Michał Chanenko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Michał Chanenko
Mykhailo Khanenko.png
Alex K Myhailo Hanenko.svg
Herb Michała Chanenki
Data urodzenia 1620
Data śmierci 1680
Rodzice Stefan Chanenko
Wojny i bitwy wojna polsko-turecka 1672-1676
Administracja hetman zaporoski

Michał Chanenko (ukr. Михайло Ханенко ur. ok. 1620, zm. 1680) – kozacki hetman prawobrzeżny w latach 1669-1672.

Pochodził z książęcego rodu tatarskiego, Chanenko syn, potomek chana [1]. Był synem zaporoskiego kozaka Stefana Chanenko i według legendy, uwolnioniej z niewoli córki polskiego starosty[2]. Od 1658 roku był pułkownikiem humańskim. Uczestniczył w wyborze Iwana Wyhowskiego na hetmana. W czasie podpisywania "ugody cudnowskiej" w roku 1660 zwolennik polityki propolskiej; starał się o ponowne podporządkowanie Ukrainy Koronie.

W 1661 roku został nobilitowany.

W roku 1670 w czasie podpisywania ugody ostrogskiej mianowany przez króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego hetmanem kozackim prawobrzeżnej Ukrainy.

W czasie wojny polsko-tureckiej, w lipcu 1672, wspierany przez Karola Łużeckiego, kasztelana podlaskiego, w bitwie pod Czetwerynówką pokonał kozaków Piotra Doroszenki.

W 1672 z nienawiści prywatnej zabił pułkownika królewskiego Piwo-Zapolskiego.

Jednak już 18 sierpnia 1672 roku pod Batohem jego wojska zostały rozbite przez Doroszenkę.

W roku 1674 przekazał insygnia hetmańskie Iwanowi Samojłowiczowi [3] i został obywatelem Ukrainy carskiej.

Pod nazwiskiem "Haneńko" jest wzmiankowany w Panu Wołodyjowskim Henryka Sienkiewicza - w 1672 roku w walce z Doroszenką wspomagał go powieściowy pan Motowidło ze swoimi semenami.

Przypisy

  1. Miron Korduba: Chanenko Michał. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 3: Brożek Jan – Chwalczewski Franciszek. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1937, s. 261. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN 8304032910
  2. Słownik encyklopedyczny Brockhausa i Efrona
  3. Muzeum Pałac w Wilanowie, Indeks osób, Chanenko Michał

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zawistowski W., Kto był kim w "Trylogii" Henryka Sienkiewicza?, Gdańsk 1999, s. 97.
  • Н.Костомаров: Руина. Petersburg: 1882. (ros.)

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]