Midhat Frashëri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Midhat Frashëri

Midhat Frashëri (także: Mithat Frashëri; ur. 25 marca 1880 w mieście Janina, zm. 3 października 1949 w Nowym Jorku), albański pisarz, publicysta, polityk.

Midhat był synem Abdyla Frashëri, wybitnego działacza albańskiego odrodzenia narodowego. Pracował w tureckiej administracji, pisząc jednocześnie pod pseudonimem Lumo Skendo dla albańskiej prasy artykuły publicystyczne, wiersze i opowiadania. W polityce reprezentował orientację umiarkowanie konserwatywną. W latach 1908-1909 w redagowanej przez siebie gazecie Liria (Wolność) popierał politykę rządu młodotureckiego, ściągając na siebie krytykę albańskich radykałów.

Po ogłoszeniu niepodległości przez Albanię, jesienią 1912 r., Midhat Frashëri uczestniczył przy tworzeniu tymczasowego rządu we Vlorze. W latach 1922-1926 był ambasadorem Albanii w USA i Grecji. W 1926 r. Midhat Frashëri zrezygnował z polityki, osiadł w Tiranie i otworzył tam księgarnię.

W 1942 r., w kraju okupowanym przez Włochy Benito Mussoliniego, założył prawicową organizację powstańczą Balli Kombëtar (Front Narodowy), która szybko stała się głównym przeciwnikiem sił komunistycznych działających w Albanii. Po zajęciu Kosowa przez wojska niemieckie we wrześniu 1943 r. balliści rozpoczęli z Niemcami współpracę w walce przeciwko partyzantce jugosłowiańskiej, mając na celu przyłączenie Kosowa do Albanii.

W sierpniu 1944 r. balliści utworzyli rząd tymczasowy z Midhatem Frashëri na czele, będący próbą stworzenia alternatywnego wobec komunistów ośrodka władzy w Albanii. Rząd ten jednak nie miał szans zaistnieć, wkrótce po jego powstaniu większość wpływowych polityków, w minionym okresie współpracujących z władzami okupacyjnymi, zdecydowała się na ucieczkę. Po objęciu władzy w kraju przez komunistów w 1944 r. także Midhat Frashëri zmuszony został do emigracji - udał się do Stanów Zjednoczonych. W Ameryce próbował tworzyć organizacje emigrantów albańskich. Tuż przed śmiercią został wybrany przewodniczącym komitetu Wolna Albania, w którym uczestniczył m.in. król Ahmed Zogu.

Zmarł nagle w nowojorskim hotelu, gdzie przygotowywał się do spotkania w sprawach albańskich z wysokimi urzędnikami administracji amerykańskiej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gazetare dhe publiciste shqiptare. Fjalor enciklopedik, red. Sejdin Cekani, Tirana 2005, ISBN 99943-678-5-4