Metody jakościowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Metody jakościowe - metody badawcze (w naukach przyrodniczych, ścisłych i humanistycznych), w których nie określa się parametrów liczbowych (określanych za to w metodach ilościowych), charakteryzujących badane zjawisko lub obiekt badań.

Najczęściej w wyniku stosowania badawczej metody jakościowej jest rozróżnienie pomiędzy znanymi możliwościami (np. czy mamy do czynienia z obiektem A, B czy C). Często następnym etapem jest użycie metod ilościowych w celu określenia dokładnych parametrów badanego obiektu.

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Metody jakościowe w naukach społecznych[edytuj | edytuj kod]

Metody jakościowe (lub inaczej badania jakościowe) w naukach społecznych opierają się na założeniu, że do badania niektórych problemów lepiej nadają się pogłębione analizy mniejszej liczby przypadków, niż powierzchowne dużej[1][2]. Ponadto zakładają, że wiele spraw lepiej bada się poprzez dogłębne zrozumienie rzeczywistości w oczach aktorów społecznych danej zbiorowości, raczej niż poprzez wykorzystanie wcześniej przygotowanego modelu teoretycznego (jak zazwyczaj jest w metodach ilościowych)[3].

Przedstawiciele nurtu jakościowego wolą zatem przeprowadzać badania terenowe, poprzez wielogodzinne nieustrukturyzowane wywiady[4], czy obserwację uczestniczącą, raczej niż robić sondaże i ankiety. Interesuje ich odpowiedź na pytanie "dlaczego" w większym stopniu niż na pytanie "ile". Badania jakościowe są dominującą metodą w antropologii, występują także w socjologii, teorii organizacji, psychologii.

Metody jakościowe zawierają kilka systemów badawczych, m.in. teorię ugruntowaną[5][6], etnografię organizacji[7], storytelling[8].

Pomiędzy zwolennikami metod jakościowych i ilościowych trwa spór, będący pochodną tzw. wojen paradygmatycznych, czyli zaciekłych ideologicznych sporów o prymat danego paradygmatu.

Metody jakościowe w naukach przyrodniczych[edytuj | edytuj kod]

Metody jakościowe w naukach przyrodniczych opierają się na porównaniu właściwości lub zachowania obiektu badań ze znanymi wzorcami.

Dobrym przykładem jest chemiczna analiza jakościowa, w której określa się jedynie występowanie (w granicach mierzalności danej metody badań) lub brak jakiegoś składnika w mieszaninie.
Zasadniczo różni się ona od chemiczej analizy ilościowej, w której określana jest liczbowo zawartość tego składnika.

Przedstawiciele[edytuj | edytuj kod]

Do przedstawicieli badań jakościowych w polskich naukach społecznych należą: Michał Buchowski, Wojciech Burszta, Marek Czyżewski, Barbara Fatyga, Aldona Jawłowska, Marek Gorzko, Dariusz Jemielniak, Anna Kacperczyk, Kaja Kaźmierska, Monika Kostera, Krzysztof Konecki, Dariusz Kubinowski, Bronisław Malinowski, Ewa Nowicka-Rusek, Andrzej Piotrowski, Jacek Wasilewski, Florian Znaniecki, Danuta Urbaniak-Zając, Jacek Piekarski.

Do przedstawicieli tego nurtu na świecie zalicza się: Anselm Strauss, Barney Glaser, Robert Prus, Leonard Schatzman, Barbara Czarniawska, John Van Maanen, Michael Burawoy, Norman Denzin, David Silverman, William F. Whyte, Clifford Geertz, James Clifford, Linda Smircich, Gareth Morgan, Barry Turner, Yvonna S. Lincoln, Egon Guba.

Przypisy

  1. Flick, Uwe (2012) Projektowanie badania jakościowego, Warszawa: PWN.
  2. Silverman, David (2008) Prowadzenie badań jakościowych, Warszawa: PWN
  3. Jemielniak, Dariusz (2012) "Czym są badania jakościowe?" w: Jemielniak, D. (red.) Badania jakościowe: Podejścia i teorie. Warszawa: PWN.
  4. Silverman, David (2007) Interpretacja danych jakościowych. Metody analizy rozmowy, tekstu, interakcji. Warszawa: PWN
  5. Konecki, Krzysztof (2000) Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana., Warszawa: PWN.
  6. Glaser, Barney G. i Strauss, Anselm L. (2009) Odkrywanie teorii ugruntowanej. Strategie badania jakościowego. Kraków: Nomos
  7. Kostera, Monika (2003) Antropologia organizacji. Metodologia badań terenowych, Warszawa: PWN.
  8. Boje, D. M. i Tourani, N. (2012) "Storytelling, czyli o materialności praktyk opowiadania". w: Jemielniak, D. (red.) Badania jakościowe: Podejścia i teorie. Warszawa: PWN.