Michael Bay

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Michael Bay
Michael Bay
Prawdziwe imię i nazwisko Michael Benjamin Bay
Data i miejsce urodzenia 17 lutego 1965
Los Angeles
Zawód reżyser
producent filmowy
Lata aktywności od 1984
Strona internetowa

Michael Benjamin Bay (ur. 17 lutego 1965 w Los Angeles) – amerykański reżyser i producent filmowy. Zasłynął jako twórca wysokobudżetowych filmów akcji, takich jak: Transformers, Armageddon, Twierdza, Pearl Harbor, Bad Boys, czy Bad Boys II. Jest właścicielem wytwórni Propaganda Films oraz współzałożycielem spółki produkcyjnej Platinum Dunes. Wszystkie jego filmy przyniosły łącznie ponad 1,9 mld dolarów dochodu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Bay urodził się w Los Angeles, gdzie był wychowany przez przybranych rodziców – Harriet była właścicielką księgarni i psychologiem dziecięcym, Jim księgowym[1]. Dziadek natomiast pochodził z Rosji i był Żydem[2].

W Santa Monica Bay uczęszczał do ekskluzywnej szkoły Crossroads School i już wtedy przejawiał zainteresowanie filmami akcji. On sam początków tej fascynacji dopatruje się w pewnym zdarzeniu z dzieciństwa, kiedy jako chłopiec przywiązał fajerwerki do zabawki pociągu i odpalił, a następnie całe zdarzenie sfilmował 8 mm kamerą. Ponieważ przy okazji wywołał pożar i musiała interweniować straż pożarna, za karę został uziemiony w domu[3].

Początki kariery[edytuj | edytuj kod]

Z przemysłem filmowym po raz pierwszy zetknął się w wieku 15 lat, kiedy odbywał praktyki u George’a Lucasa. Zajmował się segregowaniem scenorysów do filmu Poszukiwacze zaginionej Arki. Na ich podstawie uznał, że będzie to coś okropnego, ale gdy zobaczył gotowy film w kinie był pod takim wrażeniem, że również postanowił zostać reżyserem[4]. W 1986 roku ukończył Wesleyan University w Middletown w Connecticut, gdzie był członkiem bractwa Psi Upsilon. Później studiował jeszcze film w Art Center College of Design w Pasadenie[5].

Dwa tygodnie po zakończeniu szkoły rozpoczął pracę w przedsiębiorstwie Propaganda Films, gdzie zajmował się reżyserią reklam i wideoklipów[5]. W 1992 roku jego pierwsza ogólnokrajowa reklama nakręcona dla Czerwonego Krzyża zdobyła nagrodę Clio Award. W kolejnym roku zajął się kampanią reklamową dla California Milk Processors Board[6]. Z powodzeniem realizował również wideoklipy m.in. dla Tiny Turner i Lionela Richie.

Sukcesy filmowe[edytuj | edytuj kod]

Sukcesy Baya przyciągnęły uwagę dwójki producentów filmowych: Jerry’ego Bruckheimera i Dona Simpsona, którzy postanowili powierzyć mu reżyserię filmu Bad Boys. Był to jego pierwszy pełnometrażowy film, w którym główne role grali Will Smith i Martin Lawrence. Zdjęcia rozpoczęły się w 1994 roku w Miami, a w kolejnym roku obraz wszedł do kin. Kosztujący 19 milionów dolarów film odniósł ogromny sukces i zarobił łącznie 141 milionów, co umocniło pozycję Baya w filmowym świecie i zaowocowało trwałą współpracą z Jerrym Bruckheimerem[7].

W 1996 roku Bay nakręcił przebojową Twierdzę z Seanem Connerym, Nicolasem Cage’em i Edem Harrisem w rolach głównych. Był to drugi film zrealizowany dla producentów Bruckheimer/Simpson, jednak pięć miesięcy przed jego premierą Simpson zmarł, więc obraz zadedykowano jego pamięci[8]. Produkcja nie tylko odniosła sukces komercyjny, ale też zdobyła kilka nagród i nominacji, w tym do Oscara[9].

W 1998 roku ponownie ze współpracy z Bruckheimerem, wyreżyserował sensacyjno-przygodowy Armageddon, którego był także współproducentem. Film otrzymał cztery nominacje do Oscara, w tym za najlepszy dźwięk, najlepszy montaż dźwięku, najlepsze efekty specjalne oraz najlepszą piosenkę. Z budżetem wynoszącym 140 milionów dolarów był jednym z najdroższych obrazów 1998 roku, ale łącznie na całym świecie zarobił 553 miliony[10].

Kolejnym przedsięwzięciem Baya był wysokobudżetowy Pearl Harbor (2001), który także otrzymał cztery nominacje do Oscara, w tych samych kategoriach co poprzednio, z czego zdobył jedną statuetkę w kategorii najlepszy montaż dźwięku. Bay osobiście wyreżyserował także wideoklip do piosenki „There You'll Be” wykonywanej przez Faith Hill[5].

W 2003 roku razem z Willem Smithem i Martinem Lawrence’em nakręcił Bad Boys II, który przyniósł prawie dwukrotnie większe zyski niż część pierwsza. Dwa lata później zrealizował film Wyspa z Ewanem McGregorem i Scarlett Johansson. Była to jego pierwsza produkcja bez udziału Jerry’ego Bruckheimera. I choć kosztujący 126 milionów dolarów film zarobił w Stanach Zjednoczonych 46 mln, a na świecie 172 mln dolarów, Bay oznajmił, że nie był zadowolony z kampanii marketingowej w USA, a widzowie mogli być zdezorientowani co do jego prawdziwej istoty[11].

Seria Transformers[edytuj | edytuj kod]

Michael Bay na planie filmu Transformers (2006)

W 2007 roku nawiązał współpracę ze Stevenem Spielbergiem, z którym wyprodukował film Transformers. Produkcja odniosła olbrzymi sukces i zarobiła na całym świecie ponad miliard dolarów, z czego 300 mln w samych tylko Stanach Zjednoczonych.

Dwa lata później Bay wyreżyserował kontynuację: Transformers: Zemsta upadłych, która przyniosła blisko 830 mln dolarów i była jednym z najbardziej dochodowych filmów 2009 roku. Sukces komercyjny nie przełożył się jednak na pochlebne recenzje krytyków, które w większości przypadków były negatywne, a nawet złośliwe[12]. Rok później produkcja otrzymała siedem nominacji do Złotej Maliny, z czego zdobyła trzy (najgorszy film, najgorszy reżyser oraz najgorszy scenariusz). Mimo to, film zaraz po Sadze Zmierzch, był najlepiej sprzedającym się obrazem wydanym na DVD i Blu-ray w 2009 roku.

W 2011 roku powstała trzecia część Transformersów, która podobnie jak poprzednie odniosła sukces finansowy, ale otrzymała kiepskie recenzje i nominacje do Złotej Maliny.

W lutym 2012 roku wytwórnia Paramount Pictures ogłosiła, że Bay zajmie się reżyserią czwartej części filmu Transformers. Premiera kosztującego blisko 200 milionów dolarów obrazu Transformers: Wiek zagłady odbyła się w czerwcu 2014 roku i w ciągu zaledwie kilku dni się zwróciła, zarabiając ponad 300 milionów dolarów. Została też jak na razie najsłabiej oceniona przez krytyków[13].

Inne projekty[edytuj | edytuj kod]

Pomiędzy trzecią i czwartą częścią Transformersów, Bay zrealizował „niewielki” film Sztanga i cash, nad którym pracował kilka lat. Jego fabuła oparta była na prawdziwej historii opisanej w gazecie Miami Herald przez Pete’a Collinsa i dotyczyła grupy kulturystów organizujących napady[14].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

W roku 1995 Bay otrzymał nagrodę Amerykańskiej Gildii Reżyserów dla Najlepszego Reżysera Roku oraz wygrał wiele nagród MTV. Trzykrotnie nominowano go jednak do Złotej Maliny.

Inspiracje[edytuj | edytuj kod]

Na zainteresowanie Baya showbiznesem miało wpływ wiele czynników. Reżyserzy, których wymienia jako autorów najważniejszych dla niego inspiracji, to m.in. Steven Spielberg, James Cameron, Stanley Kubrick, George Lucas oraz bracia Coen.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Reżyseria[edytuj | edytuj kod]

Filmy pełnometrażowe[edytuj | edytuj kod]

Wideoklipy[edytuj | edytuj kod]

  • 1991: "I Touch Myself", Divinyls
  • 1992: "Love Thing", Tina Turner
  • 1992: "Do It to Me", Lionel Richie
  • 1992: "You Won't See Me Cry", Wilson Phillips
  • 1993: "I'd Do Anything for Love (but I Won't Do That)", Meat Loaf
  • 1994: "Rock 'n' Roll Dreams Come True", Meat Loaf
  • 1994: "Objects in the Rear View Mirror May Appear Closer Than They Are", Meat Loaf
  • 1997: "Falling in Love (Is Hard on the Knees)", Aerosmith
  • 2001: "There You'll Be", Faith Hill

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Michael Bay Biography (1965–) (ang.). filmreference.com. [dostęp 2014-07-01].
  2. Linkin Park Rocks Russian Transformers Premiere (ang.). orange.co.uk. [dostęp 2014-07-01].
  3. Anthony Breznican: Transformers' blasts back: Another Michael Bay direct hit (ang.). usatoday.com, 2009-06-18. [dostęp 2014-07-01].
  4. Adam B. Vary: Optimus Prime Time (ang.). W: Entertainment Weekly [on-line]. ew.com, 2010-06-30. [dostęp 2014-07-01].
  5. 5,0 5,1 5,2 Michael Bay- Biography (ang.). W: Yahoo! Movies [on-line]. movies.yahoo.com. [dostęp 2014-07-01].
  6. Got Milk? (Aaron Burr) (ang.). theinspirationroom.com, 2009-05-15. [dostęp 2014-07-01].
  7. Jerry Bruckheimer: The Hollywood Interview (ang.). thehollywoodinterview.com. [dostęp 2014-07-01].
  8. Rebecca Ascher-Walsh: Death of a Hollywood Bad Boy (ang.). W: Entertainment Weekly [on-line]. ew.com, 1996-01-06. [dostęp 2014-07-01].
  9. Nominees and Winners for the 69th Annual Academy Awards (ang.). oscars.org. [dostęp 2014-07-01].
  10. Armageddon (1998) (ang.). boxofficemojo.com, 1998-10-11. [dostęp 2014-07-01].
  11. John Horn: You Call This Paradise? (ang.). W: The Los Angeles Times [on-line]. latimes.com, 2005-07-17. [dostęp 2014-07-01].
  12. David Denby: Tommy Guns and Toys (ang.). newyorker.com, 2009-07-06. [dostęp 2014-07-01].
  13. Transformers: Age of Extinction (ang.). rottentomatoes.com. [dostęp 2014-07-01].
  14. Transformers' Director Michael Bay On His Next Movie, Taylor Lautner And 'Bad Boys (ang.). moviesblog.mtv.com. [dostęp 2014-07-01].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]