Michałkowice

Z Wikipedii

Michałkowice dzielnica Siemianowic Śląskich
Herb
Status	dzielnica
Powierzchnia	5,46 km²
Populacja (2001)  - liczba ludności  - gęstość	15532 2847 os./km²
Kod pocztowy	41-103
Położenie na planie Siemianowic Śląskich

Michałkowice – dzielnica miasta Siemianowice Śląskie o charakterze mieszkaniowo-przemysłowo-rolniczym. Znajduje się na północno-zachodnich obrzeżach miasta. Zajmuje powierzchnię 545,5 ha, zamieszkuje ją 15532 mieszkańców (2001 r.). Gęstość zaludnienia 2847 m/km². Kod pocztowy 41-103.

Spis treści 1 Osiedla 2 Historia 3 Zabytki 3.1 Budynki 3.2 Krzyże, kapliczki 3.3 Pomniki 3.4 Obiekty przyrodnicze 4 Przedsiębiorstwa 5 Komunikacja i transport 5.1 Komunikacja autobusowa 6 Transport kolejowy 6.1 Kolej normalnotorowa 6.2 Kolej wąskotorowa 7 Edukacja 8 Kultura, Rekreacja, 8.1 Obiekty sportowe 8.2 Kluby sportowe 9 Znani ludzie 9.1 Znane osoby pochodzące z Michałkowic 9.2 Znane osoby związane z Michałkowicami 10 Zobacz też

[edytuj] Osiedla

• os. Przyjaźni
• os. Fabud
• os. Bohaterów Września ("Pegeery")
• os. Robotnicze (osiedle "za kościołem")
• Maroko (zachodnia część os. Robotniczego składająca się z kilkudziesięciu dwurodzinnych domków mieszkaniowych)
• os. Witolda Budryka Falklandy
• os. przy ul. Bytomskiej

[edytuj] Historia

• Michałkowice to jedna z najstarszych dzielnic Siemianowic Śląskich.
• Na terenie Michałkowic znajduje się również jedna z najstarszych parafii na Górnym Śląsku. Z niej wyodrębniły się między innymi parafie: Siemianowice, Bańgów, Przełajka, Maciejkowice, Józefowiec, Bytków.
• Nazwa pochodzi od imienia Michał, który według legendy był kiedyś właścicielem Michałkowic. W czasie, gdy Górny Śląsk należał do Niemiec Michałkowice nosiły nazwę Michalkowitz.
• Ważniejsze daty:
  • 1274 – pierwsza niepotwierdzona w innych źródłach wzmianka o parafii w Michałkowicach
  • 1290-1310 – przypuszczalne założenie parafii i zbudowanie pierwszego kościoła w Michałkowicach
  • 1326 – w dokumencie kolektora papieskiego Andrzeja z Verolo mowa jest o opuszczonym kościele we wsi Michałkowice, co wskazuje, że istniał już znacznie wcześniej, a Michałkowice już wtedy były wsią parafialną, jedną z najstarszych w kasztelanii bytomskiej
  • 1402 – Maciej Wrochlik z Bytkowa funduje drugi kościół parafialny w Michałkowicach
  • 1421 – powstanie pierwszej w Siemianowicach szkoły przy kościele i parafii w Michałkowicach
  • 1520 – w ciągu XVI wieku, aż do wyczerpania złóż, górnictwo kruszcowe na terenie dominalnym Michałkowic
  • 1651 – podział terenów Michałkowic na trzech braci Mieroszewskich i późniejsza częściowa wyprzedaż ziemi przez Rheinbabenów powoduje odłączenie części Michałkowic w rejonie dzisiejszych Sadzwek. Odcięta ziemia nazwana później została Michałkowice II
  • 1786 – zbudowanie murowanego kościoła w Michałkowicach, konsekrowanego 21 X 1787
  • 1803 – założenie przez Rheinbabenów na polach "Michałkowic II" kopalni "Fanny"
  • 1845 – budowa cynkowni, huty "Teresa" na gruntach "Michałkowice II"
  • 1853 – powstaje wąskotorowa kolej przemysłowa biegnąca między innymi przez Michałkowice
  • 1856 – powiększenie przez ks. Antoniego Stabika fary św. Michała Arch. (dostawienie trzech kaplic) oraz założenie obecnego cmentarza
  • 1870 – powstanie kopalni "Chassee" na terenie dóbr "Michałkowice II"
  • 1882 – powstanie biblioteki Towarzystwa Czytelni Ludowych w Michałkowicach
  • 1887 – na terenie Michałkowic uruchomienie kopalni "Max" ("Michał")
  • 1902-1904 – na miejscu XVIII-wiecznej, barokowej świątyni św. Michała Archanioła wzniesienie w Michałkowicach neoromańskiego kościoła pod tym samym wezwaniem
  • 1910 – konsekracja kościoła św. Michała Arch. przez biskupa Georga Koppa
  • 1936 – przemianowanie kopalni "Max" na "Michał"
  • 1939 – w nocy z 31 VIII na 1 IX na kopalni "Michał" początek II wojny Światowej. Dywersyjny oddział Freikorpsu zajmuje teren kopalni i zostaje wyparty dopiero po ciężkich walkach przez oddział regularnego wojska polskiego i miejscowych powstańców i harcerzy.
  • 1951 – włączenie gminy Michałkowice (z dzielnicą Bytkowem) do powstającego powiatu miejskiego Siemianowice Śląskie
  • 1972 – połączenie kopalni "Michał" i "Siemianowice"
  • 1994 – uroczyste pożegnanie kopalni "Michał"
  • 1998 – likwidacja kopalni "Michał"

[edytuj] Zabytki

[edytuj] Budynki

• kościół pw. św. Michała Archanioła – wybudowany w latach 1902-1904,
• Zabytkowy zespół zabudowań i terenów parafialnych
• Pałac Rheinbabenów zwany "Zameczkiem" w Parku Górnik
• Dom leśniczego i ogrodnika z 1906 roku w Parku Górnik
• Dom Pomocy Społecznej (dawne Maximilianeum) z początków XX wieku (dzisiejszy CARITAS)
• Stary cmentarz przy ul. Maciejkowickiej
• Zabudowania dawnej kopalni "Michał"
• Budynek dawnego magistratu przy ul. Krakowskiej (obecnie kamienica mieszkalna)
• Niektóre zabudowania ul. Kościelnej

[edytuj] Krzyże, kapliczki

• krzyż przy ul. Żeromskiego
• krzyż przy ul. Tarnogórskiej
• krzyż przy ul. Hadamika
• grupa ukrzyżowania przy kościele św. Michała Archanioła
• kapliczka przy ul. Orzeszkowej
• kapliczka przy ul. Kościelnej
• kapliczka przy ul. Żeromskiego
• kapliczka Rheinbabenów na cmentarzu michałkowickim
• kaplica "Jezus w ogrójcu" przy drodze na cmentarz

[edytuj] Pomniki

• obelisk przy ul. Orzeszkowej
• tablica pamiątkowa na os. Obrońców Kopalni "Michał"
• tablica upamiętniająca ofiary II wojny światowej w kościele św. Michała Archanioła
• tablice pamiątkowe upamiętniające ważne rocznice w kościele św. Michała Archanioła

[edytuj] Obiekty przyrodnicze

• Park Górnik
• Michałkowicka Kępa
• Park Ludowy w Michałkowicach – założony w okresie międzywojennym decyzją ówczesnego naczelnika gminy Walentego Fojkisa. Park zlokalizowany był w pobliżu starych kamieniołomów w Michałkowicach. Był alternatywą dla prywatnego parku Rheinbabenów w Michałkowicach, niedostępnego dla okolicznej ludności (ob. Park Górnik). Funkcjonował do końca lat siedemdziesiątych XX w. Cały teren wokół parku był ogrodzony. Na jego terenie znajdowały się dwa baseny kąpielowe (osobny dla dorosłych i dla dzieci) wraz z przebieralniami, stadion sportowy, trzy tory saneczkowe oraz restauracja. Basen kąpielowy dla dorosłych wyposażony był w dwupietrową skocznię wieżyczkową z trampoliną. Wokół basenu umieszczone były cztery kamienne posągi lwów. Park poprzecinany był licznymi alejami. Wśród michałkowiczan Park Ludowy nazywano "kozimi górkami" lub "sztadionem". W latach siedemdziesiątych XX w. z powodu intensywnego wydobycia węgla przez KWK Siemianowice w Parku wystąpiły poważne szkody górnicze - co było bezpośrednią przyczyną degradacji basenów i infrastruktury parkowej.
• Lasek na hałdzie przy torach kolejowych

Małgorzata Derus: Historia i zabytki architektury Michałkowic. Siemianowice Śląskie: Urząd Miasta Siemianowice Śląskie, 2007. ISBN 83-909938-7-2. 

[edytuj] Przedsiębiorstwa

• Fabud
• Pumar
• Labor-Makron
• KZWM
• Kotłomontaż
• Haldex
• Śląska Giełda Odzieżowa
• MMJ

[edytuj] Komunikacja i transport

[edytuj] Komunikacja autobusowa

Przez Michałkowice przebiega kilkanaście linii autobusowych, którymi bez problemu można dostać się do centrum, czy też innych głównych miast Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.

[edytuj] Transport kolejowy

[edytuj] Kolej normalnotorowa

Przez Michałkowice przebiegają następujące linie kolejowe:

• Linia nr 161 Katowice Szopienice Płn. – Chorzów Stary (na granicy z Bytkowem)
• Linia nr 201 (należąca do Kopalni Piasku Szczakowa) (w pobliżu granicy z Piekarami Śląskimi)
• Bocznica kolejowa byłej kopalni Michał (łączy zakłady Haldex i Fabud z powyższymi liniami)

Obecnie, na istniejących liniach prowadzony jest wyłącznie ruch towarowy.

[edytuj] Kolej wąskotorowa

W latach 1854-1857 zakończono budowę linii kolei wąskotorowej o prześwicie toru 785 mm z Bytomia Karbia przez Rozbark, Maciejkowice, Siemianowice do Szopienic i Bogucic. Linia przebiegała przez Michałkowice od strony Maciejkowic nasypem kolejowym wzdłuż ogródków działkowych "Malwa", gdzie zlokalizowana była stacja węzłowa Bytków (4 tory stacyjne, 3 tory bocznicowe). Od stacji Bytków w stronę Siemianowic odgałęziały się dwa tory szlakowe, które przecinały ul. Oświęcimską w miejscu lokalizacji przejazdu kolejowego kat.A. Lewy tor przebiegał między Zakładami Kotłomontaż a Parkiem Górnik w kierunku bocznic KWK "Michał" (czynna w latach 1901-1998) i "HALDEX" (czynna w latach 1963-1994). Prawy tor prowadził nasypem kolejowym wzdłuż ogródków działkowych "Szarotka" w stronę Siemianowic i dalej do Szopienic.

Od roku 1998 rozpoczyna się okres kursowania wąskotorowych pociągów turystycznych z Siemianowic Śląskich do Kopalni Zabytkowej w Reptach, Skansenu maszyn parowych w Tarnowskich Górach i nad Zalew Chechło w Miasteczku Śląskim. W tym celu zbudowano dwa perony dla pasażerów "Bytków" i "Siemianowice Śląskie Wąskotorowe". Pierwszy zlokalizowany był przy przejeździe kolejowym przy ul. Traugutta i ul. Oświęcimskiej w Michałkowicach, drugi zaś przed bocznicą KWK Siemianowice Szyb Richter przy ul. Wieczorka. W roku 2000 GKW zakupiły wagon motorowy MBd1-281, który obsługiwał planowe kursy pasażerskie pod nazwą "Bytomka" w relacji Siemianowice Śl. Wąsk.-Bytków-Maciejkowice-Bytom. Rok 2000 zapisał się w historii Michałkowic jako data uruchomienia pierwszego pasażerskiego połączenia kolejowego z Michałkowic do Bytomia i Siemianowic Śląskich.

Wykaz bocznic Górnośląskich Kolei Wąskotorowych na terenie Michałkowic w latach 1854-1990:

• Kopalnia Węgla Kamiennego "Siemianowice" Ruch III (Kopalnia Węgla "Michał") (od 1901),
• Polsko-Węgierska Górnicza Spółka Akcyjna "HALDEX" Zakład Michał (od 1963),
• Okręgowe Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Kotłownia "Bytków" (od 1960 do 1983),
• Kamieniołom Michałkowice (od 1890 do 1945).

[edytuj] Edukacja

• Szkoły podstawowe
  • Szkoła Podstawowa nr 4 (Zespół Szkół nr 4)
  • Szkoła Podstawowa nr 13
  • Szkoła Podstawowa dla Dorosłych (ZSOiZ nr 2)
• Gimnazja
  • Gimnazjum nr 2
  • Gimnazjum nr 7 (Zespół Szkół nr 4)
  • Gimnazjum dla Dorosłych (ZSOiZ nr 2)
• Szkoły ponadgimnazjalne
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych nr 2
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 2
    • III Liceum Profilowane
    • IV Liceum Ogólnokształcące
    • Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych
    • Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych

[edytuj] Kultura, Rekreacja,

• Corocznie odbywa się w na terenie parafii św. Michała Archanioła w Michałkowicach we wrześniu śląski festyn "MichałFest".
• Na festynach, świętach i i różnego rodzaju uroczystościach obchodzonych na terenie Michałkowic często artystycznie udziela się artysta Józef Skrzek
• Park Górnik z placem zabaw, Zameczkiem, stawem i trasami rowerowymi

[edytuj] Obiekty sportowe

• Kompleks Sportowy "Michał" – Hala Zborna wraz z wyremontowanym basenem który posiada 83 metrową zjeżdżalnię, saunę i jacuzzi

[edytuj] Kluby sportowe

• Klub sportowy MKS Siemianowice Trampkarze rocznik 95 i inne.
• Klub futsalowy Inpuls-Alpol Siemianowice Śląskie.
• Klub UKS Mustangi Michałkowickie – hokej na trawie

[edytuj] Znani ludzie

Ta sekcja wymaga określenia jasnych kryteriów wyboru. Kryteria powinny być poparte źródłami, nie mogą naruszać zasady neutralnego punktu widzenia, należy też unikać próżnych wyrażeń takich jak "znani", "najlepsi" itd. Kryteria możesz omówić w dyskusji artykułu. Zobacz też: Zasady tworzenia list.

[edytuj] Znane osoby pochodzące z Michałkowic

• Czesław Domin – biskup
• Barbara Blida – była posłanka SLD
• Józef Skrzek – muzyk
• Józef Skrzek – podharcmistrz, oficer rezerwy Wojska Polskiego
• Krzysztof Szyga – poseł niezrzeszony, szef Związku Górnośląskiego
• Jan Mitręga – działacz PZPR, minister przemysłu, wicepremier PRL
• Jan Skrzek – śląski bluesman
• Alojzy Deja - piłkarz

[edytuj] Znane osoby związane z Michałkowicami

• Antoni Stabik
• Paweł Brandys
• Maksymilian Gerlich
• Georg Kopp
• Stanisław Sierla

[edytuj] Zobacz też

• gmina Michałkowice
• Falklandy
• Siemianowice Śląskie
• Pałac Rheinbabenów

p • d • e Dzielnice Siemianowic Śląskich Bańgów • Bytków • Centrum • Michałkowice • Przełajka