Michael Essien

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Michael Essien
Michael Essien 4633.jpg
Data i miejsce
urodzenia		 3 grudnia 1982
Akra, Ghana
Pseudonim The Train, The Bison[1].
Pozycja defensywny pomocnik
Wzrost 177 cm[2]
Masa ciała 85 kg[2]
Informacje klubowe
Obecny klub Real Madryt
Numer 15
Kariera juniorska
1999–2000 Liberty Professionals
Kariera seniorska[a]
Lata Klub M (G)
2000–2003
2003–2005
2005–
2012–		 SC Bastia
Olympique Lyon
Chelsea F.C.
→ Real Madryt (wyp.)		 65 (11)
71 (7)
163 (17)
18 (1)
Reprezentacja narodowa[b]
Lata Reprezentacja
1999
2000
2002–		  Ghana U-17
 Ghana U-20
 Ghana		 5 (0)[3]
7 (1)[3]
52 (9)[4]
  1. ↑ Mecze i gole w lidze akt. w dniu 8 maja 2013.
  2. ↑ Mecze i gole w reprez. akt. w dniu 22 grudnia 2011.

Michael Kojo Essien[5] (ur. 3 grudnia 1982 w Akrze) – ghański piłkarz występujący na pozycji defensywnego pomocnika lub bocznego obrońcy, obecnie w Realu Madryt oraz reprezentacji Ghany.

Karierę rozpoczął w zespole Liberty Professionals. W 2000 podpisał zawodowy kontrakt z SC Bastia. Po trzech latach gry w tej drużynie odszedł do Olympique Lyon. Z klubem dwukrotnie został mistrzem kraju. W lipcu 2005 przeszedł do Chelsea. Z angielskim zespołem zwyciężył w Premier League oraz zdobył Puchar Anglii i Puchar Ligi. W sezonie 2006/2007 został wybrany najlepszym graczem swojej drużyny. Od sezonu 2012/2013 reprezentuje barwy Realu Madryt na zasadzie rocznego wypożyczenia.

Po występach na Mistrzostwach Świata U-17 oraz U-20, Essien w roku 2002 zadebiutował w pierwszej reprezentacji. Od tego czasu jest podstawowym zawodnikiem kadry. Reprezentował Ghanę na Mistrzostwach Świata 2006, PNA 2002 i 2008. W barwach narodowych wystąpił 51 razy oraz zdobył dziewięć bramek.

Spis treści

Dzieciństwo i początki kariery [edytuj]

Essien urodził się w 1982 jako syn Jamesa oraz Aby Gyandoh[6]. Jego matka zajmowała się sprzedawaniem chleba[7], zaś ojciec był piłkarzem[8]. Wychowywał się w miasteczku Ewutu Bwajiase, położonym niedaleko Akry[9].

Gdy miał 10 lat, jego ojciec po raz pierwszy zabrał go na mecz. Było to spotkanie pomiędzy Hearts of Oak a Asante Kotoko, wygrane przez Hearts 1:0[10]. Do 12 roku życia Essien uczęszczał do szkoły katolickiej w Awusu, gdzie występował w szkolnym zespole[10]. Grał również siatkówkę i tenisa stołowego[2]. Następnie jego rodzina przeniosła się do Akry[10]. W 1998 roku ukończył szkołę St Augustine’s College[9]. Z drużyną tej uczelni Essien wygrał między innymi rozgrywki Milo Inter-Schools[8].

Rok później zaczął występować w juniorskim zespole klubu Liberty Professionals[9]. Był także na testach w Manchesterze United, któremu jako dziecko kibicował. Transfer nie doszedł do skutku, ponieważ pomocnik nie mógł dostać pozwolenia na pracę[9]. Otrzymał jednak propozycję gry w klubie satelickim Manchesteru – Royal Antwerp. Nie trafił jednak tam, bo jego matka chciała, aby syn grał we Francji[11]. Ostatecznie podpisał kontrakt z SC Bastia[6]. Największymi idolami Essiena byli Roy Keane oraz Patrick Vieira[12][10].

Kariera klubowa [edytuj]

Kariera we Francji [edytuj]

W SC Bastia zadebiutował 30 września 2000 wchodząc na boisko w 75. minucie spotkania z FC Metz[13]. Pierwszą bramkę zdobył natomiast 7 lutego 2001 w wygranym 3:2 meczu z tą samą drużyną[14]. W debiutanckim sezonie w zespole Bastii wystąpił w 13 ligowych meczach[15]. W następnym sezonie był już podstawowym zawodnikiem drużyny i zagrał w 24 meczach Ligue 1, w których zdobył pięć bramek[16]. Ponadto SC Bastia dotarła do finału Pucharu Francji, w którym przegrała 0:1 z FC Lorient[17]. W sezonie 2002/2003 Essien zagrał w 29 ligowych meczach i sześciokrotnie wpisał się na listę strzelców[4]. Początkowo w drużynie Essien występował na pozycji obrońcy, jednak w jednym ze spotkań został przesunięty na pomoc w miejsce kontuzjowanego zawodnika i od tego czasu występuje na pozycji defensywnego pomocnika[18].

W czerwcu 2003 Paris Saint-Germain zaoferowało propozycję kupna Essiena za 6 milionów dolarów, a Bastia ją zaakceptowała[19]. Ostatecznie rozwiązał on kontrakt z PSG i podpisał czteroletnią umowę z mistrzem Francji, Olympique Lyon na kwotę 8 milionów dolarów[20]. Jego pozyskaniem zainteresowane były także Olympique Marsylia, Everton oraz Liverpool[20]. W nowym zespole Essien zadebiutował 1 sierpnia w spotkaniu ligowym z OSC Lille[21]. Pierwszą bramkę zdobył w następnej kolejce, w wygranym 3:1 meczu z AS Monaco[22]. W sezonie 2003/2004 wystąpił w 34 meczach oraz zdobył trzy bramki i został z drużyną mistrzem Francji[23]. W następnym sezonie nie stracił miejsca w wyjściowej jedenastce, występując w 37 meczach ligowych, strzelając cztery gole i po raz drugi z rzędu zdobywając z drużyną mistrzostwo[24]. Został także wybrany przez UNFP do najlepszej jedenastki ligi oraz zdobył tytuł gracza roku w Ligue 1[25]. Zajął ponadto 22. lokatę w plebiscycie na Najlepszego Piłkarza Europy według France Football[26].

Chelsea [edytuj]

„Chciałem jego pozyskać, ponieważ szukałem gracza, który załatał by lukę w bardzo silnym zespole na każdej pozycji.”
„Jest młody, bardzo ambitny, jest takim piłkarzem, jakiego chcieliśmy mieć.”
–José Mourinho na temat Essiena[27]

W maju 2005 Chelsea złożyła ofertę kupna Essiena, jednak Olympique ją odrzucił[28]. The Blues składali oferty opiewające na: 10; 16,75; 18 oraz 21 milionów funtów, jednak żadna z nich nie została przyjęta[28]. Ostatecznie, po ponad trzech miesiącach negocjacji, 19 sierpnia 2005 za kwotę 24,4 milionów funtów Essien przeszedł do Chelsea[27]. Klub pobił zarazem swój rekord klubowy[28], który w 2006 został ponownie poprawiony poprzez zakupienie za 30 milionów Andrija Szewczenki[29]. Pomocnik stał się za to najdroższym afrykańskim graczem[7].

W nowej drużynie Essien zadebiutował 21 sierpnia w wygranym 1:0 meczu z lokalnym rywalem Chelsea, Arsenalem, zmieniając w 58. minucie Eiðura Guðjohnsena[30]. Pierwszy raz przez pełne 90 minut zagrał 24 sierpnia w wygranym 4:0 spotkaniu z West Bromwich Albion[31]. W grudniu 2005 Essien otrzymał od UEFA karę zawieszenia na dwa spotkania z powodu kontrowersyjnego faulu na Dietmarze Hamannie, przez co nie wystąpił w 1/8 finału Ligi Mistrzów, przegranej przez Chelsea z FC Barcelona[32]. Wcześniej otrzymał także karę finansową[33]. 2 stycznia 2006 w spotkaniu z West Ham United doznał kontuzji kostki[34]. Do gry powrócił miesiąc później, kiedy to zagrał w meczu z Liverpoolem[35]. 11 marca 2006 w wygranym 2:1 ligowym spotkaniu z Tottenhamem Hotspur zdobył swoją pierwszą bramkę dla klubu[36]. Swój debiutancki sezon w Anglii zakończył z 31 ligowymi występami, pięcioma w pucharach krajowych oraz sześcioma w pucharach europejskich[37]. Essien wraz ze swoją drużyną został także mistrzem Anglii[38].

15 sierpnia 2006 Essien doznał kontuzji nadgarstka[39]. Mimo to, pięć dni później wystąpił w spotkaniu Premier League z Manchesterem City[40]. 12 września w wygranym 2:0 meczu z Werderem Brema strzelił swoją pierwszą bramkę w Lidze Mistrzów dla Chelsea[41]. W październiku znalazł się na liście 30 piłkarzy nominowanych do nagrody Piłkarza Roku FIFA[42], zaś miesiąc później do tytułu najlepszego afrykańskiego piłkarza 2006 według CAF[43], zajmując odpowiednio 22. i trzecie miejsce. W plebiscycie na Najlepszego Piłkarza Europy według France Football zajął 27. miejsce[44].

Essien w sezonie 2006/2007

10 grudnia w zremisowanym 1:1 ligowym meczu z Arsenalem Londyn Essien zdobył bramkę z ponad 30 metrów[45], która później została wybrana najlepszym golem sezonu strzelonym przez Chelsea[46]. W styczniu 2007 został wybrany najlepszym afrykańskim graczem roku 2006 według BBC[47]. Pod koniec lutego Chelsea wygrała w finale Pucharu Ligi z Arsenalem, zaś Essien zagrał przez pełne 90 minut oraz otrzymał żółtą kartkę[48]. 12 marca przedłużył swój kontrakt z zespołem do roku 2012[49]. 16 marca doznał kontuzji kostki[39], która wykluczyła go z gry na trzy tygodnie[50]. W maju Chelsea wygrała 1:0 po dogrywce w finale Pucharu Anglii z Manchesterem United, a Ghańczyk zagrał przez całe spotkanie[51]. W Lidze Mistrzów pomocnik wraz ze swoją drużyną dotarł do półfinału, w którym jego klub przegrał z Liverpoolem[52]. Łącznie w sezonie 2006/2007 wystąpił 33 razy w lidze, 11 w pucharach krajowych oraz tyle samo w pucharach europejskich[53]. Rozgrywki Premier League Chelsea zakończyła na drugiej lokacie[54].

W pierwszym spotkaniu ligowym w sezonie 2007/2008 Essien zdobył bramkę[55]. Na następny dzień doznał kontuzji kostki[39], jednak 19 sierpnia zagrał w meczu z Liverpoolem[55]. 8 października nadwerężył mięsień łydki[39]. Nie była to jednak groźna kontuzja i 11 października zagrał w spotkaniu z Evertonem[55]. W tym samym miesiącu otrzymał nominację do tytułu Piłkarza Roku według FIFA[56] oraz Złotej Piłki[57]. W pierwszym z tych plebiscytów zajął 15.[58], zaś w drugim 24. miejsce[59]. W grudniu Essien po raz trzeci z rzędu znalazł się także na liście nominowanych do tytułu Afrykańskiego Piłkarza Roku[60]. W plebiscycie tym zajął ostatecznie drugą lokatę, tuż za Frédériciem Kanouté[61].

W kwietniu 2008 Chelsea pokonała Liverpool w półfinale Ligi Mistrzów i awansowała do finału tych rozgrywek[62], w którym zmierzyła się z Manchesterem United. Na Łużnikach przegrała jednak po serii rzutów karnych, zaś Essien w 118. minucie otrzymał żółtą kartkę[63]. W sezonie 2007/2008 wystąpił w 27 spotkaniach ligowych, 6 pucharowych oraz 12 w pucharach europejskich[64]. Rozgrywki ligowe Chelsea zakończyła na drugim miejscu, za Manchesterem United[65].

Essien w sezonie 2008/2009

22 lipca 2008 przedłużył kontrakt z Chelsea do roku 2013[66]. W czasie letniego okienka transferowego zainteresowanie pomocnikiem wyraził Real Madryt[67]. Na początku września w meczu reprezentacji Ghany doznał kontuzji więzadła krzyżowego, która miała go wykluczyć z gry na minimum pięć miesięcy[68].

Do gry powrócił 3 marca 2009, kiedy to zagrał w meczu Pucharu Anglii z Coventry City[69]. 6 maja zdobył bramkę w zremisowanym 1:1 rewanżowym spotkaniu półfinału Ligi Mistrzów z FC Barcelona, późniejszym zdobywcą pucharu, rozegranym na Stamford Bridge[70]. Trafienie zostało później wybrane bramką sezonu w klubie[71]. Chelsea nie awansowała jednak do finału tych rozgrywek, ponieważ w pierwszym spotkaniu na Camp Nou padł wynik 0:0. We wcześniejszym ćwierćfinałowym meczu z Juventusem (2:2) pomocnik również trafił do siatki[72]. Łącznie w sezonie 2008/2009 Essien zagrał 11 razy w Premier League, strzelając jedną bramkę, dwukrotnie w Pucharze Anglii oraz zdobył dwa gole w pięciu meczach Ligi Mistrzów[73]. Jego zespół rozgrywki ligowe zakończył na trzecim miejscu, za Liverpoolem i Manchesterem United[74]. W czerwcu 2009 łączony był z przejściem do A.C. Milan[75]. Agent piłkarza Fabien Piveteau powiedział również, że Ghańczyk rozważa odejście do Realu Madryt lub FC Barcelona[76].

W trakcie przygotowań do sezonu 2011/12 Essien po raz kolejny zerwał więzadła krzyżowe w swoim kolanie, co oznaczało kilkumiesięczną przerwę w grze. Na boisko powrócił w styczniu 2012 roku w wygranym 1-0 spotkaniu z Sunderlandem. Jego problemy z kondycją zbiegły się ze świetną formą prezentowaną przez rywali do miejsca w podstawowej jedenastce Chelsea – Raula Meirelesa i, przede wszystkim, Johna Obiego Mikela – toteż piłkarz z Ghany miał kłopot z regularną grą w klubie. Zarówno finał Pucharu Anglii przeciwko Liverpoolowi jak i finał Ligi Mistrzów w Monachium oglądał z ławki rezerwowych. Po zakończeniu sezonu znów pojawiły się plotki o możliwym odejściu Essiena ze Stamford Bridge, jednak sam piłkarz je zdementował, twierdząc że chce nadal walczyć o miejsce w składzie i powrót do dyspozycji z najlepszych lat. 31 sierpnia podczas ostatniego dnia transferowego, przeszedł do Realu Madryt na zasadzie rocznego wypożyczenia.


Real Madryt [edytuj]

1 września 2012 strony klubowe Realu Madryt oraz Chelsea Londyn poinformowały, iż Michael Essien został wypożyczony do Madrytu na jeden sezon.

Kariera reprezentacyjna [edytuj]

W 1999 Essien wystąpił na Mistrzostwach Świata do lat 17, na których zajął z reprezentacją trzecie miejsce. Na turnieju rozegrał pięć spotkań[77]. Dwa lata później zagrał na Mistrzostwach Świata U-20, rozgrywanych w Argentynie. Ghana dotarła do finału, w którym przegrała 0:3 z gospodarzami turnieju, a Essien wystąpił w siedmiu meczach[77] oraz zdobył jedną bramkę (w wygranym 2:1 grupowym spotkaniu z Paragwajem[78]).

W dorosłej kadrze zadebiutował 4 stycznia 2002 w przegranym 1:2 towarzyskim spotkaniu z Egiptem[79]. Essien znalazł się także w kadrze Ghany na PNA[80]. Na tym turnieju rozegrał dwa spotkania i dotarł z reprezentacją do ćwierćfinału[81]. 5 września 2004 w rozegranym w ramach eliminacji do Pucharu Narodów Afryki meczu z Republiką Zielonego Przylądka Essien zdobył pierwszą bramkę w drużynie narodowej[82]. Z powodu kontuzji nie zagrał na tych mistrzostwach[34]. W maju 2006 został powołany na Mistrzostwa Świata. Ghana dotarła do 1/8 finału, w którym przegrała z Brazylią, a Essien zagrał w trzech meczach[77]. Wystąpił także na PNA 2008, na którym zajął z drużyną trzecie miejsce, wystąpił we wszystkich spotkaniach, uzyskał dwa trafienia oraz został wybrany do najlepszej jedenastki turnieju[83].

Gole w reprezentacji [edytuj]

Gole dla Ghany podawane są jako pierwsze
# Data Miejsce Przeciwnik Wynik Rozgrywki Przypis
1. 5 września 2004 Kumasi, Ghana  Republika Zielonego Przylądka 2:0 eliminacje PNA 2006 [82]
2. 18 czerwca 2005 Johannesburg, RPA  Republika Południowej Afryki 2:0 eliminacje PNA 2006 [82]
3. 4 września 2005 Kumasi, Ghana  Uganda 2:0 eliminacje PNA 2006 [82]
4. 4 czerwca 2006 Edynburg, Szkocja  Korea Południowa 3:1 mecz towarzyski [84]
5. 8 października 2006 Seul, Korea Południowa  Korea Południowa 3:1 mecz towarzyski [84]
6. 28 stycznia 2008 Akra, Ghana  Maroko 2:0 PNA 2008 [83]
7. 3 lutego 2008 Akra, Ghana  Nigeria 2:1 PNA 2008 [83]
8. 26 marca 2008 Londyn, Anglia  Meksyk 1:2 mecz towarzyski [85]
9. 6 września 2009 Akra, Ghana  Sudan 2:0 eliminacje MŚ 2010

Statystyki [edytuj]

Klubowe [edytuj]

Stan na 8 maja 2013[2][86]
Klub Sezon Liga Puchary krajowe[87] Puchary europejskie Łącznie
Występy Gole Występy Gole Występy Gole Występy Gole
SC Bastia 2000/2001[15] 13 1 – – – – 13 1
2001/2002[16] 24 5 2 0 – – 26 5
2002/2003[88] 29 6 1 0 – – 30 6
Łącznie 66 12 3 0 – – 69 12
Olympique Lyon 2003/2004[89] 34 3 2 1 8 0 44 4
2004/2005[90] 37 4 1 0 10 5 48 9
Łącznie 71 7 3 1 18 5 92 13
Chelsea F.C. 2005/2006[91] 31 2 5 0 6 0 42 2
2006/2007[53] 33 2 11 1 11 2 55 5
2007/2008[64] 27 6 6 0 12 0 45 6
2008/2009[73] 11 1 3 0 5 2 19 3
2009/2010[92] 14 3 1 0 6 1 21 4
2010/2011 33 3 2 0 8 1 43 4
2011/2012 14 0 3 0 2 0 19 0
Łącznie 163 17 30 1 50 6 161 16
Real Madryt 2012/2013 18 1 7 0 6 0 30 1
Łącznie 18 1 6 0 7 0 30 1
Łącznie 317 37 41 2 75 11 431 52

Reprezentacyjne [edytuj]

Stan na 1 września 2012[4]
Reprezentacja Rok Występy Gole
Ghana 2002 3 0
2003 2 0
2004 5 1
2005 3 2
2006 11 2
2007 6 0
2008 12 3
2009 8 1
2010 1 0
2011 1 0
Łącznie 52 9

Życie prywatne [edytuj]

Essien ma cztery starsze siostry – Alice, Gladys, Joyce oraz Dianę[11], miał także brata Paaquiche, który zmarł w wieku 15 lat[10]. W kwietniu 2007 został aresztowany za jazdę po pijanemu[93]. Testy krwi wykazały jednak, że pomocnik Chelsea nie pił alkoholu[94]. W maju 2009 jego była partnerka Veralie Dela Ackumey pozwała go do ghańskiego sądu w sprawie o orzeczenie rozwodu i odszkodowanie. Essien utrzymuje jednak, że byli tylko zaręczeni według plemiennych rytuałów, a formalny ślub nie miał miejsca. Na początku czerwca składał trzygodzinne zeznania. Wcześniej sprawa ta była rozpatrywana przez angielskie sądy, które przyznały rację piłkarzowi[95][96].

Styl gry [edytuj]

Essien jest graczem wszechstronnym[2] oraz silnym[97]. Występuje głównie jako defensywny pomocnik, ale może również grać jako obrońca[97]. Były szkoleniowiec Chelsea, José Mourinho nazwał go zawodnikiem „wielofunkcyjnym”[2]. Gérard Houllier określił Essiena jako gracza takiej samej klasy co Steven Gerrard, Frank Lampard, Michael Ballack i Patrick Vieira[97].

Sukcesy [edytuj]

Klubowe [edytuj]

Lyon

Chelsea

Indywidualne [edytuj]

  • Piłkarz roku we Francji: 2005
  • Najlepszy afrykański piłkarz roku według BBC: 2006
  • Piłkarz sezonu Chelsea: 2006/2007
  • Gol sezonu Chelsea: 2006/2007, 2008/2009

Przypisy

  1. ↑ Michael Essien continues impressive comeback to send Chelsea into second place (ang.). Times Online, 16 marca 2009. [dostęp 21 marca 2009].
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Michael Essien (ang.). chelseafc.com. [dostęp 10 maja 2009].
  3. ↑ 3,0 3,1 Uwzględniono tylko występy na Mistrzostwach Świata.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Essien, Michael (ang.). National Football Teams. [dostęp 20 marca 2009].
  5. ↑ Michael Kojo Essien. 90minut.pl. [dostęp 10 maja 2009].
  6. ↑ 6,0 6,1 Goal.com Profile: Michael Essien (ang.). goal.com. [dostęp 10 maja 2009].
  7. ↑ 7,0 7,1 Olya Rayan: Essien the breadwinner for his family (ang.). rediff.com, 7 czerwca 2006. [dostęp 23 maja 2009].
  8. ↑ 8,0 8,1 A phenomeon called Michael Essien (ang.). The Ghanian Journal. [dostęp 23 maja 2009].
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 Fabregas v Essien (ang.). BBC Sport, 17 kwietnia 2009. [dostęp 9 maja 2009].
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 The quiet rise of fearless Essien (ang.). Guardian.co.uk, 29 października 2006. [dostęp 23 maja 2009].
  11. ↑ 11,0 11,1 The Tragic Secret that drives Chelsea’s?25m star on to glory (ang.). ghanaweb.com. [dostęp 23 maja 2009].
  12. ↑ Essien: Powinienem grać w MU. MUFC.pl, 13 stycznia 2008. [dostęp 9 maja 2009].
  13. ↑ Bastia 1–0 Metz (ang.). guardian.co.uk. [dostęp 20 marca 2009].
  14. ↑ Michael Essien: All goals 2000 - 2001 (Bastia) (ang.). guardian.co.uk. [dostęp 20 marca 2009].
  15. ↑ 15,0 15,1 Michael ESSIEN 2000/2001 (fr.). lfp.fr. [dostęp 26 lipca 2009].
  16. ↑ 16,0 16,1 Michael ESSIEN 2001/2002 (fr.). lfp.fr. [dostęp 26 lipca 2009].
  17. ↑ France Cup 2001/02 (ang.). RSSSF. [dostęp 21 marca 2009].
  18. ↑ Michael Essien (ang.). gfdb. [dostęp 23 lutego 2013].
  19. ↑ Ghana’s Essien joins PSG (ang.). BBC Sport, 30 czerwca 2003. [dostęp 21 marca 2009].
  20. ↑ 20,0 20,1 Essien turns down PSG (ang.). BBC Sport, 2 lipca 2003. [dostęp 21 marca 2009].
  21. ↑ Michael Essien All appearances 2003 - 2004 (Lyon) (ang.). guardian.co.uk. [dostęp 21 marca 2009].
  22. ↑ Michael Essien All goals 2002 - 2003 (Lyon) (ang.). guardian.co.uk. [dostęp 21 marca 2009].
  23. ↑ 23,0 23,1 France 2003/04 (ang.). RSSSF. [dostęp 21 marca 2009].
  24. ↑ 24,0 24,1 France 2004/05 (ang.). RSSSF. [dostęp 21 marca 2009].
  25. ↑ Essien wins France award (ang.). BBC Sport, 23 maja 2005. [dostęp 21 marca 2009].
  26. ↑ European Footballer of the Year („Ballon d’Or”) 2005 (ang.). RSSSF. [dostęp 8 maja 2009].
  27. ↑ 27,0 27,1 Chelsea delight at Essien singing (ang.). BBC Sport, 19 sierpnia 2005. [dostęp 21 marca 2009].
  28. ↑ 28,0 28,1 28,2 Chris Bevan: Esssien saga nears completion (ang.). BBC Sport, 15 sierpnia 2005. [dostęp 21 marca 2009].
  29. ↑ Chelsea complete Shevchenko deal (ang.). BBC Sport, 31 maja 2006. [dostęp 3 kwietnia 2009].
  30. ↑ Chelsea 1-0 Arsenal (ang.). BBC Sport, 21 sierpnia 2005. [dostęp 3 kwietnia 2009].
  31. ↑ Chelsea 4-0 West Brom (ang.). BBC Sport, 24 sierpnia 2005. [dostęp 3 kwietnia 2009].
  32. ↑ Essien handed two-match ban (ang.). guardian.co.uk, 15 grudnia 2005. [dostęp 26 lipca 2009].
  33. ↑ UEFA charged Essien (ang.). ESPNsoccernet, 8 grudnia 2005. [dostęp 8 maja 2009].
  34. ↑ 34,0 34,1 Essien doubtful for Nations Cup (ang.). 2 stycznia 2006. [dostęp 26 lipca 2009].
  35. ↑ Games played by Michael Essien in 2005/2006 (ang.). Soccerbase. [dostęp 26 lipca 2009].
  36. ↑ Chelsea 2-1 Tottenham (ang.). BBC Sport, 11 marca 2006. [dostęp 8 maja 2009].
  37. ↑ Chelsea 2005/2006 player appearances (ang.). Soccerbase. [dostęp 8 maja 2009].
  38. ↑ 38,0 38,1 Final 2005/2006 English Premier Table (ang.). Soccerbase. [dostęp 8 maja 2009].
  39. ↑ 39,0 39,1 39,2 39,3 Michael Essien Injuries (ang.). physioroom.com. [dostęp 26 lipca 2009].
  40. ↑ Chelsea 3 (2) - 0(0) Man City (ang.). Soccerbase. [dostęp 26 lipca 2009].
  41. ↑ Phil McNulty: Chelsea 2-0 Werder Bremen (ang.). BBC Sport, 12 września 2006. [dostęp 10 maja 2009].
  42. ↑ African trio vying for Fifa award (ang.). BBC Sport, 12 października 2006. [dostęp 10 maja 2009].
  43. ↑ Five named for Caf’s top award (ang.). BBC Sport, 22 listopada 2006. [dostęp 10 maja 2009].
  44. ↑ European Footballer of the Year („Ballon d’Or”) 2006 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 maja 2009].
  45. ↑ John Sinnott: Chelsea 1-1 Arsenal (ang.). BBC Sport, 10 grudnia 2006. [dostęp 10 maja 2009].
  46. ↑ Biography (ang.). michaelessiengh.com. [dostęp 10 maja 2009].
  47. ↑ Essien wins BBC African award (ang.). BBC Sport, 5 stycznia 2007. [dostęp 10 maja 2009].
  48. ↑ Live - Carling Cup final (ang.). BBC Sport, 24 lutego 2007. [dostęp 29 maja 2009].
  49. ↑ Essien signs new Chelsea contract (ang.). BBC Sport, 12 marca 2007. [dostęp 10 maja 2009].
  50. ↑ Games played by Michael Essien in 2006/2007 (ang.). Soccerbase. [dostęp 26 lipca 2009].
  51. ↑ Andrew McKenzie: FA Cup final - Chelsea 1-0 Man Utd (ang.). bbc.co.uk, 19 maja 2007. [dostęp 23 lutego 2013].
  52. ↑ John Mathews: Penalty joy as Liverpool reach final (ang.). uefa.com, 1 maja 2007. [dostęp 29 maja 2009].
  53. ↑ 53,0 53,1 Chelsea 2006/2007 player appearances (ang.). Soccerbase. [dostęp 10 maja 2009].
  54. ↑ Final 2006/2007 English Premier Table (ang.). Soccerbase. [dostęp 29 maja 2099].
  55. ↑ 55,0 55,1 55,2 Games played by Michael Essien in 2007/2008 (ang.). Soccerbase. [dostęp 26 lipca 2009].
  56. ↑ FIFA World Player Gala 2007 Men’s short list (ang.). FIFA.com. [dostęp 23 maja 2009].
  57. ↑ 50 STARS EN PISTE (fr.). FranceFootball.fr, 21 października 2007. [dostęp 23 maja 2009].
  58. ↑ FIFA World Player Gala 2007 (ang.). FIFA.com. [dostęp 23 maja 2009].
  59. ↑ European Footballer of the Year („Ballon d’Or”) 2007 (ang.). RSSSF. [dostęp 23 maja 2009].
  60. ↑ Oluwashina Okeleji: Mali’s Diarra makes Caf shortlist (ang.). BBC Sport, 12 grudnia 2007. [dostęp 23 maja 2009].
  61. ↑ GLO CAF AWARDS: Kanoute is African footballer of the Year (ang.). cafonline.com, 5 lutego 2008. [dostęp 23 maja 2009].
  62. ↑ Trevor Haylett: Drogba double takes Chelsea to Moscow (ang.). UEFA.com, 30 kwietnia 2008. [dostęp 23 maja 2009].
  63. ↑ Man Utd earn dramatic Euro glory (ang.). BBC Sport, 22 maja 2008. [dostęp 25 lipca 2009].
  64. ↑ 64,0 64,1 Chelsea 2007/2008 player appearances (ang.). Soccerbase. [dostęp 10 maja 2009].
  65. ↑ Final 2007/2008 English Premier Table (ang.). Soccerbase. [dostęp 23 maja 2009].
  66. ↑ Essien signs new Chelsea contract (ang.). BBC Sport, 22 lipca 2008. [dostęp 10 maja 2009].
  67. ↑ Saturday’s gossip column (ang.). BBC Sport, 3 maja 2008. [dostęp 28 maja 2099].
  68. ↑ Injured Essien faces long lay-off (ang.). BBC Sport, 9 września 2008. [dostęp 10 maja 2009].
  69. ↑ Games played by Michael Essien in 2008/2009 (ang.). Soccerbase. [dostęp 10 maja 2009].
  70. ↑ Phil McNulty: Chelsea 1-1 Barcelona (agg 1-1) (ang.). BBC Sport, 6 maja 2009. [dostęp 10 maja 2009].
  71. ↑ ESSIEN’S TRIPLE COMEBACK IN THIS MONTH’S MAGAZINE (ang.). chelseafc.com, 17 lipca 2009. [dostęp 26 lipca 2009].
  72. ↑ Jonathan Stevenson: Juventus 2-2 Chelsea (agg 2-3) (ang.). BBC Sport, 10 marca 2009. [dostęp 28 maja 2009].
  73. ↑ 73,0 73,1 Chelsea 2008/2009 player appearances (ang.). Soccerbase. [dostęp 10 maja 2009].
  74. ↑ Latest English Premier Table (ang.). Soccerbase. [dostęp 28 maja 2009].
  75. ↑ Milan chce Adebayora i Essiena. interia.pl, 1 czerwca 2009. [dostęp 27 czerwca 2009].
  76. ↑ AC Milan move closer to signing Emmanuel Adebayor (ang.). The Thimes, 24 czerwca 2009. [dostęp 27 czerwca 2009].
  77. ↑ 77,0 77,1 77,2 Michael ESSIEN (ang.). FIFA.com. [dostęp 20 marca 2009].
  78. ↑ Ghana - Paraguay 2:1 (0:0) (ang.). FIFA.com. [dostęp 20 marca 2009].
  79. ↑ International Matches 2002: Africa (ang.). RSSSF. [dostęp 21 marca 2009].
  80. ↑ African Nations Cup 2002 (ang.). RSSSF. [dostęp 21 mara 2009].
  81. ↑ African Nations Cup 2002 - Final Tournament Details (ang.). RSSSF. [dostęp 21 marca 2009].
  82. ↑ 82,0 82,1 82,2 82,3 African Nations Cup 2006 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 maja 2009].
  83. ↑ 83,0 83,1 83,2 African Nations Cup 2008 - Final Tournament Details (ang.). RSSSF. [dostęp 21 marca 2009].
  84. ↑ 84,0 84,1 International Friendly Matches 2006 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 maja 2009].
  85. ↑ International Friendly Matches 2008 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 maja 2009].
  86. ↑ Michael Essien (ang.). Soccerbase. [dostęp 10 maja 2009].
  87. ↑ Uwzględniono Puchar kraju i Puchar Ligi.
  88. ↑ Michael ESSIEN 2002/2003 (fr.). lfp.fr. [dostęp 26 lipca 2009].
  89. ↑ Michael ESSIEN 2003/2004 (fr.). lfp.fr. [dostęp 26 lipca 2009].
  90. ↑ Michael ESSIEN 2004/2005 (fr.). lfp.fr. [dostęp 26 lipca 2009].
  91. ↑ Chelsea 2005/2006 player appearances (ang.). Soccerbase. [dostęp 10 maja 2009].
  92. ↑ Chelsea 2009/2010 player appearances (ang.). Soccerbase. [dostęp 21.08.2009].
  93. ↑ Michael Essien arrested for drunk driving (ang.). The Offside, 29 kwietnia 2007. [dostęp 27 maja 2009].
  94. ↑ Footballer was 'not over limit' (ang.). BBC News, 3 maja 2007. [dostęp 28 maja 2009].
  95. ↑ Essien In Court Over Love (ang.). peacefmonline.com, 4 czerwca 2009. [dostęp 26 lipca 2009].
  96. ↑ 'Girlfriend Dragged Essien To Court' (ang.). modernghana.com, 14 maja 2009. [dostęp 26 lipca 2009].
  97. ↑ 97,0 97,1 97,2 Michael Essien Bio (ang.). ESPNsoccernet. [dostęp 26 lipca 2009].
  98. ↑ English FA Cup 2006/2007 (ang.). Soccerbase. [dostęp 21 maja 2009].
  99. ↑ English League Cup 2006/2007 (ang.). Soccerbase. [dostęp 21 maja 2009].

Linki zewnętrzne [edytuj]

Commons in image icon.svg
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Michael Essien
p • d • e
Real Madryt – skład na sezon 2012/2013

1 Casillas • 2 Varane • 3 Pepe • 4 Ramos • 5 Coentrão • 6 Khedira • 7 Ronaldo • 8 Kaká • 9 Benzema • 10 Özil • 11 Carvalho • 12 Marcelo • 13 Adán • 14 Alonso • 15 Essien • 17 Arbeloa • 18 Albiol • 19 Modrić • 20 Higuaín • 21 Callejón • 22 Di María • 25 López • 27 Nacho • 29 Morata • 35 Jesus • trener: Mourinho
p • d • e
Skład reprezentacji Ghany na PNA 2002
1 Nanor • 2 Mohammed • 3 E. Kuffour • 4 S. Kuffour • 5 Mensah • 6 Mireku • 7 Amoah • 8 Essien • 9 Amoako • 10 Boateng • 11 Tachie-Mensah • 12 Adjei • 13 Boakye • 14 Blay • 15 Owusu-Ansah • 16 Duah • 17 Gyan • 18 Addo • 19 Amponsah • 20 Abdul Razak • 21 Paintsil • 22 Kankani • trener: Osam-Duodu
 Ghana
p • d • e
Skład reprezentacji Ghany na Mundialu 2006
1 Adjei • 2 Sarpei • 3 A.Gyan • 4 Kuffour • 5 Mensah • 6 Pappoe • 7 Shilla • 8 Essien • 9 Boateng • 10 Appiah • 11 Muntari • 12 Tachie-Mensah • 13 Mohamed • 14 Amoah • 15 Paintsil • 16 Owu • 17 Quaye • 18 E. Addo • 19 Pimpong • 20 O. Addo • 21 Ahmed • 22 Kingson • 23 Dramani • trener: Dujković
 Ghana
p • d • e
Skład reprezentacji Ghany na PNA 2008
1 Adjei • 2 Sarpei • 3 A. Gyan • 4 Paintsil • 5 Mensah • 6 Annan • 7 Kingston • 8 Essien • 9 Agogo • 10 Asamoah • 11 Muntari • 12 Ayew • 13 B. Gyan • 14 Kumordzi • 15 Barusso • 16 Dauda • 17 Akwasi Asare • 18 Addo • 19 Shilla • 20 Owusu-Abeyie • 21 Afful • 22 Kingson • 23 Dramani • trener: Le Roy
 Ghana
p • d • e
Skład reprezentacji Ghany na PNA 2010
1 McCarthy • 2 Sarpei • 3 Gyan • 4 Osei • 5 Mensah • 6 Annan • 7 Inkoom • 8 Essien • 9 Opoku • 10 Asamoah • 11 Narry • 12 Addy • 13 A. Ayew • 14 Amoah • 15 Vorsah • 16 Adjei • 17 R. Ayew • 18 Addo • 19 Agyemang-Badu • 20 Adiyiah • 21 Afful • 22 Kingson • 23 Dramani • trener: Rajevac
 Ghana
p • d • e
Zawodnik roku Ligue 1
1994: Ginola • 1995: Guérin • 1996: Zidane • 1997: Anderson • 1998: Simone • 1999: Benarbia • 2000: Gallardo • 2001: Carrière • 2002: Pauleta • 2003: Pauleta • 2004: Drogba • 2005: Essien • 2006: Juninho • 2007: Malouda • 2008: Benzema • 2009: Gourcuff • 2010: Lisandro • 2011: Hazard • 2012: Hazard
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Michael_Essien&oldid=36514952”