Methoni (Messenia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Methoni
Państwo  Grecja
Region Peloponez
Powierzchnia 97.202 km²
Położenie na mapie Grecji
Mapa lokalizacyjna Grecji
Methoni
Methoni
Ziemia 36°49′N 21°42′E/36,816667 21,700000Na mapach: 36°49′N 21°42′E/36,816667 21,700000
[www.methoni.gr Strona internetowa]

Methoni również Modon, Modoni, Metone, u Homera Pedasos (gr.: Μεθώνη) – miasto portowe w Messenii na południowo-zachodnim krańcu Peloponezu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Strożytność[edytuj | edytuj kod]

W czasach Homera Methoni znane był jako Pedasos, znajduje się wśród siedmiu grodów, które Agamemnon podarował Achillesowi, aby ułagodzić jego gniew po odebraniu mu pięknej Bryzeidy. Spartanie przekazali miasto osadnikom z Nauplionu. W 433 roku przed Chr. próbowały je zdobyć Ateny[1].

Twierdza bizantyńska[edytuj | edytuj kod]

Od IX wieku w źródłach bizantyńskich wymienia się biskupstwo Metone podległe arcybiskupowi Patras[2]. Pod panowaniem bizantyńskim Metone stanowiło bazę do walki z piratami pojawiającymi się u wybrzeży greckich. W 879 roku flota arabska przeprowadziła atak na Metone i została rozbita w bitwie morskiej u brzegów miasta. Jeńcy arabscy zostali przekazani przez zwycięskiego dowódcę Nazara kościołowi w Metone[3]. W 1125 roku Metone zostało zaatakowane przez Wenecjan pustoszących wybrzeża i wyspy greckie w celu wyegzekwowania przywilejów handlowych nadanych im przez cesarza Aleksego I[4]. W 1199 roku Metone i Koroni zaatakował mający swą bazę na Kerkyrze pirat genueński Leon Vetrano[5].

Panorama Methoni

Z dokumentu Aleksego III dla Wenecjan z 1198 roku wynika, że Metone było siedzibą jednego z 5 temów peloponeskich (oprócz Koryntu, Argos, Nauplionu i Patras)[6]. W XIII wieku było też ważnym ośrodkiem kulturalnym. Biskup Mikołaj z Metone cieszył się opinią jednego z najwybitniejszych teologów swoich czasów[7]. W 1204 roku, w okresie całkowitego rozprzężenia Cesarstwa Bizantyńskiego, nieznany z imienia archont z rodu Kantakuzenów, zbuntował się przeciw władzy w Konstantynopolu i opanował Metone oraz przylegające do niego tereny. Jego działalność przypadła na przełom 1204 i 1205 roku[8].

W ręku weneckim i tureckim[edytuj | edytuj kod]

W okresie dominacji łacinników na Peloponezie Metone została przemianowana na Modon. Pod koniec 1204 roku do Modonu zawinął wskutek niepomyślnych wiatrów uczestnik IV krucjaty Godfryd Villehardouin. W ciągu następnego roku wraz z przyjacielem Wilhelm z Champlitte dokonał podboju całego Peloponezu doprowadzając do powstania Księstwa Achai. Po zdobyciu Konstantynopola przez krzyżowców pretensje do Peloponezu zgłaszała również Wenecja. W 1206 roku flota wenecka pojawiła się u brzegów Peloponezu i wykorzystując słabość łacińskiego garnizonu Modonu zdobyła miasto[9]. Pod rządami Wenecjan Modon nadal rozwijał się jako ważny punkt tranzytowy w drodze z Europy do krajów Orientu, pełniąc rolę ośrodka handlowego, wojskowego i kulturalnego. Wenecjanie na gruzach dawniejszych twierdz wznieśli potężny zamek[1]. Z tego okresu pochodzą też najwcześniejsze świadectwa obecności Romów w Europie. Według zachowanych opisów[10] na wzgórzu pod miastem znajdowała się osada namiotów wędrownego ludu trudniącego się wróżbiarstwem i graniem na instrumentach.

12 sierpnia 1499 roku nieopodal Modonu eskadra wenecka poniosła klęskę w bitwie z Turkami[11]. W sierpniu 1500 roku twierdzę zdobył sułtan Bajazyd II na czele stutysięcznej armii. Rozkazał wymordować wszystkich mieszkańców płci męskiej, a kobiety i dzieci sprzedać w niewolę. Na mocy traktatu podpisanego w 1503 roku Wenecjanie zrzekli się praw do miasta[11].Twierdza pozostała w rękach tureckich do 1828 roku. Przejściowo znalazła się pod władzą Joannitów i Wenecjan[12]. W 1770 roku bez powodzenia zaatakowali Modon powstańcy greccy wspierani przez posiłki rosyjskie dowodzone przez Piotra Dołgorukowa[13]. 24 lutego 1825 roku w Modonie wylądowała licząca 50 okrętów flota egipska pod dowództwem Ibrahima Paszy. W następnych miesiącach stała się bazą wypadową, dla działań pacyfikujących objęty wojną o niepodległość Peloponez[14]. W 1828 roku twierdza została zdobyta przez interwencyjną armię francuską[12].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Forteca na wyspie Bourtzi, widok od południa

Kástro - twierdza, stanowiąca największą atrakcję Methoni, należy do najlepiej zachowanych średniowiecznych zabytków Europy. Z trzech stron otacza ją morze, z czwartej oddziela od lądu szeroka fosa. Wejście prowadzi przez most ponad fosą, w obręb murów gdzie niegdyś mieściło się weneckie miasto portowe. Do czasów dzisiejszych zachowały skąpe szczątki budowli z różnych epok. Są wśród nich ruiny weneckiej katedry, łaźni tureckich krytych podwójną kopułą, oraz ślady zabudowań. Potężna brama na południowym skraju twierdzy prowadzi na kamienną groblę łączącą zamek z maleńką wysepką Bourtzi[12].

Bourtzi - mały ośmiokątny zameczek wzniesiony przez Turków na wysepce o tej nazwie. W okresie panowania tureckiego służył jako więzienie i miejsce straceń[12].

Archipelag Inousse - szereg wysp na południe od Methoni składający się z Sapienzy, nad którą góruje okazała latarnia morska, Agíi Mariani i Schizy, na której znajduje się jaskinia z wystrojem naciekowym[12].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Wiesława Rusin: Grecja. s. 429.
  2. S. Turlej: Historia Grecji. s. 289.
  3. S. Turlej: Historia Grecji. s. 296.
  4. S. Turlej: Historia Grecji. s. 304.
  5. S. Turlej: Historia Grecji. s. 306.
  6. S. Turlej: Historia Grecji. s. 311.
  7. S. Turlej: Historia Grecji. s. 329.
  8. J. Bonarek: Historia Grecji. s. 336.
  9. J. Bonarek: Historia Grecji. s. 367 i 377.
  10. Praca zbiorowa: Oxford - Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Cesarstwo Niemieckie - Arabowie na półwyspie pirenejskim. T. 17. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 232-233. ISBN 978-83-7425-697-1.
  11. 11,0 11,1 J. Bonarek: Historia Grecji. s. 413-414.
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 Wiesława Rusin: Grecja. s. 430.
  13. Tadeusz. Czekalski: Historia Grecji. s. 424.
  14. Tadeusz. Czekalski: Historia Grecji. s. 456.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]