Mexipedium xerophyticum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mexipedium xerophyticum
Mexipedium xerophyticum Orchi 01.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina storczykowate
Podrodzina obuwikowe
Rodzaj Mexipedium
Nazwa systematyczna
Mexipedium xerophyticum (Soto Arenas, Salazar & Hágsater) V.A.Albert & M.W.Chase
Lindleyana 7: 174 1992[2]
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Mexipedium xerophyticumgatunek rośliny z monotypowego rodzaju Mexipedium z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Rośliny tego gatunku zebrane zostały po raz pierwszy na terenie stanu Oaxaca w południowym Meksyku w 1985 roku. W 1988 wyprawa na stanowisko potwierdziła istnienie zaledwie 7 roślin tego gatunku[3], który jako Phragmipedium xerophyticum opisany został w 1990 roku[2][4]. Rośliny rosną na wychodni skał wapiennych w lesie tropikalnym, gdzie towarzyszą im kserofity z rodzajów beaucarnea (Beaucarnea), agawa (Agave) i kaktusy[5]. Później odnaleziono trochę więcej roślin doliczając się w dwóch miejscach w sumie 30 i 11 roślin[6]. W 1990 roku zebrano materiał do namnożenia, uzyskano z niego dwa klony, które stały się roślinami macierzystymi wszystkich okazów spotykanych w kolekcjach[3]. W 1992 roku takson został wyodrębniony jako osobny rodzaj wyróżniany w podrodzinie obuwikowych[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Bylina (litofit) z ulistnionymi pędami wyrastającymi na końcach wydłużonych, mięsistych kłączy okrytych licznymi łuskami i zawierających po 5–12 węzłów między ulistnionymi pędami. Za sprawą kłączowego wzrostu rośliny tworzą luźne kolonie na powierzchni skał. Korzenie wyrastają z dolnej części ulistnionych pędów (brak ich na kłączu)[3][7].
Liście
Na nagich pędach znajdują się 2–3 łuski u dołu i 5–8 sztywnych liści osiągających długość 12–18 cm i szerokość 1–3 cm. Z wierzchu liście są żywozielone, od spodu jaśniejsze[3][7].
Kwiaty
Białe i nieco zaróżowione, delikatne, osiągają 2–2,5 cm średnicy i mają charakterystyczną dla innych obuwikowych rozdętą warżkę, z brzegami zawiniętymi do jej wnętrza. Płatki zewnętrznego okółka są od zewnątrz pokryte gęstymi, brązowymi włoskami. Górny płatek jest eliptyczny, zaostrzony i pochylony nad warżką. Pozostałe dwa płatki zewnętrznego okółka połączone są za warżką. Boczne listki wewnętrznego okółka są równowąsko-lancetowate, wygięte, na szczycie zaostrzone. Prętosłup jest krótki, zwieńczony jest okazałym znamieniem i tarczowatym prątniczkiem, za którym znajdują się dwa płodne pręciki. Zalążnia jest jednokomorowa, częściowo podzielona. Kwiaty wyrastają sukcesywnie w kwiatostanie składającym się z 1–4 skróconych gron, zawierających po kilka kwiatów. Okwiat zachowuje się podczas kwitnienia przez ok. 2 tygodnie[3][4][7].
Owoce
Cylindryczne torebki[7].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z pięciu rodzajów podrodziny obuwikowych Cypripedioideae stanowiącej grupę siostrzaną dla kladu obejmującego storczykowe (Orchidoideae) i epidendronowe (Epidendroideae) w obrębie storczykowatych (Orchidaceae), będących kladem bazalnym w rzędzie szparagowców Asparagales w obrębie jednoliściennych[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2012-07-22].
  2. 2,0 2,1 2,2 The Plant List (ang.). [dostęp 2012-07-22].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Stephen Manza: Mexipedium xerophyticum (ang.). W: slipperorchids.info [on-line]. [dostęp 2012-07-22].
  4. 4,0 4,1 Miguel Angel Soto, Gerardo A. Sala zar, Eric Hágsater. Phragmipedium xerophyticum, una nueva especie del sureste de Mexico. „Orquidea (Méx.)”. 12, s. 1–10, 1990 (hiszp.). 
  5. Eric Hágsater, Vinciane Dumont, Alec M. Pridgeon, IUCN/SSC Orchid Specialist Group: Orchids: Status Survey and Conservation Action Plan. IUCN, 1996, s. 6.
  6. Kingsley W. Dixon: Orchid conservation. Natural History Publications (Borneo), 2003, s. 2.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Mexipedium (ang.). W: Cypripedioideae [on-line]. eMonocot Team Mexipedium. [dostęp 2012-07-22].