Mgła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy zjawiska atmosferycznego. Zobacz też: inne znaczenia słowa "mgła".
Mgła nad San Francisco
Mgła – widok z Oberfallenberg
Mgła nad osiedlem Na Kozłówce w Krakowie
Mgła wokół góry Lushan w prowincji Jiangxi w Chinach.
Mgła - Podkarpacie

Mgła – krople wody (lub kryształy lodu) zawieszone w powietrzu. Mgły różnią się od chmur (stratus) tym, że ich dolna podstawa styka się z powierzchnią ziemi, podczas gdy podstawa chmur jest ponad powierzchnią ziemi. Mgła powoduje ograniczenie widzialności poniżej 1 km.

Potocznie o mgle mówimy, gdy widzialność przy gruncie jest znacznie ograniczona, w przeciwnym razie mamy do czynienia z zamgleniem. We mgle koncentracja kropel (wodność) jest większa niż w zamgleniu. Gdy kropelki mgły rosną, mgła może przekształcić się w mżawkę.

Woda zawarta we mgle może osiadać na różnych przedmiotach, mówimy wówczas, że występuje osad atmosferyczny.

Rodzaje mgły[edytuj | edytuj kod]

Mgły radiacyjne

Podczas bezchmurnej nocy ziemia szybko wypromieniowuje ciepło w postaci promieniowania w podczerwieni. Z tego warstwa powietrza tuż przy ziemi ochładza się wskutek przewodnictwa cieplnego. Gdy temperatura spadnie poniżej punktu rosy para wodna kondensuje i tworzy się mgła. Przy idealnie bezwietrznych warunkach mgła może mieć nawet poniżej jednego metra grubości. Gdy wieje słaby wiatr mgła może osiągnąć do 300 m grubości na skutek pojawienia się turbulencji.

Mgły adwekcyjne

Powstają na skutek adwekcji, gdy nad zimne podłoże napłynie cieplejsze i wilgotne powietrze. Powietrze to wychładza się i następuje kondensacja. Mgły tego typu występują często na morzu (głównie latem), gdy tropikalne masy powietrza napotykają zimniejsze wody z wyższych szerokości geograficznych i nad lądem (zimą), gdy nad zimne podłoże napływa ciepłe morskie powietrze. Mgły adwekcyjne mogą mieć do kilkuset metrów grubości i są długotrwałe, zwłaszcza przy inwersji temperatury. Zanikają gdy masa powietrza ulegnie wymianie.

Mgły radiacyjno-adwekcyjne
Mgły orograficzne
Powstają przez ochłodzenie wilgotnego powietrza w wyniku jego uniesienia. Tworzą się najczęściej w górach.
Mgły z wyparowania
Powstają na skutek parowania z cieplejszej, swobodnej powierzchni wodnej. Powietrze ogrzane od powierzchni wody i nasycone parą wodną unosi się, unosząc się ochładza się, a zawarta w nim para wodna ulega skropleniu. Do tworzenia się tego rodzaju mgieł potrzebny jest normalny profil temperatury powietrza w przyziemnej/przywodnej warstwie powietrza o stosunkowo dużym pionowym gradiencie temperatury (rzędu 2-4 °C/m). Mgła tego rodzaju powstaje w wyniku:
  1. Napływu chłodnego powietrza nad znacznie cieplejszą wodę. Zjawisko to ma miejsce na krawędziach lodów arktycznych i jest nazywane "dymieniem" mórz arktycznych.
  2. Gdy deszcz wypada z wyższej warstwy cieplejszego powietrza i przechodzi przez chłodną warstwę zalegającą przy powierzchni ziemi. Parowanie ciepłych kropel powoduje powstanie mgły nazywanej deszczową Mgła z wyparowania morza jest nazywana dymieniem morza[1].
Mgły frontowe

Powstają na granicy frontu ciepłego na skutek oziębienia ciepłego i wilgotnego powietrza nasuwającego się na powietrze zimne.

Smog

Mieszanka mgły z dymem i spalinami.

Przypisy

  1. Mgły z wyparowania. [dostęp 2011-01-10].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sverre Petterssen: Zarys meteorologii. Warszawa: PWN, 1964.
Commons in image icon.svg
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o mgle
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło mgła w Wikisłowniku