Metaarsenin sodu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Metaarsenin sodu
Metaarsenin sodu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny NaAsO2
Masa molowa 129,91 g/mol
Wygląd biały bądź szarawy proszek lub białe bądź szarawe płytki, higroskopijny
Identyfikacja
Numer CAS 7784-46-5
PubChem 443495[5]
Podobne związki
Inne aniony azotyn sodu
Inne kationy metaarsenin amonu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Metaarsenin sodu (arsenin sodu) – nieorganiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu arsenawego.

Właściwości chemiczne[edytuj | edytuj kod]

Arsenin sodu jest niepalną substancją. Jest silnie higroskpijny, pochłania parę wodną i absorbuje CO2 z otoczenia[6].

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Otrzymywany może być poprzez stapianie węglanu sodu z tlenkiem arsenu(III)[potrzebne źródło]. Inną metodą otrzymywania jest reakcja trisiarczku diarsenu z wodorotlenkiem sodu. 2As2S3 + 8NaOH → 2Na3AsS3 + 2NaAsO2 + 4H2O[7].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Arsenin sodu jest stosowany przy uprawie winorośli jako środek owadobójczy. Wykazuje on jednak dużą toksyczność dla środowiska. Badania wykazały, że środki ochrony roślin na bazie arseninu sodu są rakotwórcze, przez co stwarzają zagrożenie dla użytkowników, mimo stosowania środków ochrony w czasie użycia. Decyzja ta została podjęta w maju 2001 roku zalecając wprowadzenie zakazu stosowania arseninu sodu[potrzebne źródło]. Jest bardzo toksyczny. Już niewielkie ilości powodują sinicę, śpiączkę, drgawki, paraliż, neuropatię obwodową oraz uszkodzenia wątroby i nerek. Dla zwierząt arsenin sodu jest mutagenem[6].

Arsenin sodu znalazł też zastosowanie jako środek konserwujący skóry oraz w produkcji mydeł i środków antyseptycznych, a także w medycynie i farmacji. Wykazano, że wpływa na ekspresję genów związanych z homeostazą glukozy w tkankach. Bierze więc najprawdopodobniej udział w patogenezie cukrzycy typu 2, jednak mechanizm działania na poziomie molekularnym nie został jeszcze dokładnie poznany[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 Metaarsenin sodu (ang. • niem.) w bazie IFA GESTIS. Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2011-07-13].
  2. Metaarsenin sodu (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-07-13].
  3. 3,0 3,1 Klasyfikacja i oznakowanie substancji wynika ze wspólnego określenia zagrożeń dla „związki arsenu(pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2011-07-13].
  4. Metaarsenin sodu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2011-07-13].
  5. Metaarsenin sodu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  6. 6,0 6,1 CSST: Arsenite de sodium (fr.). [dostęp 2011-07-16].
  7. uniwersytet medyczny w Poznaniu: skrypt_biotechnologia. [dostęp 2011-07-16].
  8. Dipanjan Chanda, Sung-Jin Kim, In-Kyu Lee, Minho Shong i inni. Sodium arsenite induces orphan nuclear receptor SHP gene expression via AMP-activated protein kinase to inhibit gluconeogenic enzyme gene expression. „American Journal of Physiology Endocrinolgy and Metababolism”. 295 (2), s. E368–E379, 2008. doi:10.1152/ajpendo.00800.2007. PMID 18505831. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.