Metodologia badań pedagogicznych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Metodologia badań pedagogicznych - nauka o metodach naukowych i działalności naukowej w pedagogice obejmująca sposoby przygotowania i prowadzenia badań naukowych na gruncie pedagogiki, opracowania ich wyników, budowy systemów naukowych oraz utrwalenie w mowie i w piśmie osiągnięć pedagogiki naukowej[1].

Metodologię badań określamy jako naukę o zasadach i sposobach postępowania badawczego zalecanych i stosowanych w pedagogice. Metodologia uprawiana jest w sposób opisowo – normatywny, pozwalający na prezentowanie zarówno stosowanych, jak i postulowanych reguł postępowania badawczego[2]. Przedstawia się w niej konkretne badania i zarazem postuluje się bardziej efektywne ich zastosowanie w naukach pedagogicznych.

Ze względu na zakres stosowania wyróżnia się[3]:

  • metodologię ogólną, która zajmuje się ogólnymi problemami metod i systemów naukowych
  • metodologię szczegółową badającą metody i systemy wybranych nauk np.: pedagogicznych

Postęp pedagogiki, w sensie zdobywania nowej wiedzy o wychowaniu, zależny jest od odpowiednich badań pedagogicznych z zastosowaniem właściwych metod. Wybór metody jest uzależniony od specyfiki badanego obiektu (np. liczby badanych osób) i sytuacji (gdzie, w jakich warunkach przeprowadzane jest badanie). Wybór ten jest nadrzędny wobec wyboru techniki i narzędzi. Prawidłowe przygotowanie do badań powinno obejmować wybór metody, techniki i narzędzi - według podanej kolejności. Żadna z metod nie występuje w stanie czystym. Wielowymiarowość i złożoność rzeczywistości wychowawczej nie pozwala zamknąć jej w ramach jednej metody, dlatego zwykle sięga się do kilku różnych metod jednocześnie.

Metody badań pedagogicznych[edytuj | edytuj kod]

W pedagogice, metody badawcze dzielimy na ilościowe i jakościowe. Badacz korzystający z metod ilościowych zakłada istnienie obiektywnej rzeczywistości i możliwości poznania jej[4]. Ograniczeniem jest tutaj niemożność zbadania obiektów, które nie poddają się takiemu precyzyjnemu pomiarowi. Natomiast metody jakościowe posługują się narzędziami elastycznymi, które można dostosować do nowych warunków, nieprzewidzianych przed rozpoczęciem badania. Charakterystyczna dla tych metod jest bezzałożeniowość (brak hipotez, które następnie podlegałyby weryfikacji) i możliwość sięgnięcia do głębszego kontekstu - zbadania także tego, czego nie da się obiektywnie zmierzyć.

metody ilościowe

metody jakościowe:

Metoda badań pedagogicznych to zespół teoretycznie uzasadnionych zabiegów koncepcyjnych i instrumentalnych obejmujących całość postępowania badacza, zmierzających do rozwiązania problemu naukowego[5]. Jest to określony powtarzalny sposób rozwiązania problemu z zastosowaniem odpowiedniej techniki badawczej, przy pomocy właściwych dla tej techniki narzędzi[6].

Techniki badań pedagogicznych[edytuj | edytuj kod]

Technika badań to czynności praktyczne, regulowane wypracowanymi drogą doświadczenia dyrektywami pozwalającymi na otrzymanie optymalnie sprawdzalnych informacji.

rodzaje technik badań pedagogicznych:

Narzędzia badawcze[edytuj | edytuj kod]

Narzędziem badawczym nazywamy każdy przedmiot służący do realizacji wybranej techniki badań. Takim przedmiotem może być kwestionariusz, dyktafon, a nawet długopis czy ołówek.

Główne narzędzia badawcze to:

Przypisy

  1. Rubacha K., Metodologia badań nad edukacją, Warszawa 2008
  2. Brzeziński J., Metodologia badań psychologicznych, Warszawa 2003
  3. Konarzewski K., Jak uprawiać badania oświatowe, Warszawa 2000
  4. Zaczyński W., Praca badawcza nauczyciela, Warszawa 1995
  5. Skorny Z., Prace magisterskie z psychologii i pedagogiki, Warszawa 1994
  6. Sztumski J., Wstęp do metod i technik badań społecznych, Katowice 1999

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Brzeziński J., Badania eksperymentalne w psychologii i pedagogice, Wydawnictwo Scholar 2008; ISBN 978-83-7383-296-1
Brzeziński J., Metodologia badań psychologicznych, Warszawa, PWN 2007
Ferguson G.A., Takane Y., Analiza statystyczna w psychologii i pedagogice, Warszawa, PWN 2003
Łobocki M., Metody i techniki badań pedagogicznych, Kraków, Impuls 2006
Łobocki M., Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych, Kraków 2006
Nowak S., Metodologia badań społecznych, Warszawa, PWN 2007
Palka S., Metodologia. Badania. Praktyka pedagogiczna, Gdańsk 2006
Pilch T., Bauman T., Zasady badań pedagogicznych, Warszawa 2001
Sztumski J., Wstęp do metod i technik badań społecznych, Katowice, „Śląsk” 2005