Metro w Helsinkach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Metro helsińskie
Metro helsińskie
Logo metra w Helsinkach
Dane ogólne
Lokalizacja  Finlandia, Helsinki
Rodzaj transportu metro
Data uruchomienia 1982
Dane techniczne
Całkowita
długość linii
21 km
Liczba linii 1
Liczba stacji 16
Inne informacje
Dzienna
liczba pasażerów
199,339 (2008)
Prześwit toru 1,524 mm
Operator Helsingin kaupungin liikennelaitos
Plan metra w Helsinkach
Pociąg serii M100 na stacji Kulosaari
Wnętrze wagonu serii M200

Metro helsińskie (fin. Helsingin metro, szw. Helsingfors metro) – system kolei podziemnej w Helsinkach - stolicy Finlandii. Jest to jedyne metro w Finlandii, a także najbardziej na północ wysunięty system kolei podziemnej na świecie[1]. System składa się z jednej rozwidlonej linii o długości 21 km z 16 stacjami (8 podziemnymi i 8 naziemnymi). Pociągi kursują od stacji Ruoholahti (Gräsviken) do Mellunmäki (Mellungsbacka) lub od Ruoholahti do Vuosaari (Nordsjö), a tory rozwidlają się w Itäkeskus (Östra Centrum). Nazwy stacji podawane są w języku fińskim i szwedzkim.

Metro zostało otwarte w 1982 roku. Zarządza nim Helsingin kaupungin liikennelaitos (HKL - Helsińskie przedsiębiorstwo transportu miejskiego).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze plany budowy nowego systemu transportu szynowego w Helsinkach pojawiły się we wrześniu 1955 roku. Powołano wówczas Komitet Transportu Podmiejskiego (fiń. esikaupunkiliikennekomitea) pod kierownictwem Reino Castréna. Po czterech latach prac komitet zaprezentował wyniki radzie miejskiej. Po raz pierwszy padło wtedy słowo "metro", choć nie było jednoznacznego wskazania, czy ma chodzić rzeczywiście o kolej podziemną, tramwaje czy trolejbusy - wszystkie opcje były brane pod uwagę. Raport Komitetu został przyjęty raczej negatywnie, a kilku radnych przyznało w prasie, że niewiele z prezentacji Castrena zrozumieli[potrzebne źródło].

Mimo tego oraz mimo niewielkich środków przyznanych na dalsze badania, Komitet kontynuował pracę. W 1963 zaprezentował projekt szybkiego tramwaju z odcinkami podziemnymi na głębokości do 14 metrów (obecnie tunele metra znajdują się na 30 metrach poniżej gruntu) oraz stosunkowo gęstym rozmieszczeniu przystanków. System miał powstać w pięciu fazach - pierwsza miała zostać zakończona w 1969 roku, natomiast ostatnia w 2000. Sieć miała mieć wtedy łączną długość 86,5 km i posiadać 108 przystanków. Projekt jednak został odrzucony.

W 1964 miasto powołało ekspertów z Hamburga, Sztokholmu i Kopenhagi w celu oceny sytuacji i projektu. Ich werdykt głosił, że metro jest potrzebne, a pierwszy odcinek powinien zostać otwarty w 1970 roku.

W 1967 roku Castrén wyjechał na pół roku do Kalkuty, gdzie został zaproszony jako ekspert w dziedzinie transportu publicznego. Pod jego nieobecność Komitetem miał kierować Unto Valtonen, jednak nim Castrén wrócił, Valtonen uzyskał stanowisko na stałe i ogłosił, że plany jego poprzednika są przestarzałe. Zaproponował też zwykłe metro jeżdżące w tunelach wykutych w podłożu skalnym. Po dwóch latach przedstawił swój projekt radzie miasta, gdzie został on zaakceptowany. Pierwszy odcinek miał powstać do 1977 roku.

Konstrukcję testowego odcinka z zajezdni w Roihupelto do Herttoniemi (2,8 km długości) rozpoczęto w 1969 i zakończono w 1970. Pierwsze dwa testowe składy, M1 i M2, przybyły z fabryki Valmet w Tampere 10 listopada 1971 roku. Następnego roku dostarczono kolejne cztery składy (M3 - M6). 27 stycznia 1973 roku M1 spłonął w zajezdni[2].

Kucie tuneli rozpoczęto w czerwcu 1971 i zakończono w większości w 1976. Wyjątkiem był rejon Kluuvi, gdzie natrafiono na pokład gliny. Aby poradzić sobie z tym problemem, zastosowano nietypowy sposób: w glinę wbito rury z Freonem 22, który zamroził glinę. Po jej usunięciu położono żelazne tunele, by zapewnić trwałość konstrukcji. Konstrukcję stacji rozpoczęto w 1974. Stacja w Kulosaari została ukończona jako pierwsza w 1976.

W 1977 sprowadzono prototypy pociągów M100 (M1 do tego czasu stały się przestarzałe), które zamiast czerpać prąd z szyn, wyposażono w silniki asynchroniczne. M100 były pierwszymi maszynami wyposażonymi w tę technologię na świecie[potrzebne źródło].

Testy publiczne rozpoczęto 1 czerwca 1982 roku - pociągi woziły pasażerów na odcinku Itäkeskus - Hakaniemi w porannym i popołudniowym szczycie. Oficjalne otwarcie, z udziałem prezydenta Mauno Koivisto nastąpiło 2 sierpnia. W roku następnym oddano odcinek RautatientoriKamppi. W 1989 przedłużono linię do Mellunmäki, a w 1998 oddano odgałęzienie do Vuosaari.

Lista stacji[edytuj | edytuj kod]

Ruoholahti - Itäkeskus:

Itäkeskus - Mellunmäki: (odgałęzienie północne)

Itäkeskus - Vuosaari: (odgałęzienie południowe)

Länsimetro[edytuj | edytuj kod]

Od kilku lat planuje się budowę metra zachodniego (Länsimetro) mającego połączyć stolicę z Espoo. Pierwsze prace w rejonie Ruoholahti rozpoczęły się w listopadzie 2009[3]. Prace na Lauttasaari i w Espoo rozpoczęto w maju 2010[3]. Otwarcie nowego odcinka planowane jest na 2015 rok[4].

Planowane stacje[edytuj | edytuj kod]

W kierunku od Ruoholahti

  • Lauttasaari
  • Koivusaari
  • Keilaniemi
  • Otaniemi
  • Tapiola
  • Urheilupuisto
  • Matinkylä

Tabor[edytuj | edytuj kod]

M200 na stacji Kulosaari

Obecnie wykorzystywane są dwa typy pociągów.

Wagony serii M100 wyprodukowane zostały przez fińskie firmy Strömberg oraz Valmet. Pierwsze sztuki wyprodukowano w 1977 roku, ostatnie w 1984. Obecnie w Helsinkach są 42 pary tych wagonów. Każda z nich mieści 287 pasażerów, w tym 130 na miejscach siedzących. Para ma 44,2 m długości, 3,2 m szerokości oraz 3,7 m wysokości. Zasilane są ośmioma silnikami Strömberg HXUR/E 50562 o łącznej mocy 1000 kW. z wyjątkiem pierwszych sześciu testowych sztuk, wszystkie przeszły gruntowną renowację w latach 2004-2009 i planowane jest korzystanie z nich przez kolejne 20 lat[5]

Wagony serii M200 wyprodukowała w Niemczech firma Bombardier Transportation w latach 2000-2001. Używane są od roku 2002. Są o 10 cm dłuższe i mają o 7 miejsc siedzących na parę mniej, w porównaniu do M100. Wykorzystywane w nich są silniki Alstom Traxis firmy Alstom o mocy 920 kW. Helsinki posiadają 12 par tych wagonów[5].

W związku z budową metra zachodniego zostaną prawdopodobnie zamówione wagony serii M300.

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg