Michał Elwiro Andriolli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Michał Elwiro Andriolli
Michał Andriolli fotografia.jpeg
Michał Elwiro Andriolli, fotografia portretowa
Imiona i nazwisko Michał Elwiro Andriolli
Data i miejsce urodzenia 2 listopada 1836
Wilno
Data i miejsce śmierci 23 sierpnia 1893
Nałęczów
Narodowość polska
Dziedzina sztuki malarstwo
rysunek
Styl romantyzm
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Autograf artysty

Michał Elwiro Andriolli[1] (ur. 2 listopada 1836 w Wilnie, zm. 23 sierpnia 1893 w Nałęczowie) – polski rysownik, ilustrator i malarz, przedstawiciel romantyzmu.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Michał Elwiro Andriolli był synem Franciszka, osiadłego w Wilnie rzeźbiarza oraz dekoratora pochodzenia włoskiego, kapitana wojsk napoleońskich.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

List Michała Andriollego do Władysława Bełzy

W latach 1855-1858 studiował w Moskiewskiej Szkole Malarstwa i Rzeźby pod kierunkiem S. Zaranki oraz w Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Sankt Petersburgu, a od 1861 w Akademii Świętego Łukasza w Rzymie. W 1857 roku za „Portret studenta” Akademia w Petersburgu nadała mu tytuł „niekłassnyj chudożnik”.

Brał udział w powstaniu styczniowym w oddziale Ludwika Narbutta. Po klęsce powstania ukrywał się pod nazwiskiem Malinowski, a następnie Brzozowski; w październiku został aresztowany w Petersburgu. Po aresztowaniu w 1864 roku uciekł z więzienia i przedostał się do Londynu, a następnie do Paryża. Do kraju wrócił jako emisariusz Komitetu Emigracji Polskiej, w 1866 został aresztowany i zesłany do Wiatki w środkowej Rosji. Ułaskawiony w 1871, przyjechał do Warszawy, gdzie pracował jako ilustrator.

Do 1880 roku Andriolli mieszkał w Stasinowie (dziś część Mińska Mazowieckiego), gdzie kupił dwór z ogrodem od rodziny Tarczyńskich. W dalszych latach osiedlił się na północ od Karczewa, w folwarku Anielin (o powierzchni 200 hektarów) zakupionym od Zygmunta Kurtza, byłego właściciela majątku Otwock Wielki. W swojej posiadłości nad Świdrem wybudował oprócz swojej willi również kilkanaście domów na wynajem wg własnych projektów, nadając im specyficzny styl, dla którego określenia upowszechniła się nazwa świdermajer, wymyślona przez Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego[2] (coś pomiędzy stylem mazowieckim i alpejskimi schroniskami). Był jednym z prekursorów działalności wypoczynkowej w Otwocku, czym bardzo przyczynił się do rozwoju miasta.

Współpracował i przyjaźnił się z wieloma polskimi pisarzami, publicystami, m.in. z Władysławem Bełzą[3].

W marcu 1883 Andriolli wyjechał do Paryża, gdzie zamieszkał u Władysława Mickiewicza – najstarszego syna Adama Mickiewicza. W okresie tym nawiązał kontakty z wydawcami we Francji oraz Anglii, czego plonem były zlecenia wykonania ilustracji do książek.

Pochowany został na cmentarzu w Nałęczowie.

Twórczość artystyczna[edytuj | edytuj kod]

Andriolli specjalizował się w grafice książkowej o tematyce historycznej i religijnej. Posługiwał się głównie podstawowymi technikami graficznymi: ołówkiem, tuszem oraz gwaszem. Współpracował z wieloma polskimi czasopismami (m.in. z Tygodnikiem Ilustrowanym). Wykonał wiele ilustracji przedstawiających zabytkowe budynki zbudowane na terenach Rzeczypospolitej, znajdujące się w obecnej Polsce, Litwie, Ukrainie oraz Białorusi. Wiele z nich już dzisiaj nie istnieje.

Był wziętym ilustratorem książkowym, który współpracował z wieloma paryskimi, londyńskimi oraz warszawskimi wydawcami. Zilustrował wiele dzieł literackich polskich autorów, w tym Mickiewicza, Słowackiego, Kraszewskiego, Orzeszkowej. W Polsce szczególnie znane i cenione są jego ilustracje do Pana Tadeusza oraz Konrada Wallenroda Adama Mickiewicza, wykonane w latach 1879–1882.

W latach 1883-1886 pracował w Paryżu dla wydawnictwa Firmin-Didot, wykonując ilustracje m.in. do dzieł Szekspira i powieści J. F. Coopera. Malował również obrazy, m.in. dla kościołów w Kownie. Do 1880 roku kilkakrotnie przyjeżdżał do Nałęczowa, rysował jego pejzaże.

Pomnik nagrobny na cmentarzu w Nałęczowie

Książki ilustrowane przez Andriollego[edytuj | edytuj kod]

  • W języku angielskim:
    • Dramatopisarza Wiliama Szekspira, Romeo i Julia[6]
    • Powieściopisarza Jamesa F. Coopera Ostatni Mohikanin.

Galeria ilustracji[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Andriolli.
  2. Świdermajer.
  3. Praca zbiorowa, Listy Michała E. Andriollego do Władysława Bełzy z lat 1881-1891, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Bełza, Władysław (1847-1913), Andriolli, Michał Elwiro (1836-1893).
  4. Józef Kraszewski, „Kunigas: powieść z podań litewskich”, S. Lewental, Warszawa 1882.
  5. Józef Kraszewski Bajeczki, Lwów: H. Altenberg 1917.
  6. Romeo and Juliet William Shakespeare, H.M. Caldwell Company, New York, 1900.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gabriela Socha, Andriolli i rozwój drzeworytu w Polsce, Ossolineum, Lwów-Wrocław 1988, s. 277, ISBN 83-04-02685-6.
  • Janina Wiercińska, Andriolli. Opowieść biograficzna, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1981, ISBN 83-205-3215-9.
  • Michał Elwiro Andriolli. Władysława Jaworska, Janina Wiercińska. ed. Andriolli – świadek swoich czasów; listy i wspomnienia. Wrocław-Warszawa

Literatura uzupełniająca[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]