Międzyzdroje

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: album zespołu Lady Pank.

Współrzędne: 53°55'44″N 14°27'05″E / 53.92889, 14.45139

Międzyzdroje
Herb
Herb Międzyzdrojów
Województwo zachodniopomorskie
Powiat kamieński
Gmina
• rodzaj
Międzyzdroje
miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1947
Burmistrz Leszek Dorosz
Powierzchnia 4,5 km²
Położenie (punkt) 53° 55' 44 '' N
14° 27' 05 '' E
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość

5511[1]
1225 os./km²
Strefa numeracyjna
91
Kod pocztowy 72-500
Tablice rejestracyjne ZKA
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Międzyzdroje"
Międzyzdroje
TERC
(TERYT)
4324307044
SIMC 0979248
Miasta partnerskie Polska Boronów
Hasło promocyjne: Międzyzdroje - miasto gwiazd
Urząd miejski
ul. Książąt Pomorskich 5
72-500 Międzyzdroje
tel. 91 328-08-01;
faks 91 328-01-64
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Międzyzdroje (niem. Misdroy)[2]miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyzdroje, położone na wyspie Wolin nad Morzem Bałtyckim. Według danych z 31 grudnia 2006 miasto miało 5 420 mieszkańców.

Międzyzdroje są ośrodkiem wypoczynkowym i turystycznym. W mieście znajduje się siedziba dyrekcji Wolińskiego Parku Narodowego. Popularną letnią imprezą rozrywkową jest organizowany corocznie Europejski Festiwal Gwiazd.

W granicach administracyjnych miasta osiedle Lubiewo, ok. 2 km na południowy zachód od centrum, u zbiegu ul. Wolińskiej z Nowomyśliwską.

Spis treści

[edytuj] Położenie

Międzyzdroje (przy współrzędnych 53°55'44″N 14°27'05″E / 53.92889, 14.45139) leży w północno-zachodniej części woj. zachodniopomorskiego, w zachodniej części powiatu kamieńskiego, w zachodniej części gminy Międzyzdroje.

Miasto leży na wyspie Wolin, 13 km na północny wschód od Świnoujścia, 14 km na północny zachód od miasta Wolin i 21 km na południowy zachód od Kamienia Pomorskiego. 3 km na południowy zachód jezioro Wicko Małe, zatoka Zalewu Szczecińskiego w estuarium Odry.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego.

[edytuj] Środowisko naturalne

Miasto położone jest nad Zatoką Pomorską, w środkowej części wybrzeża wyspy Wolin. Część wschodnia Międzyzdrojów leży na zachodnich stokach morenowego Pasma Wolińskiego, na którym w odległości 4-5 km dominują wzgórza Gosań i Grzywacz, a na południe od miasta Leśnogóra (91 m n.p.m.).

Miasto o obszarze 450 ha, od wschodu i południa graniczy z terenami Wolińskiego Parku Narodowego.

Miasto znajduje się na pograniczu części polodowcowej i części naniesionej przez wody, stąd w jego granicach występują elementy kompleksów siedliskowych Półwyspu Przytorskiego (plaża, wydmy, torfowiska) jak i elementy wysoczyzny polodowcowej (klify, wzgórza morenowe).

Głównym ciekiem wodnym jest struga Stary Zdrój, która wypływa z centrum Międzyzdrojów w kierunku południowym, gdzie uchodzi do jeziora Wicko Małe.

[edytuj] Przyroda

Wg danych z 2005 roku[3] miasto obejmowało 73 ha lasów i gruntów leśnych, 60 ha użytków rolnych.

Międzyzdroje otoczone są na lądzie strefą Wolin i Uznam, a od morza strefą Ostoja na Zatoce Pomorskiej, będącymi specjalnymi obszarami ochrony (SOO) przyrody programu Natura 2000.

W mieście znajdują się pomniki przyrody i drzewa pomnikowe[4][5]:

  • buki "Króla Władysława IV" - 3 buki o obwodach 420, 325, 320 cm
  • cis "Jadwiga" - cis pospolity o obwodzie 94 cm (ul. Zwycięstwa 41)
  • cis "Jagiełło" - cis pospolity o obwodzie 140 cm (ul. Zwycięstwa 41)
  • cisy "Strażnicy Księcia" - cisy pospolite o wysokości 5 m (ul. Gryfa Pomorskiego i ul. Krótka)
  • dąb "Bolko" - dąb szypułkowy o obwodzie 435 cm, wysokość 22 m (ul. Kolejowa i ul. Leśna)
  • dąb "Karczmarz" – dąb bezszypułkowy o obwodzie 415 cm, wysokość 24 m (ul. Gryfa Pomorskiego i ul. Spokojna),
  • dąb "Regalinda" - o obwodzie 460 cm (ul. Kolejowa - Leśne Ustronie)
  • dąb "Storrada" - dąb szypułkowy o obwodzie 310 cm (ul. Kolejowa 24)
  • dąb "Szwedzki"
  • dąb "Telesfor" – dąb szypułkowy o obwodzie 465 cm, wysokość 24 m, wiek około 500 lat (ul. Gryfa Pomorskiego i ul. Wesoła).
  • robinia z bluszczem o obwodzie 195 cm, wysokość 15 m (ul. Zdrojowa)
  • 0,5 km na południowy zachód od osiedla Lubiewo (skrzyżowanie ulic Wolińskiej z Nowomyśliwską) - ścieżka dydaktyczna "Paprocie", dł. 3 km, 10 przystanków z tablicami poglądowymi.

[edytuj] Turystyka

Plaża w Międzyzdrojach
Wejście na molo

Na atrakcyjność turystyczną Międzyzdrojów wpływa położenie geograficzno-przyrodnicze.

Walorami turystycznymi miasta są: położenie nad morzem, piaszczyste plaże, wzniesienia w Paśmie Wolińskim, bliskość Wolińskiego Parku Narodowego[6], historyczne zabudowania uzdrowiskowe i Park Zdrojowy w nadmorskiej części miasta.

Do atrakcji turystycznych Międzyzdrojów można zaliczyć:

Międzyzdroje w 2007 roku miały: 10 hoteli, 2 pensjonaty, 1 zakład uzdrowiskowy, 22 ośrodki wczasowe, 2 ośrodki szkoleniowo-wypoczynkowe, 1 ośrodek kolonijny, 2 pola biwakowe, 4 zespoły ogólnodostępnych domków turystycznych i 5 innych obiektów zbiorowego zakwaterowania[3].

Miasto w sezonie 2007 posiadało 6546 miejsc noclegowych, w tym 2638 całorocznych. Według danych GUSu w ciągu całego 2007 roku z noclegu w Międzyzdrojach skorzystało 106 688 osób, z czego 25% stanowili turyści zagraniczni[3].

Znakowane szlaki turystyczne przechodzące przez Międzyzdroje:

Z tutejszego mola organizowane są krótkie rejsy wycieczkowe po Morzu Bałtyckim[8]. Na terenie miasta działa klub przewodników PTTK "Na Wyspach", który prowadzi usługi przewodnickie, a także organizuje wycieczki lokalne i regionalne[9].

[edytuj] Architektura

Information icon.svg Osobny artykuł: Zabytki Międzyzdrojów.
Zabytkowa willa
Park Zdrojowy im. Fryderyka Chipina

Układ przestrzenny tworzy 69 ulic z placem Neptuna oraz 3 osiedla mieszkalne: Kępieńce, Lubiewo, Rozkolnik. Nadmorska część miasta Międzyzdroje skupia historyczne zabudowania kurortu i Park Zdrojowy, które są objęte ochroną konserwatorską[10]. Część obszaru położona u podnóża Kawczej Góry jest zabudowana wysokimi budynkami wypierającymi zabudowę historyczną. Wschodnia część miasta stanowi obszar zurbanizowany o zróżnicowanym sposobie użytkowania, właściwym dla centralnej części miasta, strefy podmiejskiej i osiedla mieszkaniowego.

Charakterystycznym obiektem w Międzyzdrojach jest molo żelbetowe o długości 395 m, przy którym końcu znajduje się przystań żeglugi przybrzeżnej.

Po wschodniej stronie wejścia na molo ustawiona jest szafka meteorologiczna z przełomu XIX/XX w., będąca obiektem małej architektury. Przeszklona witryna z termometrem, higrometrem i barometrem, informuje spacerujących kuracjuszy i turystów o stanie pogody. Dekoracja odlanego trzonu naśladuje wykończenie snycerskie. Szafkę zwieńczają tympanony (zwrócone w cztery strony świata) z przedstawieniem scenek zoomorficznych: piejący kogut - wschód, pszczoły wokół ula - południe, lecąca sowa - zachód, nietoperz - północ. Uratowana przed zniszczeniem i odnowiona z inicjatywy miejscowych działaczy PTTK. Po przestawieniu wieżyczki w inne miejsce, nie pokrywa się z układem stron świata[11].

[edytuj] Zieleń miejska

Głównym skupiskiem zieleni miejskiej w Międzyzdrojach jest Park Zdrojowy im. Fryderyka Chopina, położony w kwartale ulic Bohaterów Warszawy, Tysiąclecia Państwa Polskiego i Zdrojowej u podnóża klifowego brzegu. Został założony na przełomie XIX/XX wieku i jest objęty ochroną konserwatorską. W parku 1999 roku odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina. Znajduje się tu również dawny dom zdrojowy z końca XIX w., który jest obecnie Międzynarodowym Domem Kultury. Tuż obok mieści się Gabinet Gwiazd, będącym gabinetem figur woskowych[12].

W skład systemu zieleni miasta wchodzą: Park Zdrojowy i Promenada (4,8 ha), zieleńce (3,6 ha) zieleń uliczna (3,5 ha), tereny zieleni osiedlowej (1,7 ha), cmentarz (2,6 ha), lasy gminne (45,1 ha) (dane z 2006 roku[3]).

[edytuj] Miejsca pamięci narodowej

  • Pomnik Fryderyka Chopina (w Parku Zdrojowym)
  • Pomnik poświęcony ludziom, którzy nie powrócili z morza
  • Pomnik Chwała Bohaterom (na rondzie)

[edytuj] Historia

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Międzyzdrojów.

W XII w. na terenie dzisiejszych Międzyzdrojów istniały dwie osady: Żelazo i Kępieńce, obie na południe od miasta. Wieś Żelazo badacze lokują w rejonie obecnej wioski Zalesie, Kępieńce w rejonie dzisiejszego osiedla Lubiewo (skrzyżowanie ulic Wolińskiej z Nowomyśliwską).

W połowie XIII w., w centrum obecnych Międzyzdrojów (u zbiegu ulic Krótkiej i Gryfa Pomorskiego) powstała karczma, która obsługiwała główny trakt handlowy, biegnący przez Uznam do Kamienia Pomorskiego i Wolina. Pierwotna nazwa Misdroige, Misdroie zachowała się w XV-wiecznym akcie darowizny księcia Bogusława I na rzecz prepozytury katedralnej w Kamieniu Pomorskim. W 1579 znana była nazwa Mysdroye.

Po wojnie trzydziestoletniej tereny Międzyzdrojów i całą wyspę Wolin opanowali Szwedzi. W roku 1715 wyspę zajęli Prusacy.

W XVIII w. Anglicy odkryli i rozsławili właściwości morskich kąpieli. Wypoczynek nad morzem był w Europie coraz bardziej modny i powszechny.

Jeszcze do połowy XIX w. Międzyzdroje były biedną rybacką wioską. Początki istotnych przemian notuje się od 1832. W 1835 powstały na plaży pierwsze obiekty kąpieliskowe, a na przełomie XIX/XX w. miejscowość stała się modnym kurortem z zakładem solankowym, spacerową promenadą, Parkiem Zdrojowym, hotelami, pensjonatami i willami. 1 lipca 1895 oddano do użytku drewniane molo o długości 300 m. W 1913 Międzyzdroje odwiedziło 20 000 letników.

Pierwsza i druga wojny światowe cudem oszczędziły miastu jakichkolwiek zniszczeń. Po 1945 Międzyzdroje zostały przyłączone do Polski, zaś ich dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec. W roku 1947 miejscowość otrzymała prawa miejskie. Od lat 50. XX w. powoli wznawiano działalność turystyczno-wypoczynkową i tę funkcję rozwija się do dziś. W latach 1972-84 Międzyzdroje były częścią Świnoujścia. W 2004 oddano do użytku żelbetowe molo o długości 395 m.

[edytuj] Kultura i oświata

Międzynarodowy Dom Kultury
Ławeczka Gustawa Holoubka przy Alei Gwiazd

Międzyzdroje stanowią gminy ośrodek edukacyjny. W mieście znajduje się Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II[13], do którego w 2007 roku uczęszczało 224 uczniów, a także Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bolesława Chrobrego[14], gdzie chodziło 285 dzieci. W Międzyzdrojach mieści się także przedszkole miejskie do którego w 2007 roku chodziło 163 dzieci[3].

W Międzyzdrojach znajduje się Miejska Biblioteka Publiczna im. Jana Kochanowskiego, której księgozbiór obejmuje ponad 7 tys. książek w czytelni i około 33 tys. w wypożyczalni. Z biblioteki mogą korzystać zarówno mieszkańcy jak i turyści. Przy bibliotece działa dziecięce koło teatralne, a sama biblioteka włącza się w organizację czasu wolnego dla dzieci[15].

Instytucją kulturalną w mieście jest Międzynarodowy Dom Kultury, który organizuje większość imprez kulturalnych[16].

Lista imprez odbywających się cykliczne w Międzyzdrojach[17]:

  • Eurofestiwal - program muzyczny, spektakle teatralne, kabaret - początek maja
  • Międzynarodowy Turniej Tańca Towarzyskiego Perła Bałtyku - początek maja
  • Międzynarodowy Festiwal Muzyczny Amber Baltic - Festiwal Muzyki Klasycznej i Romantycznej - 2. połowa maja
  • Międzynarodowy Festiwal Pieśni Chóralnej - 2. połowa czerwca
  • Europejski Festiwal Gwiazd - początek lipca
  • Muzyczne lato w Międzyzdrojach - imprezy plenerowe
  • Międzynarodowe Czwartki Organowe - sierpień
  • Spotkania Artystyczne Seniorów - wrzesień
  • Turniej Tańca Towarzyskiego o puchar miasta Międzyzdroje - październik
  • Morskie Zaduszki - program słowno muzyczny, szanty - listopad

[edytuj] Sport i rekreacja

Obiekty sportowe i rekreacyjne w mieście:

  • baseny w hotelach (Amber Baltic, Bielik, Wolin)
  • korty tenisowe
  • stadion miejski przy ulicy Gryfa Pomorskiego – posiada certyfikaty PZLA i PZPN. Istnieje płyta boiska ze sztuczną trawą, bieżnia lekkoatletyczna z nawierzchnia typu MONDO. Stadion posiada sztuczne oświetlenie. Obiekt umożliwia prowadzenia całorocznych zajęć szkoleniowych, meczów, zawodów sportowych i różnych masowych imprez rekreacyjnych w takich dyscyplinach jak piłka nożna, lekka atletyka, biegi przełajowe.
  • Klub Sportowy "Fala Międzyzdroje"[18] (do 2001 Leśnik Międzyzdroje) - rozgrywki ligowe A klasy

Lista cyklicznych imprez sportowych w Międzyzdrojach[19]:

  • Festiwal siły, sprawności i urody - z udziałem gwiazd sportu - początek sierpnia
  • Bieg śniadaniowy - Mityng Lekkoatletyczny im. W.Komara i T.Ślusarskiego - połowa sierpnia
  • Sea and sky Festival Unity Line - Ogólnopolski Festiwal Kitesurfingu Kite Cup Międzyzdroje - sierpień

[edytuj] Życie religijne

Kościół pw. św. Piotra Apostoła

Międzyzdoje mają jedną parafię rzymskokatolicka pw. św. Piotra Apostoła w archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Na obszarze miasta znajduje się kościół oraz kaplica zakonna "Stella Matutina" ss boromeuszek pw. Matki Boskiej Uzdrowicielki Chorych, która jest także kaplicą rektorską.

W mieście działa także zbór Kościoła Ewangelicznych Chrześcijan.

[edytuj] Administracja

Urząd miejski

Mieszkańcy Międzyzdrojów wybierają do swojej rady miejskiej 13 radnych (13 z 15). Pozostałych 2 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Międzyzdroje. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest urząd miejski przy ul. Książąt Pomorskich.

Burmistrzowie Międzyzdrojów:

  • Henryk Jabłoński (2002-2006)
  • Leszek Tomasz Dorosz (od 2006)

Międzyzdroje należą do Związku Miast Bałtyckich. Miasto utrzymuje współpracę samorządową z polską wsią Boronów.

Mieszkańcy Międzyzdrojów wybierają parlamentarzystów z okręgu wyborczego Szczecin, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego Gorzów Wielkopolski.

[edytuj] Transport

Molo

Węzeł drogowy znajduje się na południowo zachodnim osiedlu Lubiewo, gdzie przebiega droga krajowa nr 3 ze Szczecina do Świnoujście oraz rozpoczyna się droga wojewódzka nr 102 do Kołobrzegu.

W mieście znajduje się przystanek kolejowy na linii Szczecin Dąbie – Świnoujście.

Komunikację miejską w Międzyzdrojach zapewnia linia autobusowa nr 10 ze Świnoujścia.

Molo w Międzyzdrojach ma status przystani morskiej. Odpływają z niej krótkie rejsy wycieczkowe po Morzu Bałtyckim[8].

[edytuj] Międzyzdrojanie

Lista osób urodzonych w Międzyzdrojach, które mają biogram na stronach Wikipedii:

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 3.10.2009].
  2. Stanisław Rospond: Słownik etymologiczny miast i gmin PRL. Wrocław: Ossolineum, 1984, ss. 224-225. ISBN 83-04-01090-9. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Bank Danych Regionalnych Głównego Urzędu Statystycznego bdr
  4. 2.12.1 Istniejące obszary i obiekty chronione. W: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Międzyzdroje. Międzyzdroje: Międzyzdroje, 2003-09-08. 
  5. Jerzy M. Kosacki. Zbiór drzew pomnikowych i pomników przyrody z własnymi nazwami rosnących na terenie województwa zachodniopomorskiego. „Wędrowiec Zachodniopomorski”. 22/2007, ss. 56-57 (2007). Regionalna Pracownia Krajoznawcza PTTK w Szczecinie. ISSN 1642-8455 (pol.). 
  6. Turystyka w Wolińskim Parku Narodowym i okolicach. Woliński Park Narodowy. [dostęp 2009-03-16].
  7. Roman Kostynowicz: Kościoły archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, Tom II. Szczecin: Ottonianum, 2000, ss. 408-409. ISBN 83-7041-202-5. 
  8. 8,0 8,1 Międzyzdroje (pol.). Ustka Tour. [dostęp 2009-03-18].
  9. Oddział w Międzyzdrojach (pol.). PTTK Miedzyzdroje. [dostęp 2009-03-18].
  10. 9.2 Kurort. W: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Międzyzdroje. Międzyzdroje: Międzyzdroje, 2003-09-08. 
  11. Aleksandra Hamburg-Fedorowicz: Międzyzdroje. Detal architektoniczny z przełomu XIX/XX wieku (pol.). Antikon 2002. III Polsko-Niemiecka Konferencja Architektura ryglowa - wspólne dziedzictwo. [dostęp 2009-03-16].
  12. Międzynarodowy Dom Kultury (pol.). Urząd Miasta i Gminy Międzyzdroje. [dostęp 2009-03-16].
  13. Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II w Międzyzdrojach. Gimnazjum nr 1 w Międzyzdrojach. [dostęp 2009-03-16].
  14. Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bolesława Chrobrego w Międzyzdrojach. Szkoła Podstawowa nr 1 w Międzyzdrojach. [dostęp 2009-03-16].
  15. O bibliotece (pol.). Miejska Biblioteka Publiczna im. Jana Kochanowskiego w Międzyzdrojach. [dostęp 2009-03-16].
  16. Międzynarodowy Dom Kultury w Międzyzdrojach (pol.). Międzynarodowy Dom Kultury w Międzyzdrojach. [dostęp 2009-03-16].
  17. Międzynarodowy Dom Kultury. Kalendarz imprez (pol.). Urząd Miasta i Gminy Międzyzdroje. [dostęp 2009-03-16].
  18. Historia Klubu Sportowego Fala MIędzyzdroje (pol.). Urząd Miasta i Gminy Międzyzdroje. [dostęp 2009-03-16].
  19. Kalendarz imprez (pol.). Urząd Miasta i Gminy Międzyzdroje. [dostęp 2009-03-16].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Wikisłownik
Zobacz hasło MiędzyzdrojeWikisłowniku
Commons-logo.svg