Metryka (odpis)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Metryka ślubu zawartego w roku 1907 w Warszawie.

Metryka – potoczna nazwa szczególnego rodzaju dokumentu urzędowego będącego odpisem (wyciągiem) aktu stanu cywilnego, tj. akt urodzenia, akt zgonu lub akt małżeństwa. To także nazwa dla odpisu dokonywanego z wyznaniowej księgi metrykalnej, np. metryka chrztu.

Odpisy akt stanu cywilnego z USC[edytuj | edytuj kod]

Odpisy akt stanu cywilnego wydawane są w Polsce przez urzędy stanu cywilnego właściwe terytorialnie dla zdarzenia prawnego (narodzin, śmierci lub zawarcia małżeństwa), którego dotyczy akt. Dla zdarzeń prawnych, które miały miejsce za granicą, właściwy jest urząd, w którym umiejscowiono (zarejestrowano) zagraniczny akt stanu cywilnego.

Akta przechowywane są w urzędach najczęściej przez 100 lat od ich wytworzenia, po czym trafiają do archiwów państwowych. Oznacza to, że po odpisy akt dotyczących zdarzeń prawnych sprzed ponad 100 lat należy zwracać się do archiwów państwowych.

Urzędy stanu cywilnego wydają odpisy akt na odpowiednich urzędowych drukach w trzech odmianach: odpis zupełny, odpis skrócony oraz odpis międzynarodowy. Odpisy zupełne są dwustronicowe, natomiast odpisy skrócone i międzynarodowe są jednostronicowe.

Wzory druków, na których wydawane są odpisy akt stanu cywilnego, są ujednolicone. Odpisy zupełne i skrócone mają postać dokumentu formatu A5 z tłem z poprzecznymi liniami i godłem Rzeczypospolitej Polskiej. Kolor tła zależy od rodzaju aktu. Na tło nadrukowywana jest treść odpisu. Dodatkowo każdy odpis posiada na pierwszej stronie nadrukowane u góry godło Polski z napisem "Rzeczpospolita Polska". Pod spodem podana jest nazwa urzędu stanu cywilnego, wydającego akt, oraz województwo. Na końcu każdego odpisu umieszcza się pieczęć urzędu stanu cywilnego, formułę o poświadczeniu zgodności treści z oryginałem oraz numer właściwego aktu stanu cywilnego, którego dotyczy odpis. Pozostała treść odpisu zależna jest od rodzaju aktu. Odpisy podpisywane są własnoręcznie przez kierownika USC lub osoby przez niego upoważnione.

Chociaż wzory druków przewidują podanie wielu różnych danych, w praktyce podaje się tylko te dane, które znalazły się w samym akcie. Często niektóre pola na druku pozostają puste. Poniższe porównanie ilustruje dane przewidziane do umieszczenia w odpisie (a więc te, dla których istnieją odpowiednie rubryki na wzorze druku).

Metryka urodzenia[edytuj | edytuj kod]

Odpis skrócony aktu urodzenia
Odpis zupełny aktu urodzenia, strona 1
Odpis zupełny aktu urodzenia, strona 2

Odpisy akt urodzenia wydawane są na drukach o zielonym kolorze tła.

Odpis skrócony aktu urodzenia[edytuj | edytuj kod]

Urzędowy wzór skróconego odpisu aktu urodzenia przewiduje umieszczenie następujących informacji:

  • nazwisko
  • imię (imiona)
  • data urodzenia (pisana słownie i numerycznie)
  • miejsce urodzenia
  • imię (imiona) i nazwisko rodowe ojca
  • imię (imiona) i nazwisko rodowe matki
  • numer aktu urodzenia, którego dotyczy odpis
  • miejscowość i data wydania odpisu

Odpis zupełny aktu urodzenia[edytuj | edytuj kod]

Urzędowy wzór zupełnego odpisu aktu urodzenia przewiduje umieszczenie następujących informacji:

Na pierwszej stronie
  • numer aktu urodzenia, którego dotyczy odpis
  • data sporządzenia aktu urodzenia

Dane dotyczące dziecka:

  • nazwisko
  • imię (imiona)
  • płeć
  • data urodzenia (słownie i numerycznie)
  • miejsce urodzenia

Dane dotyczące rodziców:

  • nazwisko
  • imię
  • imiona
  • nazwisko rodowe
  • data urodzenia
  • miejsce urodzenia
  • miejsce zamieszkania w chwili urodzenia dziecka
Na drugiej stronie

Dane dotyczące osoby (zakładu) zgłaszającej urodzenie:

  • nazwisko i imię (nazwa zakładu)
  • miejsce zamieszkania (siedziba zakładu)

Dane dotyczące samego aktu:

  • uwagi
  • miejscowość i data wydania odpisu

Metryka ślubu[edytuj | edytuj kod]

Odpisy akt małżeństwa wydawane są na drukach o żółtym lub ciemnożółtym kolorze tła.

Odpis skrócony aktu małżeństwa[edytuj | edytuj kod]

Odpis skrócony aktu małżeństwa

Urzędowy wzór skróconego odpisu aktu małżeństwa przewiduje umieszczenie następujących informacji:

Dane dotyczące osób zawierających małżeństwo:

  • nazwisko
  • imię (imiona)
  • nazwisko rodowe
  • data urodzenia
  • miejsce urodzenia
  • data i miejsce zawarcia małżeństwa
  • nazwisko noszone przez mężczyznę, kobietę i dzieci po zawarciu małżeństwa

Dane dotyczące rodziców osób zawierających małżeństwo:

  • imię (imiona) i nazwisko rodowe ojca
  • imię (imiona) i nazwisko rodowe matki
  • adnotacje o ustaniu lub unieważnieniu małżeństwa
Można uzyskać odpis aktu ślubu także po ustaniu lub unieważnieniu małżeństwa. Odpis taki stwierdza wówczas, że małżeństwo zostało zawarte, ale obecnie z określonych przyczyn nie obowiązuje, z czego wynika szereg konsekwencji prawnych – zob. małżeństwo w prawie.

Dane dotyczące samego aktu:

  • numer, data i miejsce sporządzenia aktu ślubu, którego dotyczy odpis

Odpis zupełny aktu małżeństwa[edytuj | edytuj kod]

Na pierwszej stronie:

  • numer aktu małżeństwa, którego dotyczy odpis
  • data sporządzenia aktu małżeństwa

I. Dane dotyczące osób zawierających małżeństwo

  • nazwisko
  • imię (imiona)
  • nazwisko rodowe
  • stan cywilny
  • data urodzenia
  • miejsce urodzenia
  • miejsce zamieszkania

II. Dane dotyczące daty i miejsca zawarcia małżeństwa

  • Data
  • Miejsce

III. Dane dotyczące rodziców

  • imię (imiona), nazwisko i nazwisko rodowe ojca
  • imię (imiona), nazwisko i nazwisko rodowe matki

Na drugiej stronie:

IV. Nazwisko noszone po zawarciu małżeństwa

  • nazwisko noszone przez mężczyznę, kobietę i dzieci po zawarciu małżeństwa

V. Świadkowie

  • imiona i nazwiska świadków

VI. Uwagi

VII. Wzmianki dodatkowe

Dane dotyczące samego aktu:

  • numer, data i miejsce sporządzenia aktu ślubu, którego dotyczy odpis

Metryka zgonu[edytuj | edytuj kod]

Odpisy akt zgonu wydawane są na drukach o różowym lub fioletowym kolorze tła.

Odpis skrócony aktu zgonu[edytuj | edytuj kod]

Odpis skrócony aktu zgonu

Urzędowy wzór skróconego odpisu aktu zgonu przewiduje umieszczenie następujących informacji:

Dane dotyczące osoby zmarłej:

  • nazwisko
  • imię (imiona)
  • stan cywilny
  • data urodzenia
  • miejsce urodzenia
  • data zgonu (słownie i numerycznie)

Dane dotyczące małżonka osoby zmarłej:

  • nazwisko
  • imię
  • nazwisko rodowe
    Dane te podaje się tylko, jeśli osoba zmarła pozostawała w związku małżeńskim w chwili śmierci (tzn. nie podaje się ich w przypadku ustania małżeństwa, np. przez zgon małżonka lub rozwód, przed śmiercią osoby, której akt dotyczy).

Dane dotyczące rodziców osoby zmarłej:

  • imię (imiona)
  • nazwisko rodowe

Dane dotyczące samego aktu:

  • numer aktu zgonu, którego dotyczy odpis

Odpis zupełny aktu zgonu[edytuj | edytuj kod]

Odpis zupełny aktu zgonu, strona 1
Odpis zupełny aktu zgonu, strona 2

Urzędowy wzór zupełnego odpisu aktu zgonu przewiduje umieszczenie następujących informacji:

Na pierwszej stronie
  • numer aktu zgonu, którego dotyczy odpis
  • data sporządzenia aktu zgonu

Dane dotyczące osoby zmarłej:

  • nazwisko
  • imię (imiona)
  • nazwisko rodowe
  • stan cywilny
  • data urodzenia
  • miejsce urodzenia
  • ostatnie miejsce zamieszkania

Dane dotyczące daty i miejsca zgonu:

  • data zgonu (słownie i numerycznie)
  • godzina zgonu
  • miejsce zgonu
  • data znalezienia zwłok
  • godzina znalezienia zwłok
  • miejsce znalezienia zwłok

Dane dotyczące małżonka osoby zmarłej:

Nie podaje się, jeśli związek małżeński ustał przed śmiercią osoby wymienionej w akcie.
  • nazwisko i imię (imiona)
  • nazwisko rodowe
Na drugiej stronie

Dane dotyczące rodziców osoby zmarłej:

  • imię (imiona)
  • nazwisko rodowe

Dane dotyczące osoby (zakładu) zgłaszającej zgon:

  • nazwisko i imię (nazwa zakładu)
  • miejsce zamieszkania (siedziba zakładu)
  • wzmianki dodatkowe
  • miejscowość i data wydania odpisu

Odpisy międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

Istnieją trzy rodzaje odpisów międzynarodowych:

  • formularz A (odpis skrócony aktu urodzenia),
  • formularz B (odpis skrócony aktu małżeństwa) oraz
  • formularz C (odpis skrócony aktu zgonu).

Odpisy te zawierają rubryki z tytułami w języku polskim, francuskim i niemieckim, a ponadto objaśnienia w językach: angielskim, chorwackim, hiszpańskim, greckim, włoskim, niderlandzkim, portugalskim, słoweńskim, tureckim i serbskim. Wzory tych formularzy reguluje konwencja nr 16 Międzynarodowej Komisji Stanu Cywilnego, której członkiem jest Polska[1].

Odpisy międzynarodowe wydane w Polsce są dokumentami uznawanymi (bez dodatkowych tłumaczeń czy legalizacji) w państwach, które ratyfikowały konwencję nr 17 Międzynarodowej Komisji Stanu Cywilnego[2][3], czyli w:

Odpisy międzynarodowe sporządzone w wyżej wymienionych państwach uznawane są także w Polsce. Konwencja zabrania pobierania za wydanie odpisu międzynarodowego opłaty wyższej niż za wydanie odpisu skróconego.

Alternatywnym (i bardziej kosztownym) sposobem legalizacji odpisu polskiego aktu stanu cywilnego do użytku w innym kraju jest przetłumaczenie go przez tłumacza przysięgłego, a następnie poświadczenie (np. apostil) tłumaczenia przez właściwy urząd. W przypadku wydania apostilu do tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego prowadzącego działalność w Polsce odpowiednim urzędem jest Dział Legalizacji w Ministerstwie Spraw Zagranicznych[4].

Odpisy wydawane przez archiwa państwowe[edytuj | edytuj kod]

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Odpisy wydawane przez parafie[edytuj | edytuj kod]

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Odpisy wydawane przez archiwa kościelne[edytuj | edytuj kod]

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Przypisy

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • A. Czajkowska, E. Pachniewska, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory dokumentów i pism, LexisNexis, Warszawa 2005, ISBN 8373345183
  • Encyklopedia. Prawo – nie tylko dla prawników, Wydawnictwo Park, wyd. III, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-7266-044-1, str. 22-25