatkowe
Pokrewne Ford Sierra: XR4i, Cosworth, RS500

Merkur XR4Ti bazował na europejskiej wersji XR4i Forda Sierra z wieloma zmianami konstrukcyjnymi. Podstawową różnicą był użyty silnik 2.3 SOHC turbo bez intercoolera (XR4i miały wolnossący silnik Cologne V6) dający 145KM w zestawieniu ze skrzynią automatyczną C3 i 175KM w zestawieniu ze skrzynią ręczną T-9 (duża różnica wynikała z drastycznie obniżonego ciśnienia doładowania, z powodu zbyt słabej wytrzymałości skrzyni C3). Zapewniało to ówcześnie więcej niż dobre osiągi samochodu, który wg niezależnych badań osiągał 7s do 100km/h w wersji ze skrzynią manualną i z opcjonalnym dyferencjałem o ograniczonym poślizgu. Pierwsze serie osiągały prędkość maksymalną 210km/h, ostatnie do 230km/h.

Zmiany konstrukcyjne były znaczne i poza typowymi modyfikacjami na rynek północnoamerykański (zderzaki, światła, emisja spalin) obejmowały też inną płytę podłogową, wzmocnione drzwi i konstrukcję wewnętrzną przednich błotników, zawieszenie, układy elektryczne i wnętrze. Zewnętrznie charakterystycznym elementem był podwójny spojler na klapie tylnej. XR4Ti charakteryzowały się bogatym wyposażeniem fabrycznym, z niewielką liczbą opcji (standardem stawały się podgrzewane i elektrycznie regulowane fotele, elektrycznie sterowane szyby, szyberdach, itp), praktycznie wszystkie egzemplarze odpowiadają najwyższemu standardowi wyposażenia Sierry z danego okresu.

Silnik 2.3 SOHC turbo użyty w XR4Ti pochodził z Forda Thunderbirda Turbo Coupe i poza Merkurem używany był w bardzo podobnej konfiguracji na platformie o nazwie kodowej "Fox", np. w Mustangu kilku edycji specjalnych i w Mercury Cougar.

Ze zbiegu doświadczeń z XR4Ti w motosporcie i rozbudzonych oczekiwań klientów powstały kolejne usportowione Sierry, czyli Sierry Cosworth i RS500.

Merkur Scorpio
Merkur Scorpio
Producent Ford
Zaprezentowany 1988
Okres produkcji 1988-1989
Miejsce produkcji Kolonia, Niemcy
Dane techniczne
Typy nadwozia kombilimuzyna
Silniki benzynowe
2,9 (6-cyl., 145 KM)
Skrzynia biegów 4 biegowa automatyczna lub 5 biegowa ręczna
Dane dodatkowe
Pokrewne Ford Scorpio Mk1

Merkur Scorpio[edytuj | edytuj kod]

Merkur Scorpio był, w porównaniu do XR4Ti, tylko nieznacznie zmodyfikowaną wersją Forda Scorpio. Ogólnie należy zauważyć, że bazował na wersji Scorpio Mk1 sprzed "miniliftingu" z 1989 roku, z dodanymi pewnymi zmianami i ulepszeniami (natomiast ostatnie "poliftingowe" wersje europejskiego Scorpio z lat 1990-91 mają modyfikacje częściowo pokrywające się z Merkurem, ale częściowo jeszcze inne).

Merkur Scorpio był oferowany wyłącznie jako hatchback z silnikiem Cologne V6 2.9, OHV, o mocy 145KM (zmniejszonej wzg. europejskiej wersji). Do wyboru była czterobiegowa skrzynia automatyczna A4LDe lub pięciobiegowa skrzynia ręczna T5 (występuje w bardzo ograniczonej liczbie egzemplarzy). Osiągi i trakcja pojazdu były praktycznie identyczne z odpowiednikiem europejskim. Generalnie wyposażenie Merkura Scorpio było zbliżone dość bogatemu standardowi europejskiej wersji Ghia lub angielskiej Granada Scorpio z roku 1988/89, ale ze znacznie zmniejszoną liczbą opcji (tylko: wybór rodzaju skrzyni biegów, podgrzewanie przednich siedzeń, szyberdach, i Touring Package czyli skórzana tapicerka, szyberdach i komputer spalania). Z reguły inne urządzenia i dodatki, dostępne w Europie w opcjach, były w Merkurach standardem (na przykład, jeśli w roku 1989 wprowadzono w Merkurach elektrycznie regulowane fotele, to nie była to opcja jak w Europie, ale jedyne oferowane rozwiązanie). Porównując Merkura z europejskim Scorpio Mk1 należy pamiętać, że pewne rozwiązania w Merkurze już nie zdążyły się pojawić.

Wykaz podstawowych różnic w kategoriach:

Zewnętrzne:

  • kompletnie inne zderzaki przedni i tylny
  • kompletnie inne światła; przednie, dalekosiężne, kierunkowskazy i tylne
  • zmieniona odblaskowa blenda świateł tylnych, z inną wnęką tablicy rejestracyjnej i uchwytem klapy
  • jeden wzór felgi aluminiowej, z emblematem Merkur
  • spojler klapy tylnej z trzecim światłem stop
  • znaczek Merkur na masce w miejsce Ford, napis Merkur Scorpio na klapie tylnej w miejsce Ford Scorpio

Wnętrze:

  • zmienione nawiewy na desce rozdzielczej i ich regulacja
  • radio w standardzie amerykańskim (zmniejszona rozdzielczość FM)
  • zmienione zegary (prędkościomierz km/mile) i lampki kontrolne (dodana "check engine" w miejsce kontrolki tempomatu, inny wskaźnik wielofunkcyjny itp.)
  • zmienione niektóre opisy i symbole na przyciskach sterujących i kontrolkach
  • zmieniona kierownica (emblemat Merkur zamiast Ford)
  • klimatronik jednostrefowy w miejsce ręcznej klimatyzacji i regulacji ogrzewania (nigdy nie występował w europejskich Scorpio Mk1)

Techniczne:

  • zmiany osprzętu silnika 2.9 - do katalizatora z pojedynczą sondą lambda dodano system recyrkulacji spalin i sprężarkę rozrzedzającą spaliny, zmieniono oprogramowanie układu wtryskowego (działania te miały na celu spełnienie ówczesnych norm emisji spalin kalifornijskich i USA, znacznie niższych niż w Europie; spowodowały zmniejszenie mocy do 145KM)
  • znacznie wzmocnienia konstrukcji zderzaków i bardzo solidne wzmocnienia boczne drzwi (europejskie Scorpio Mk1 nie miały żadnych wzmocnień drzwi, co jest uznaną i poważną wadą ich, skądinąd znacznego, bezpieczeństwa biernego)
  • zmienione różne układy elektryczne i elektroniczne (klimatyzacja, sterowanie świateł postojowych lewych, sterowanie podświetlaniem deski rozdzielczej, itd itp.)

Nieliczne egzemplarze występują w wersji "ponownej konwersji", są to Merkury Scorpio przystosowane fabrycznie na rynek europejski (prędkościomierz tylko w km, ale wskaźnik wielofunkcyjny amerykański; przednie światła w standardzie europejskim - niesymetrycznym, ale kierunkowskazy amerykańskie, itd itp).