Michaił Kałasznikow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Michaił Timofiejewicz Kałasznikow
Михаил Тимофеевич Калашников
gen. Michaił Kałasznikow na Kremlu 10 listopada 2009
gen. Michaił Kałasznikow na Kremlu
10 listopada 2009
generał-porucznik generał-porucznik
Data i miejsce urodzenia 10 listopada 1919
Kuria
Data i miejsce śmierci 23 grudnia 2013
Iżewsk
Przebieg służby
Lata służby 1938
Siły zbrojne Red star.svg Armia Czerwona
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
Wielka Wojna Ojczyźniana
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Federacji Rosyjskiej Złoty Medal "Sierp i Młot" Bohatera Pracy Socjalistycznej Złoty Medal "Sierp i Młot" Bohatera Pracy Socjalistycznej Nagroda Leninowska Nagroda Stalinowska Nagroda Stalinowska
Order Zasług dla Ojczyzny II klasy Order Zasług Wojskowych Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Rewolucji Październikowej Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order Przyjaźni Narodów Order Wojny Ojczyźnianej I klasy Order Czerwonej Gwiazdy Medal 100-lecia urodzin Lenina Medal "Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945" Medal 20-lecia zwycięstwa nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 Medal 30-lecia zwycięstwa nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 Medal 40-lecia zwycięstwa nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 Medal 50-lecia zwycięstwa nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 Medal Żukowa Medal "Za ochronę granic państwowych ZSRR" Medal Weterana Radzieckich Sił Zbrojnych Medal "30 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Medal "40 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Medal "50 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Medal "60 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Medal "70 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Medal 800-lecia Moskwy Order Honoru (Białoruś) Order Dostyk (Kazachstan)
Nagroda Państwowa Federacji Rosyjskiej Nagroda Prezydenta Federacji Rosyjskiej Order "Za zasługi dla Kraju Ałtajskiego" I klasy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Michaił Kałasznikow w Wikicytatach
Michaił Kałasznikow w Muzeum Wojska w Moskwie, 2007

Michaił Timofiejewicz Kałasznikow, ros. Михаил Тимофеевич Калашников (ur. 10 listopada 1919 we wsi Kuria, zm. 23 grudnia 2013 w Iżewsku[1]) – radziecki i rosyjski wojskowy, generał-porucznik (ros. генерал-лейтенант), doktor nauk technicznych, konstruktor broni strzeleckiej, członek Komitetu Centralnego KPZR, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 3. kadencji (1950–1954), dwukrotny Bohater Pracy Socjalistycznej (1958, 1976) i Bohater Federacji Rosyjskiej (2009).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 10 listopada 1919 we wsi Kuria w Kraju Ałtajskim na Syberii. Po ukończeniu w 1936 szkoły 10-klasowej, rozpoczął pracę na kolei. Jesienią 1938 został powołany do Armii Czerwonej i skierowany do wojsk pancernych, gdzie został mechanikiem-kierowcą czołgu.

Brał udział w II wojnie światowej jako dowódca czołgu. Za bohaterstwo na polu walki został odznaczony Orderem Czerwonej Gwiazdy. Podczas pobytu w szpitalu, po ranach odniesionych we wrześniu 1941 pod Briańskiem, zainteresował się bronią strzelecką i jej projektowaniem.

Karabinek AK - najsłynniejsza konstrukcja Michaiła Kałasznikowa

Pierwszą jego udaną konstrukcją, a zarazem największym sukcesem, był karabin automatyczny AK, strzelający nowym nabojem pośrednim 7,62 mm, wprowadzony do uzbrojenia w 1949. Nazwa była skrótem od "Automat Kałasznikowa". Broń ta stała się następnie standardową indywidualną bronią strzelecką w Armii Czerwonej i państwach Układu Warszawskiego oraz armiach dziesiątek innych państw, głównie afrykańskich i azjatyckich, stając się najszerzej rozpowszechnionym karabinkiem automatycznym na świecie.

W środowisku krytyków Kałasznikowa obecna jest teoria o innym autorstwie karabinka Ak-47. W 1945 roku Armia Czerwona pochwyciła niemieckiego konstruktora broni Hugo Schmeissera, który zbroił armię niemiecką w swojej konstrukcji broń jeszcze od czasów Cesarstwa Niemieckiego. Schmeisser w 1946 roku został wraz ze współpracownikami i projektami przewieziony do Iżewska, gdzie w tym samym czasie Michaił Kałasznikow miał pracować nad swoim wynalazkiem. Ten zbieg okoliczności ma być według części środowisk dowodem na to, że twórcą karabinka Ak-47 jest Schmeisser. Kałasznikow zdecydowanie zaprzeczał, jakoby twórcą tej broni miał być ktoś inny niż on[2]. Co ciekawe Kałasznikow napisał w książce, że on tylko go zrobił, a żona narysowała konstrukcję.

Kałasznikow skonstruował następnie całą rodzinę broni wywodzącej się z AK: karabinki AKM i AKMS i ręczny karabin maszynowy RPK i jego odmiana RPKS.

Kolejną konstrukcją był uniwersalny karabin maszynowy PK/PKS kal. 7,62 mm, przyjęty do uzbrojenia w 1961. Jego rozwinięciem była zmodernizowana wersja PKM, oraz karabin maszynowy czołgowy PKT.

W połowie lat 70. XX w. do uzbrojenia Armii Radzieckiej wprowadzono nową wersję karabinka automatycznego Kałasznikowa kal. 5,45 mm oznaczoną AK-74. Na jego bazie powstał również karabinek maszynowy RPK-74. Następnie, w latach dziewięćdziesiątych, skonstruował strzelbę Sajga 12.

Od 1952 był członkiem Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. W latach 1950–1954 zasiadał w Radzie Najwyższej ZSRR. W 1999 otrzymał najwyższe odznaczenie Federacji RosyjskiejOrder św. Andrzeja Powołańca.

Od 1949 mieszkał w Iżewsku[3]. Od 1971 ma tytuł doktora nauk technicznych[4].

Niektóre wynalazki Kałasznikowa: AK, AKM, RPK, PKM, AK-74M, AKS-74U, RPK-74, AK-101, AK-102, AK-103, AK-104, AK-105 oraz Sajga 12.

W 2003 Kałasznikow objął 30% udziałów w niemieckiej spółce MMI GmbH z siedzibą w Solingen[5] w zamian za prawo do wykorzystywania przez przedsiębiorstwo jego nazwiska jako znaku towarowego[6] na produktach jak wódka[7], parasole i zegarki[8].

Zmarł 23 grudnia 2013 roku, mając 94 lata. Początkowo miał być pochowany według woli rodziny w Iżewsku, ale pod wpływem sugestii władz rodzina zgodziła się na pochówek na otwartym latem tego samego roku cmentarzu w podmoskiewskich Mitiszczach, gdzie tworzony jest rosyjski panteon narodowy[2]. Obrzędom pogrzebowym, które odbyły się 27 grudnia, przewodniczył biskup Juwenaliusz (Pojarkow)[9].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]