Metechi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Metechi
მეტეხის ეკლესია
Kościół Metechi
Państwo  Gruzja
Miejscowość Tbilisi
Wyznanie prawosławne
Kościół Gruziński Kościół Prawosławny
Wezwanie Marii Panny
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie św. Szuszanik (Zuzanny)
Położenie na mapie Tbilisi
Mapa lokalizacyjna Tbilisi
Kościół Metechi
Kościół Metechi
Położenie na mapie Gruzji
Mapa lokalizacyjna Gruzji
Kościół Metechi
Kościół Metechi
Ziemia 41°41′24″N 44°48′40″E/41,690000 44,811111Na mapach: 41°41′24″N 44°48′40″E/41,690000 44,811111
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Świątynia Metechi nad rzeką Kurą

Świątynia Metechi (gruz. მეტეხის ეკლესია) – świątynia Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego w Tbilisi. Została zbudowana w XIII wieku za panowania króla Dymitra II w pobliżu dawnej rezydencji królewskiej nad skalistym urwiskiem wznoszącym się nad rzeką Kurą/Mtkwari.

Kościół został w 1235 spustoszony przez najeźdźców mongolskich i w 1289 odbudowany. Nazwę świątyni przypisuje się okrzykowi króla Wachtanga I Gorgasali który po odniesieniu w V wieku zwycięstwa miał krzyknąć Ak me mteri wteche (gruz. „Tu pokonałem wroga”)

Kościół o układzie krzyżowo-kopułowym i o wysokości 24,5 m zajmuje powierzchnię 20 × 16 m. Pierwotny układ został zachowany, w XVII i XVIII wieku uzupełniono tylko cegłą ubytki murów kamiennych, od zachodu dobudowano emporę.

W kościele znajduje się grobowiec świętej męczennicy Szuszanik (Zuzanny), która została w V wieku uwięziona za odmowę porzucenia chrześcijaństwa i przejścia na zoroastryzm.

Pierwotnie kościół był otoczony przez budynki rezydencji królewskiej. Carowie rosyjscy urządzili w rezydencji prochownię, potem więzienie. Po 1921 bolszewicy więzili w nim swoich przeciwników. W 1937 budynki uległy rozbiórce, świątynia pozostała na skalnym tarasie wznoszącym się nad urwistym brzegiem rzeki. W kościele urządzono teatr dla młodzieży. Dopiero w 1988 świątynię zwrócono Gruzińskiemu Kościołowi Prawosławnemu.

W 1967 przed kościołem na skraju tarasu ustawiono konny pomnik króla Wachtanga I Gorgasali, dzieło rzeźbiarza Elgudży Amaszukelego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Szałwa Amiranaszwili: Sztuka gruzińska, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.
  • David Marshall Lang, Dawna Gruzja, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1972
  • Bohdan Baranowski, Krzysztof Baranowski: Historia Gruzji, Ossolineum, 1987, ISBN 83-04-02345-8

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]