Mi-12

Mi-12
Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Producent	Biuro konstrukcyjne Michaiła Mila
Typ	Śmigłowiec
Konstrukcja	śmigłowiec o napędzie turbośmigłowym, 2 wirniki główne
Załoga	6-10
Historia
Data oblotu	1968
Dane techniczne
Napęd	4 x silniki turbinowe Sołowiew D-25VF
Moc	4 x 4780 kW (6500 KM)
Wymiary
Średnica wirnika	2 x 35 m
Długość	37 m
Wysokość	12,5 m
Masa
Własna	60000 kg
Startowa	105000kg
Osiągi
Prędkość maks.	260 km/h
Prędkość ekonomiczna	240 km/h
Zasięg	800 km
Dane operacyjne
Użytkownicy
ZSRR
Multimedia w Wikimedia Commons

Mi-12 (ros. Ми-12) (oznaczenie NATO Homer) – największy na świecie prototypowy śmigłowiec, jaki kiedykolwiek wzniósł się w powietrze. Zaprojektowany w radzieckim biurze Michaiła Mila. Powstały tylko dwie sztuki tego kolosa. Pierwszy zbudowany został w 1965 i oblatany 1968 r. Pierwszy lot trwał jedynie kilkanaście sekund, doszło do "rozhuśtania" się kadłuba w płaszczyźnie pionowej z powodu nakładania drgań własnych od zespołu napędowego na wiotkie wysięgniki i podwieszony pod nimi kadłub. Drugi został zaprezentowany na salonie lotniczym w Paryżu w 1971 r.

6 sierpnia 1969 r. śmigłowiec Mi-12 uniósł ładunek o masie całkowitej 44205 kg na wysokość 2255 m, jest to światowy rekord udźwigu przez śmigłowiec.

Jego układ konstrukcyjny okazał się nieudany. Zawieszenie silników z przekładniami i wirnikami nośnymi na wysięgnikach było powodem wielu problemów, do tego dochodziła mała stateczność podłużna. Michaił Mil przyjął taki układ z 2 powodów:

• znane były problemy konstrukcyjno-użytkowe śmigłowca Jak-24 zbudowanego w układzie podłużnym i gł. konstruktor chciał tych problemów uniknąć.
• W okresie prac nad Mi-12 nie było w ZSRR silników śmigłowcowych, które dysponowałyby mocą ponad 10.000 KM. Stąd maszyna musiała mieć 4 silniki i - wobec dużych problemów z jedną przekładnią dla 4 silników - zastosowano układ dwuwirnikowy właśnie o układzie poprzecznym.

Poza lotami rekordowymi i prezentacyjnymi maszyna ta nie była praktycznie używana. Historia Mi-12 przypomina trochę historię innej konstrukcji lotniczej ZSRR, samolotu Tu-144, który też był projektowany w pośpiechu, bardziej dla celów rekordowo-prestiżowych, gdzie też zastosowano niewłaściwe - dla takiej konstrukcji - technologie i słabej jakości materiały i co było przyczyną rozlicznych awarii i problemów. Też obaj konstruktorzy (Michaił Mil i Andriej Tupolew) niepowodzenia w tych konstrukcjach przypłacili swoim zdrowiem.

Bibliografia

• Bill Gunston: Mil V-12 helicopter - development history, photos, technical data (ang.). The Illustrated Encyclopedia of Commercial Aircraft, 1980. [dostęp 9 października 2009].
• Dawid Gaj "Mil i jego śmigłowce"