Messier 109

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Współrzędne: Astronomia 11h57m35,98s; +53°22'28,30"

Messier 109
Galaktyka Messier 109
Galaktyka Messier 109
Odkrywca Pierre Méchain
Data odkrycia 12 marca 1781
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wielka Niedźwiedzica
Typ SB(rs)bc[1]
Rektascensja 11h 57m 35,98s[2]
Deklinacja +53° 22' 28,3"[2]
Odległość 55 mln ly[3] (17 Mpc)
Przesunięcie ku czerwieni +0,003496 ±0,000010[4]
Jasność obserwowana 10,6[5]m
Rozmiary kątowe 7,6' × 4,7'[1]
Charakterystyka fizyczna
Satelity galaktyki UGC 6923, UGC 6940 i UGC 6969
Alternatywne oznaczenia
M109, NGC 3992, UGC 6937, EQ 1155+536, IRAS 11549+5339, IRAS 11550+5339, LEDA 37617, [M98c] 115501.0+533913, MCG+09-20-044, TC 755, TC E19, Z 1155.0+5339, Z 269 - 23
Ursa major constelation PP3 map PL.jpg
Gwiazdozbiór Wielkiej Niedźwiedzicy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Messier 109 (M109, NGC 3992) – galaktyka spiralna z poprzeczką w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Jest najjaśniejszą galaktyką w grupie M109, dużym, ale rzadkim skupisku galaktyk[6].

Znajduje się w odległości ok. 40' od gwiazdy Phekida (γ Ursae Majoris).

Historia odkrycia[edytuj | edytuj kod]

Galaktykę odkrył 12 marca 1781 Pierre Méchain. Charles Messier obserwował M108 i M109 24 marca 1781, kiedy mierzył pozycję M97. We wstępnej wersji jego katalogu została zapisana pod numerem 99, jednak bez pozycji. Méchain wspomniał o M109 w liście do Bernoulliego z 6 maja 1783. Zarówno M108 jak i M109 nie znalazły się w opublikowanej wersji katalogu Messiera. Dodał ją Owen Gingerich w 1953 roku.

12 kwietnia 1789 M109 niezależnie odkrył William Herschel. Dodał ją do swojego katalogu (H IV.61) błędnie określając jako mgławicę planetarną.

Charakterystyka galaktyki[edytuj | edytuj kod]

Inne zdjęcie M 109 (HST)

M109 znajduje się w odległości około 55 milionów lat świetlnych od Ziemi i oddala się z prędkością 1142 km/s[3]. M109 należy do typu SBc[7]. Galaktyka jest dobrym przykładem galaktyki spiralnej z poprzeczką.

Do tej pory w galaktyce zaobserwowano jedną supernową, SN 1956A. Należała do typu Ia, osiągnęła jasność 12,3m. Odkryto ją 17 marca 1956.

Odkryto trzy satelity M109 (UGC 6923, UGC 6940 i UGC 6969), jest niewykluczone, że posiada ich więcej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Dane według NASA/IPAC Extragalactic Database.
  2. 2,0 2,1 Dane według NASA/IPAC Extragalactic Database pobrane ze strony The STScI Digitized Sky Survey.
  3. 3,0 3,1 Dane według Students for the Exploration and Development of Space za: Brent Tully, Nearby Galaxies Catalog.
  4. Dane według Messier 109 w bazie SIMBAD (ang.).
  5. Dane według NASA/IPAC Extragalactic Database, Students for the Exploration and Development of Space podaje wartości 9,5, 9,6 i 9,8.
  6. Tully, R. Brent, et.al., 1996. "The Ursa Major Cluster of Galaxies. I. Cluster Definition and Photometric Data". Astronomical Journal, Vol. 112, No. 6, pp. 2471-2499 + pl. 103-112 (December 1996)
  7. Kenneth Glyn Jones w rozdziale 1. General Description błędnie podaje typ Sb, jednak już w opisie galaktyki znajduje się prawidłowa klasyfikacja.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

… • Poprzedni obiektMessier 109Następny obiekt • …

… • NGC 3989NGC 3990NGC 3991Messier 109NGC 3993NGC 3994NGC 3995 • …