Michaił Frunze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Michaił Frunze
Współpracownicy Mińskiej Milicji Obywatelskiej. Michaił Frunze w pierwszym rzędzie piąty z prawej. 1917 rok

Michaił Wasiljewicz Frunze (ros. Михаил Васильевич Фрунзе, rum. Mihail Frunză, ur. 21 stycznia 1885 w Biszkeku, zm. 31 października 1925) – rosyjski dowódca wojskowy i działacz bolszewicki, związany od wczesnych lat życia z ruchem rewolucyjnym. Syn felczera wojskowego Mołdawianina i Rosjanki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował w Petersbuskim Instytucie Politechnicznym. Od 1904 roku członek SDPRR. Brał udział w rewolucji 1905 roku, zorganizował strajk w Iwanowo - Wozniesieńsku. Skazany na karę śmierci (ułaskawiony) oraz katorgę. Po ucieczce z zesłania w 1916 prowadził działalność konspiracyjną wśród żołnierzy, był podoficerem w czasie I wojny światowej. Uczestniczył w przygotowaniu i przeprowadzeniu rewolucji październikowej. W czasie wojny domowej dowodził Południową grupą armii Frontu Wschodniego Armii Czerwonej, walczącą przeciwko wojskom admirała Kołczaka, następnie na Krymie przeciwko generałowi Wranglowi, w Turkiestanie przeciwko wojskom emiratu bucharskiego, przeciwko anarchistycznym oddziałom Machno na Ukrainie.

Od marca 1924 roku był zastępcą ludowego komisarza (ministra), a od stycznia 1925 roku – ludowym komisarzem spraw wojennych i morskich oraz przewodniczącym Rady Wojskowo-Rewolucyjnej ZSRR (Реввоенсовет СССР). Jego nominacja oznaczała upadek dotychczasowego naczelnego dowódcy Trockiego. Frunze sformułował podstawy sowieckiej doktryny wojennej oraz zakończył wojenną reformę (komisarze polityczni zostali przekształceni w zastępców dowódcy bez prawa dowodzenia). Jednocześnie od 1924 roku zastępca członka Biura Politycznego KC RKP(b) [Rosyjska Komunistyczna Partia (bolszewików)].

Zmarł w wyniku nieudanej operacji żołądka. Od początku podejrzewano, że operacja mogła mieć charakter skrytobójstwa (taką sugestię przedstawił pisarz Borys Pilniak w opowiadaniu „Opowieść niezgaszonego księżyca” już w 1926 roku). Wkrótce zaczęto o nią podejrzewać Stalina. Nie istnieje jednak dowód na umyślne spowodowanie przez lekarzy śmierci Frunzego.

W czasach ZSRR imię Frunzego nosiło wiele miast i instytucji, m.in. obecna stolica KirgistanuBiszkek, Akademia Wojskowa w Moskwie i Szkoła Morska. Po śmierci Frunzego jego syna - Timura wychowywał Kliment Woroszyłow.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Miloš Mikeln, Stalin; Tytuł oryginału słoweńskiego: Staljin, življenjska pot samodrżca; Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1990, ISBN 83-11-07757-6