Miedzyń (osiedle w Bydgoszczy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Bydgoszczy Miedzyń
osiedle Bydgoszczy
Miedzyń Bydg 2005f.jpg
Widok osiedla z górnego tarasu
Miasto Bydgoszcz
Status osiedle
W granicach Bydgoszczy 1920
Powierzchnia 3.11 km²
Wysokość 60 - 72[1] m n.p.m.
Ludność (2012)
 • liczba ludności
 • gęstość

11.730[2]
3772 os./km²
Położenie na planie Bydgoszczy
Położenie na planie Bydgoszczy
brak współrzędnych
Strona internetowa
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kościół p.w. św. Michała Kozala
Kościół p.w. św. Urszuli Ledóchowskiej
Ulica Spacerowa
Schody na Zboczu Bydgoskim oddzielającym dolny taras od górnego
Widok z górnego tarasu zimą
Las miedzyński
Łąki Podprądy ze Strugą Młyńską
Widok znad Kanału Bydgoskiego
Miedzyń nocą

Miedzyń (niem. Miedzin - 1789, Miedzyn - 1860, Schleusendorf - 1885) – jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, położona w jego zachodniej części, między Kanałem Bydgoskim, a lasami Puszczy Bydgoskiej.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miedzyń usytuowany jest w zachodniej części Bydgoszczy. Sąsiaduje od zachodu z osiedlem Prądy, od wschodu poprzez linię kolejową nr 131 z osiedlem Jary, a na północy poprzez Kanał Bydgoski z Osową Górą i Flisami. Na południu natomiast styka się z lasem.

Pod względem fizyczno-geograficznym osiedle leży w obrębie makroregionu Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka, w mezoregionie Kotlina Toruńska. Większa część osiedla znajduje się w mikroregionie Miasto Bydgoszcz Północne (taras dolny, ok. 52 m n.p.m.), natomiast część leżąca na południu, oddzielona Zboczem Bydgoskim należy do mikroregionu Miasto Bydgoszcz Południowe (taras górny, ok. 70 m n.p.m.)[3].

Historycznie do obecnej jednostki urbanistycznej należy gmina Miedzyń włączona do miasta w 1920 r. oraz wschodni fragment gminy Prądy włączonej do Bydgoszczy w 1954 r.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Osiedle Miedzyń pod względem fizjograficznym położone jest na dwóch poziomach oddzielonych Zboczem Bydgoskim o wysokości względnej ok. 18 m. Płaskowyż, na którym położona jest górna część osiedla, stromo opada ku północy, tworząc niebagatelne deniwelacje (pochylenie ulicy Widok sięga 11%). W zboczu znajdują się dwie dolinki denudacyjne odwadniane przez cieki wodne, m.in. Strugę Młyńską. Cieki te uchodzą do Kanału Bydgoskiego. Miejscami utworzone są stawy przepływowe.

W okolicy w zasadzie nie ma przemysłu, ani uciążliwych tras komunikacyjnych. Przez osiedle biegnie jedynie droga powiatowa - ul. Nakielska, z którą Miedzyń połączony jest z centrum miasta oraz z Łochowem i Nakłem nad Notecią oraz fragment ul. Bronikowskiego łączący osiedle z Flisami i Czyżkówkiem. Wśród infrastruktury osiedla znajdują się m.in. dwa publiczne przedszkola, dwa zespoły szkół, klub sportowy „Gwiazda”, marina na Kanale Bydgoskim[4].

Do przedsięwzięć ujętych w „Planie Rozwoju Bydgoszczy na lata 2009-2014”, a dotyczących Miedzynia należą: przebudowa ul. Nakielskiej na odcinku od ul. Wrocławskiej do ul. Lisiej oraz budowa zachodniej obwodnicy Śródmieścia – II i III etap[5].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Miedzyń pochodzi od słowa miedza, miedzna, co oznacza granicę"[6]; względnie od ap. miedzny, miedznik "granicznik" z wtórnym - (na miedzach zostawiano drzewa albo i zarośla, więc wyraz mógł oznaczać "drzewa, las")[7]. Istniejący tu dawniej folwark miejski występował pod nazwami Miedzna, Miedznia, a w XIX w. - Miedzyń[8]. Urzędowa nazwa Miedzyn (występująca m.in. na mapie Regierung Bezirk Bromberg z 1840 r.) po 1865 r.[9] została zmieniona na Schleusendorf ("wieś śluz")[6].

Ludność[edytuj | edytuj kod]

W 1970 r. Miedzyń zamieszkiwało 6,6 tys. osób, 20 lat później – 9,9 tys.[10]. W kolejnych latach liczba mieszkańców rosła: w 1998 r. wynosiła 10,9 tys. osób, a w 2007 i 2010 r. – 11,5 tys.[11].

Rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Miedzynia znajduje się ok. 6 ha terenów zieleni urządzonej, zlokalizowanej przy starym Kanale Bydgoskim oraz 19 ha zieleni nieurządzonej[12]. Niski wskaźnik zieleni urządzonej kompensują otaczające osiedle lasy. Zapleczem rekreacyjnym jest Puszcza Bydgoska, nazywana w pobliżu osiedla Lasem Miedzyńskim. Ma on charakter boru świeżego. Od granicy osiedla do Białych Błot ciągnie się malownicza dolina Strugi Młyńskiej otoczona Łąkami Podprądy. W Białych Błotach Nadleśnictwo Bydgoszcz urządziło leśną ścieżkę dydaktyczną z 13 przystankami. Ciągi spacerowe istnieją również wzdłuż Kanału Bydgoskiego. Od wschodniej części Miedzynia, aż do Ronda Grunwaldzkiego rozciągają się planty nad Kanałem Bydgoskim, będące drugim co do wielkości parkiem bydgoskim. Ponadto wzdłuż Zbocza Bydgoskiego o wysokości względnej 15-20 m biegnie ścieżka, skąd można podziwiać widoki zachodniej Bydgoszczy, m.in. Osowej Góry oraz Czyżkówka.

W 2011 r. na terenie osiedla znajdowały się następujące obiekty sportowe i rekreacyjne[12]:

  • zespół typu Orlik 2012 – ul. Pijarów 4
  • boisko do piłki siatkowej – ul. Nakielska 84
  • boisko do baseballa – ul. Krokusowa
  • stadion sportowy Gwiazda Bydgoszcz – ul. Nakielska 84
  • marina Gwiazda – ul. Nakielska 84
  • kort tenisowy – ul. Kalinowa 1
  • dwa place zabaw (ul. Nakielska 237, ul. Pijarów 4)

Rozwój terenów zieleni zawarty w planach urbanistycznych Bydgoszczy zmierza do powołania parku dzielnicowego dla Miedzynia między ul. Pijarów, a ul. Widok, uwzględniającego urządzenia sportowe przeznaczone dla różnych grup wiekowych[12]. Studium transportowe Bydgoszczy przewiduje realizację m.in. drogi rowerowej wzdłuż ulicy Nakielskiej[12].

25 czerwca 2014 prezydent Bydgoszczy zapowiedział budowę w l. 2014-2015 basenu na Miedzyniu, Osiedlu Leśnym i Kapuściskach[13]. Lokalizacja ta, poparta podpisami 4276 pełnoletnich mieszkańców, została usankcjonowana Uchwałą Rady Miasta nr LX/1260/14. Starania o budowę basenu na Miedzyniu rozpoczęły się w 1992 wraz z powstaniem projektu technicznego rozbudowy i modernizacji Szkoły Podstawowej nr 18. Mając na uwadze powstanie w przyszłości krytej pływalni zrealizowano już wówczas odpowiednie podłączenie mediów (przyłącza wod-kan. i energetyczne) oraz zainstalowano kocioł o mocy wystarczającej do ogrzania obiektu i wody w basenie[14].

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Miedzynia znajdują się cztery pomniki przyrody: klon zwyczajny przy ul. Maciaszka, topola czarna o obwodzie w pierśnicy ponad 430 cm przy ul. Nakielskiej-Plażowej, „Lipa Napoleona” przy ul. Osada 15 oraz trzy olsze czarne o obwodach ok. 350 cm przy ul. Nakielskiej[15].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Okres staropolski[edytuj | edytuj kod]

Miedzyń został odnotowany w źródłach pisanych po raz pierwszy w 1583 r. jako osada młyńska. Początkowo stanowił uposażenie starostwa bydgoskiego, lecz w XVII wieku przeszedł na własność miasta Bydgoszczy[16]. W księgach ekonomicznych miasta Bydgoszczy z lat 1742-1765 odnotowany jest jako folwark miejski Miednia[17]. W 1742 r. przynosił on miastu ponad 54 zł dochodu i zaliczał się do stosunkowo mało oczynszowanych dóbr miejskich[17]. Młyn wodny położony był przy strudze Miedzna, która spływała z górnego tarasu ku dolinie, w której w 1774 r. zbudowano Kanał Bydgoski. Do 1758 r. dzierżawcą folwarku był Wawrzyniec Kręzelczyk, a w roku jego śmierci ciężary podatkowe przejął Adam Łas, arendarz z folwarku Szwederowo[17]. Zachowane dokumenty z lat 1760-1762 stwierdzają, że folwark był opuszczony.

Na terenie obecnego osiedla Miedzyń przy ul. Widok istniała także osada (folwark) Wilczak Mały, być może tożsamy z osadą Wilcze wydzierżawioną 9 kwietnia 1733 r. na 40 lat Zofii i Stanisławowi Gliszczeńskim przez radę miasta Bydgoszczy[18].

Okres zaboru[edytuj | edytuj kod]

W XIX wieku Miedzyń był samodzielną wsią, należącą do gromady Prądy. Na mapie Schulza z 1857 r. wieś Miedzyń położona była w rejonie ul. Pijarów w rejonie wąwozu odwadnianego przez ciek wodny (struga Miedzna) uchodzący do Kanału Bydgoskiego. Na zachodzie przy ul. Maciaszka (dawniej ul. Inflanckiej) znajdowała się "Kolonia Miedzyń", złożona z kilku domostw, zaś na wschodzie, na górnym tarasie - osada Wilczak Mały[19].

Spis miejscowości rejencji bydgoskiej z 1833 r. podaje, że we wsi Miedzyn mieszkało 119 osób (89 ewangelików, 30 katolików) w 20 domach[20]. Istniały także folwarki: Miedzyń Duży (niem. Gross Miedzyn), gdzie mieszkało 34 osób (6 ewangelików, 28 katolików) w 3 domach oraz Miedzyń Mały (niem. Klein Miedzyn), gdzie mieszkało 56 osób (42 ewangelików, 14 katolików) w 10 domach[20]. Kolejny spis z 1860 r. podaje, że we wsi mieszkało 169 osób (156 ewangelików, 13 katolików) w 24 domach. Dzieci uczęszczały do szkoły w Prądach. Miejscowość należała do parafii katolickiej i ewangelickiej w Bydgoszczy[21].

Według spisu z 1885 r. Wilczak Mały liczył 32 budynki z 208 mieszkańcami, w tym 29 katolików i 179 ewangelików[18]. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego dla roku 1884 podaje, że w miejscowości Miedzyń mieszkało 296 osób (259 ewangelików, 37 katolików) w 33 domostwach[22]. W końcu XIX wieku Miedzyń (który wchłonął Wilczak Mały) graniczył na zachodzie z wsią Prądy (niem. Pronden), na wschodzie z wsią Wilczak Wielki (niem. Prinzenthal), na północy granicę stanowił Kanał Bydgoski, a na południu - szosa szubińska[6]. Według oficjalnego spisu władz pruskich w 1910 r. na Miedzyniu było 91 budynków i 807 mieszkańców, w tym 48 posługiwało się językiem polskim, a 759 – niemieckim[18]. Na północno-wschodnich krańcach obecnej dzielnicy, przy ul. Bronikowskiego nad Starym Kanałem Bydgoskim, funkcjonowała wówczas (przełom XIX i XX wieku) restauracja Wilkego.

Dwudziestolecie międzywojenne[edytuj | edytuj kod]

1 kwietnia 1920 r. gmina Miedzyń o powierzchni 257,5 ha wcielona została do Bydgoszczy[18]. Mieszkało tu wówczas 860 osób, w tym sporo Niemców (głównie przy ulicy Inflantskiej - dzisiaj Maciaszka)[6]. 26 kwietnia 1920 r. utworzono na Miedzyniu najstarszy bydgoski klub sportowy MKS Gwiazda. Boisko klubowe zostało zbudowane w r. 1928 jako stadion im. Idziego Świtały.

W okresie międzywojennym był to teren mało zurbanizowany. Rozproszona zabudowa istniała wzdłuż ul. Nakielskiej, Pijarów oraz Inflanckiej, Osada, Trentowskiego i Leszczyna na górnym tarasie. Miejscowa szkoła powszechna (obecnie nr 18, w 1936 - Publiczna Szkoła Powszechna im. Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury) mieściła się w istniejącym do dzisiaj ceglanym budynku przy ul. Nakielskiej 199. W roku 1939 zamierzano oddać do użytku nowy budynek szkolny przy ul. Pijarów 4. Niestety, pierwszy dzień roku szkolnego okazał się pierwszym dniem wojny. Nieopodal - przy ul. Pijarów 3 - znajduje się dawny dom nauczycielski.

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Po II wojnie światowej na terenie osiedla nastąpił rozwój budownictwa jednorodzinnego. W 1953 r.[23] przy ul. Nakielskiej zbudowano basen wraz z restauracją "Wodnik", który stanowił najpopularniejsze w mieście kąpielisko letnie. W latach 1955-1965 w wyniku przeglądu terenów leżących w obrębie obszaru zainwestowania miejskiego, uzbrojonych bądź łatwych do uzbrojenia, Prezydium Miejskiej Rady Narodowej wyłoniło tereny na Miedzyniu nadające się pod zabudowę mieszkaniową. Przy ul. Nakielskiej – Słonecznej zrealizowano w pierwszej połowie lat 60. grupy kilku budynków, oparte o projekty z katalogu budynków typowych, budowane z cegły, w większości z dachami stromymi, kryte dachówką ceramiczną[24].

Intensywniejsza zabudowa osiedla datuje się od 1961 r., kiedy bydgoska Miejska Rada Narodowa wyznaczyła na tym terenie działki budowlane pod budownictwo indywidualne, finansowane ze środków własnych ludności. W ślad za tym nie szły jednak przedsięwzięcia dotyczące uzbrojenia terenów i budownictwa usługowego, jako że główny front robót dotyczył osiedli budownictwa wielorodzinnego realizowanych na górnym i dolnym tarasie miasta, a następnie w dzielnicy Fordon[24]. W latach 1967-1969 Spółdzielcze Zrzeszenie Budowy Domków Jednorodzinnych zrealizowało zespoły domków jednorodzinnych przy ul. Nakielskiej – Plażowej[24]. Na skutek sukcesywnej zabudowy już w latach 70. wytworzyły się wyraźne kompleksy zabudowy jednorodzinnej w rejonie ulic: Widok, Słonecznej, Nasypowej i Nakielskiej[24].

W 1961 r. dotychczasowy drewniany most drogowy przy ul. Bronikowskiego przebudowano na żelbetowy. W 1962 r. przy ul. Nakielskiej wybudowano drugą szkołę podstawową, która otrzymała numer 35. W późniejszych latach zbudowano ośrodek zdrowia (przy ul. Widok), pocztę i centralę telefoniczną przy ul. Nakielskiej, dwa kościoły parafialne (przy ul. Spacerowej i Ornej) oraz przejście nad torami w kierunku dzielnicy Błonie. Zamierzano wybudować tutaj również stację kolejową Bydgoszcz Błonie, niestety, pomimo znacznego stopnia zaawansowania (zbudowano zejścia z kładki w kierunku nieistniejących peronów), inwestycja ta nie została wówczas ukończona. W latach 70. zaczęła się gazyfikacja dzielnicy.

W r. 1998 w nasypie kolejowym przy ul. Nakielskiej przebito tunel dla pieszych, nieco wcześniej (w 1991) udostępniono dla pieszych kładkę przez Kanał Bydgoski, położoną na zachód od istniejącego wcześniej mostu drogowego, zniszczonego w trakcie działań wojennych. Mieszkańcy od szeregu lat proponują odbudowę tego obiektu choćby w wersji ograniczonej do funkcji kładki dla pieszych[25].

W I dekadzie XXI wieku wybudowano na Miedzyniu szereg ulic o twardej nawierzchni. W 2005 r. utwardzono część ul. Maciaszka (1026 m) oraz ul. Głogowską (440 m) i Tczewską, w 2006 r. ul. Cieplicką (747 m) wraz z fragmentem ul. Spacerowej od ul. Polanickiej do Cieplickiej oraz ul. Maciaszka od ul. Wierzbowej do Pagórka, w 2007 r. ul. Żyzną, w l. 2007-2008 ul. Żywiecką, w l. 2008-2009 ul. Trentowskiego, a w 2009 r. ul. Pagórek, którą w następnym roku połączono przez las z tzw. obwodnicą miedzyńską. W 2010 r. zbudowano z kolei szereg ulic położonych nieopodal kościoła św. Urszuli Ledóchowskiej w wieloboku Trentowskiego - Osada - Chłopska - Żniwna - Zapłotek - Widok. Wcześniej, w 2000 r., nawierzchnię asfaltową uzyskała ulica Wierzbowa (między ul. Nakielską a ul. Maciaszka). W 2013 wybudowano ulice Kartuską oraz Poziomkową[26], w przypadku których mieszkańcy zobowiązali się do pokrycia 25% kosztów inwestycji[27], czyli odpowiednio 180 i 62 tys. zł[28]. W ramach tego samego programu w połowie 2014 przystąpiono do budowy parkingu na 41 samochodów o pow. 1091 m kw. u zbiegu ulic Ornej i Gromadzkiej (uroczystość otwarcia: 11.10.2014)[29], a w II połowie tego roku przygotowano do realizacji budowę ulic Borowikowej i Koźlakowej[30]. Ponadto w kwietniu i maju 2014 r. zbudowano schody łączące ul. Malinową z ul. Nakielską w rejonie wylotu ul. Wejherowskiej[31]. Sukcesywnie zabudowywane są ostatnie wolne działki budowlane na obszarze dzielnicy[32].

W 2008 r. przy ul. Spacerowej na wysokości stadionu wybudowano przystań wodną (marinę), którą oddano do użytku w maju 2009 r. Również w 2009 r. udostępniono mieszkańcom boisko (tzw. orlika) przy zespole szkół przy ul. Pijarów. W 2010 r. uruchomiono linię Bydgoskiego Tramwaju Wodnego "Szlakiem śluz", która 2 razy dziennie połączyła miedzyńską marinę poprzez śluzy Czyżkówko, Okole i Miejską z Rybim Rynkiem w centrum miasta. W 2011r. kursowanie tramwaju ograniczono do piątków, sobót i niedziel od czerwca do sierpnia; w 2013 kursowanie linii zapoczątkowano dopiero 5 lipca, a w 2014 - 4 lipca.

W maju 2013 nad wejściem do Szkoły Podstawowej nr 18 odsłonięto instalację artystyczną przedstawiającą dzikie łabędzie przygotowujące się do lotu. Rzeźba (proj. Maciej Supryniak) nawiązuje do bajki patrona szkoły (H. Ch. Andersen) i została wykonana z miedzi kwasoodpornej[33].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Miedzynia znajdowały się niegdyś cmentarze: przy ulicy Widok (po 2 stronach ul. Gromadzkiej) oraz Szczytowej (przy ul. Paprociej). Interesujący jest również fakt lokalizacji tutaj wieży spadochronowej (w pobliżu skrzyżowania ulic Nakielskiej i Bronikowskiego). Obiekt ten stał pierwotnie na Osiedlu Leśnym (w rejonie ul. Sułkowskiego), a w roku 1950 został przeniesiony na Miedzyń. Dopiero w 1969r. uznano, że wieża jest już niepotrzebna i rozebrano ją na złom.

Jezioro Miedzyńskie[edytuj | edytuj kod]

Mapa Schroettera z lat 1796-1802[34] przedstawia na prawym brzegu Kanału Bydgoskiego w rejonie dzisiejszych ulic: Spacerowej i Kartuskiej wydłużony zbiornik wodny, zwany Jeziorem Miedzyńskim (niem. Miedzyniersee)[35]. Prawdopodobnie znajdował się na Flisie przed budową kanału i był zbiornikiem przepływowym. Po wybudowaniu Kanału Bydgoskiego jezioro przestało istnieć na skutek osuszenia terenu i obniżenia wody gruntowej. Proces ten został wówczas uznany za jedną ze szkód, jakie powstały na skutek budowy Kanału[35]. Na mapie z przełomu lat 1854/1855 przedstawiono jezioro w stanie zaniku, otoczone podmokłościami, a w 1876 r. obszar zabagniony. Jednak na mapie z 1918 r. i 1932 r. - w miejscu tym występuje na powrót staw o kształcie zbliżonym do tego z połowy XIX w. Obecnie jest to obszar częściowo zabudowany. Na fakt istnienia dawnego jeziora wskazuje jedynie nieznaczne zagłębienie terenu, czytelne z rysunku poziomicowego, oraz fragmentarycznie występujące nieużytki[35].

Basen na Miedzyniu[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1951 roku rozpoczęto prace przy budowie publicznego kąpieliska przy ul. Nakielskiej pobliżu Kanału Bydgoskiego i śluzy VI. Przeznaczono na to środki z nadwyżek Funduszu Odbudowy Stolicy. Latem, rok później, otwarto kompleks sportowy składający się z dwóch basenów z trybuną na 1500 widzów i piętrowym budynkiem z szatniami, biurami, natryskami i barem[36]. Mieściło się tu maksymalnie do 3 tys. osób na terenie 4 ha. Kąpielisko wyposażono m.in. w brodziki dla dzieci, piaskownice, solarium, szatnie i natryski[37]. Do 1960 roku administrował nim Zarząd Zieleni Miejskiej, następnie Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej. W lutym 1974 r. przejął go Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji. W latach 70. Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego opracowało plany remontu basenu i budowy kolejnego[38]. Na skutek pogarszającego się stanu technicznego, w 1993 r. basen został zamknięty. Niszczejący budynek restauracji rozebrano kilkanaście lat później, a teren dawnego basenu władze miejskie sprzedały[39].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Najcenniejszym zabytkiem na terenie Miedzynia jest VI śluza na Starym Kanale Bydgoskim z 1794 r., remontowana następnie w l. 1808, ok. 1987 i 1996-1997; od 2005 w rejestrze zabytków.

Tramwaj na Miedzyń[edytuj | edytuj kod]

W marcu 1955 r. Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego w Bydgoszczy opracowało założenia pod budowę linii tramwajowej na osiedle Miedzyń i Prądy. Trasa miała zaczynać się od mostów Solidarności, wzdłuż ul. Nakielskiej aż do ul. Łochowskiej. Budowy zaniechano z uwagi na wysokie koszty, w tym przebudowy wiaduktu kolejowego nad ul. Nakielską, czemu sprzeciwiało się PKP[40]. Przy wiadukcie zbudowano jedynie pętlę tramwajową.

Fordoński Miedzyń[edytuj | edytuj kod]

Miedzyń na mapie dzisiejszej Bydgoszczy występuje jako nazwa dwóch odrębnych starych osad. Jedna z nich oddzielona jest od Śródmieścia przedmieściem Wilczak, natomiast druga znajdowała się na dolnym tarasie Fordonu, w pobliżu Zbocza Fordońskiego. Osada ta wzmiankowana była po raz pierwszy w 1382 (Meczuna) i 1577 roku (Miedzna)[8]. "Słownik geograficzny Królestwa Polskiego" dla roku 1884 podaje, że w liczącej 1743 morgi miejscowości Miedzyń Wielki (Wilhelmshöhe an der Weichsel) mieszkało 52 osoby w 3 domostwach. W tym samym czasie Miedzyń Mały (od 1879 Golddorf) liczył 46 mieszkańców (45 ewangelików, 1 katolik) w 11 domach[41]. W majątku Miedzyń spędzał w latach 30. wakacje m.in. Jeremi Przybora. Fordoński Miedzyń włączono do terytorium Bydgoszczy 1 sierpnia 1977 roku[8].

Teledysk[edytuj | edytuj kod]

Opuszczony basen obiektów Gwiazda Bydgoszcz był jednym z planów teledysku artysty Mrozu do utworu "Rollercoaster" z albumu z 2012 o tym samy tylule[42][43]

Sport[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda Bydgoszcz[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Gwiazda Bydgoszcz.
Gwiazda Bydgoszcz herb.jpg

Na Miedzyniu znajduje się Międzyzakładowy Klub Sportowy Gwiazda Bydgoszcz, najstarszy bydgoski klub założony 26 kwietnia 1920 roku. Składa się z 4 sekcji: piłkarskiej, zapaśniczej, tenisa stołowego oraz brydżowej.

Z Gwiazdą związany jest Stefan Majewski, były jej piłkarz, reprezentant Polski, trener oraz Marcin Thiede. 26 lipca 2006 klub podpisał umowę z drugoligowym Zawiszą Bydgoszcz S.A., czyniąc z piłkarskiej sekcji Gwiazdy drużynę rezerw Zawiszy. Zawisza/Gwiazda Bydgoszcz rozpoczęła sezon 2006/07 od V ligi. W sezonie 2007/08 MZKS Gwiazda zagrała w IV lidze.

Sekcja zapaśnicza szczyci się natomiast Bartłomiejem Bartnickim, zapaśnikiem, olimpijczykiem z Aten 2004.

Baza Bydgoszcz[edytuj | edytuj kod]

Uczniowski Baseballowy Klub Sportowy Baza Bydgoszcz - powstał w roku 1994 przy Szkole Podstawowej nr 35 im. Jarosława Dąbrowskiego w Bydgoszczy z inicjatywy Beaty Kruszczyńskiej-Henke, która pozostaje jego prezesem. Obecnie klub startuje w I lidze seniorów. Obecnie klub stara się o pozyskanie środków na budowę własnego boiska.

Kościoły na Miedzyniu[edytuj | edytuj kod]

  • Parafia Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel ul. Spacerowa 69, wywodząca się z ośrodka duszpasterskiego sióstr karmelitanek. Po przeprowadzce sióstr do Tryszczyna utworzono tutaj parafię, sięgającą pierwotnie do ulicy Widok. Kościół powstał z wielokrotnie przebudowywanej kaplicy, a jego poświęcenie nastąpiło w czerwcu 1991 roku. Pierwszym proboszczem parafii był ks. prałat Kazimierz Drapała (na Miedzyniu pojawił się 1 lipca 1971 jako kapelan sióstr karmelitanek), obecnie jest nim ks. Krzysztof Panasiuk.
  • Parafia pw. św. Urszuli Ledóchowskiej ul. Orna 6, erygowana 1 stycznia 1984. Budowę kościoła zakończono w 1990 roku, a jego konsekracja nastąpiła w 1992 roku. Proboszczem parafii od chwili jej utworzenia jest ks. Mieczysław Bieliński.
  • Parafia Błogosławionego Michała Kozala Biskupa ul. Nakielska 303, utworzona 1 stycznia 1995. Proboszczem jest ks. Tadeusz Putz.
  • Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy - Sala Królestwa, ul. Planty 28.

Dodatkowo, na ul. Borówkowej 9 znajduje się dom Zgromadzenia Misyjnego Służebnic Ducha Świętego.

Szkoły na Miedzyniu[edytuj | edytuj kod]

Ludzie związani z Miedzyniem[edytuj | edytuj kod]

Rada Osiedla[edytuj | edytuj kod]

Pod względem administracyjnym Miedzyń łącznie z Prądami tworzy jednostkę pomocniczą samorządu Miasta Bydgoszczy jako osiedle Miedzyń - Prądy. Rada Osiedla Miedzyń-Prądy mieści się przy ul. Pijarów 4 tel. 52 58-58-788

Miedzyńskie ulice (148)[edytuj | edytuj kod]

  • Akacjowa
  • Bartnicza
  • Białobłocka
  • Biłgorajska
  • Bluszczowa
  • Błękitna
  • Borowikowa
  • Borówkowa
  • Botaniczna
  • Bronikowskiego, Józefa, 1939-45 Jean Paul Strasse
  • Brzezińska
  • Brzoskwiniowa
  • Cedrowa
  • Chłopska
  • Chorzowska
  • Cieplicka
  • Cytrusowa
  • Czeremcha
  • Czereśniowa
  • Czorsztyńska
  • Daglezjowa
  • Daktylowa
  • Dęblińska
  • Dożynkowa
  • Fiołkowa
  • Glebowa
  • Gliwicka
  • Głogowska
  • Gminna
  • Górna, 1939-45 Katzenweg (pol. Kocia Droga)
  • Grajewska
  • Gromadzka
  • Grójecka
  • Grzybowa
  • Hebanowa
  • Hrubieszowska
  • Iglasta
  • Irysowa
  • Jagodowa
  • Jałowcowa
  • Janowiecka
  • Jarosławska
  • Jeleniogórska
  • Jesienna
  • Jeżynowa
  • Jędrzejewska
  • Kalinowa
  • Kartuska, 1939-45 Karthäuser Strasse (tłumaczenie nazwy polskiej)
  • Katowicka
  • Kłosowa
  • Kokosowa
  • Koszykowa
  • Kościerska
  • Koźlakowa
  • Krokusowa
  • Krośnieńska
  • Krotoszyńska
  • Krzywa, 1939-45 Sperlingsgasse, pol. Wróbla
  • Kurkowa
  • Kwidzyńska
  • Lawendowa
  • Legnicka
  • Leszczyna, do 1920 i 1939-45 Waldweg, pol. Leśna Droga
  • Letnia
  • Liściasta
  • Ludowa
  • Maciaszka, Jana, 1920-39 Inflancka lub Inflantska, 1939-1945 Dorfstrasse (Wiejska), do VI 1991 Aleksandra Kostki Napierskiego
  • Maciejowicka
  • Mahoniowa
  • Makowa
  • Malinowa
  • Miedzyńska
  • Miodowa
  • Młynarska
  • Modlińska
  • Morelowa
  • Muchomorowa
  • Na Uboczu
  • Nakielska, 1939-45 Ludendorffstrasse (Ludendorffa)
  • Notecka
  • Oleśnicka
  • Olszówkowa
  • Orawska, 1939-45 Zipser Strasse (Spiska)
  • Orna
  • Orzechowa
  • Osada, 1939-45 Rentenkolonie, pol. Kolonia Rencistów
  • Oświęcimska
  • Owocowa
  • Pagórek, 1939-45 Hügelstrasse (tłumaczenie)
  • Palisandrowa
  • Pasieczka
  • Pasieczna
  • Pieczarkowa
  • Pijarów, do 1920 Schulstrasse (Szkolna), 1939-45 Tulpenstrasse (Tulipanowa)
  • Pilska
  • Planty
  • Plażowa
  • Podnóże
  • Polanicka
  • Porzeczkowa
  • Potulicka
  • Poziomkowa
  • Przedwiośnie
  • Przemyska
  • Przyleśna (według pierwotnych planów zamierzano jej nadać nazwę Rżysko)
  • Pszczelna
  • Pszczyńska
  • Radomska
  • Rydzowa
  • Rzepakowa
  • Rzeszowska
  • Sanocka
  • Sąsiedzka
  • Sierpowa
  • Siewna
  • Sosnowa
  • Spacerowa
  • Strzegowa
  • Strzegowska
  • Suwalska
  • Szczytowa
  • Sztumska
  • Ślesińska
  • Świdnicka
  • Tarnowska
  • Tczewska, 1939-45 Dirschauer Strasse (tłumaczenie)
  • Trawnik
  • Trentowskiego, Bronisława, do 1920 Bahnweg (pol. Droga Kolejowa), 1939-45 Inselstrasse (podjazd, pol. Wyspowa)+ Ulmenstrasse (reszta ulicy)
  • Truskawkowa
  • Wałbrzyska
  • Warzywna (według pierwotnych planów zamierzano jej nadać nazwę ul. Owsiana)
  • Wejherowska, 1939-45 Neustädter Strasse (tłumaczenie)
  • Widok, 1939-45 Zur Schönen Aussicht (pol. Na piękny widok)
  • Wieśniacza
  • Wiklinowa
  • Wiosenna
  • Wiśniowa
  • Wolińska
  • Woskowa
  • Zamiejska
  • Zapłotek
  • Zasobna (według pierwotnych planów miała nazywać się Lniana)
  • Zgorzelecka
  • Żniwna
  • Żubrowa
  • Żurawinowa
  • Żytnia
  • Żywiecka
  • Żyzna

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Do 1984 r. kursowała tutaj również linia 201 Belma - Nakielska - Bronikowskiego - Grunwaldzka - Królowej Jadwigi - Mazowiecka (wówczas Hanki Sawickiej; powrót przez ul. Sowińskiego i Dworzec Główny PKP)

Jeszcze wcześniej przestała kursować linia 56 BIS Belma - Osiedle Leśne (22 Lipca, ob. 11 Listopada). Starsi mieszkańcy wspominają, że przez pewien czas linia rozpoczynała kursy na ul. Pijarów (około 1965-66r.), jej wydłużenie do Belmy wiązało się z czasową kasacją linii 101, będącej z kolei poprzedniczką linii 201.

Linia 56 uruchomiona została uruchomiona w roku 1956 jako linia 6. Obecny numer linia uzyskała w roku 1962.

Zabudowa nad Kanałem Bydgoskim
Zabudowa nad Kanałem Bydgoskim

Przypisy

  1. na dawnych mapach okolic Bydgoszczy w rejonie skrzyżowania dzisiejszych ulic Trentowskiego i Osada zlokalizowano punkt wysokościowy 72,9 m n.p.m.
  2. Oficjalny Serwis Bydgoszczy – Liczba ludności w jednostkach urbanistycznych
  3. Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Praca zbiorowa pod red. Józefa Banaszaka, Wydawnictwo Tanan. Bydgoszcz 1996
  4. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Bydgoszczy. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Bydgoszczy – załącznik nr 1 do uchwały nr L/756/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 15 lipca 2009 r.
  5. Plan Rozwoju Bydgoszczy na lata 2009-2015. Miejski Plan Operacyjny. Załącznik do Uchwały XLV/632/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 1 kwietnia 2009 roku
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Kuczma Rajmund: Patroni bydgoskich ulic. Cz. 2, Południowe osiedla miasta. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy, Bydgoszcz 1997. ISBN 83-90-3231-2-5
  7. Maria Czaplicka-Jedlikowska "Nazewnictwo obiektów topograficznych Bydgoszczy i okolic jako dziedzictwo kultury i języka bydgoszczan" w: Małgorzata Święcicka "Polszczyzna bydgoszczan. Historia i współczesność, tom 2", Wydawnictwo UKW Bydgoszcz 2005, s. 100
  8. 8,0 8,1 8,2 Nazewnictwo miejskie. [w:] Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Wydział Nauk Humanistycznych. seria B. nr 18. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Warszawa – Poznań 1989
  9. wydana ok. 1865 mapa "Karte von Gemeinde Bromberg" zawiera w treści nazwy "Miedzyn" oraz "Kl. Wilszak" (w rejonie obecnej ul. Ornej)
  10. Rogalski Bogumił: Charakterystyka i niektóre uwagi do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska XVI
  11. Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Bydgoszczy na lata 2007-2015
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 Tereny wypoczynku i rekreacji w Bydgoszczy - diagnoza stanu istniejącego i kierunku rozwoju. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Bydgoszczy. Załącznik do Uchwały nr XXXV/731/12 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2012 roku
  13. Będą trzy pływalnie. Miedzyń, Kapuściska, Osiedle Leśne
  14. Katarzyna Bogucka Mieszkańcy Miedzynia doczekają się osiedlowej pływalni
  15. Kaja Renata. Bydgoskie pomniki przyrody. Instytut Wydawniczy „Świadectwo”. Bydgoszcz 1995. ISBN 83-85860-32-0
  16. Żmidziński Franciszek: Przemiany w gospodarce wiejskiej starostwa bydgoskiego w latach 1661-1772. [w:] Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Prace Wydziału Nauk Humanistycznych. Seria C. Nr 13. Prace Komisji Historii IX. Warszawa-Poznań 1973
  17. 17,0 17,1 17,2 Kabaciński Ryszard: Rejestry ekonomiczne miasta Bydgoszczy z lat 1742 – 1761 – 1765. [w:] Źródła do dziejów Bydgoszczy nr 6. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Bydgoszcz 1970
  18. 18,0 18,1 18,2 18,3 Aneks nr 2. Zarys dziejów osad miejskich oraz miejscowości przyłączonych do Bydgoszczy do 1939 roku. [w:] Historia Bydgoszczy. Tom II. Część pierwsza 1920-1939: red. Marian Biskup: Bydgoszcz: Bydgoskie Towarzystwo Naukowe 1999. ISBN 83-901329-0-7, str. 852-873
  19. Plan von Bromberg und Umgegend zwischen der Weichsel und Netze sowie den Königl. Oberförstereien Wtelno u. Glinke. Berlin 1857, skala 1:25000
  20. 20,0 20,1 Verzeichniss aller Ortschaften des Bromberger Regierungs-Bezirks mit einer geographisch-statistischen Uebersicht. Bromberg 1833
  21. Verzeichniss sämmtlicher Ortschaften des Regierungs-Bezirks Bromberg. Bromberg 1860
  22. http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/335 dostęp 20-10-2014
  23. Paweł Krajewski "Magia bydgoskich ruin. Zobacz te budynki, zanim znikną. Basen "orzeł" przy ul. Nakielskiej podaje informację o rozpoczęciu budowy w maju-czerwcu 1954
  24. 24,0 24,1 24,2 24,3 Bałachowska Maria, Gołębiewski Janusz: Rozwój gospodarczy i przestrzenny Bydgoszcz w latach 1945-1970. [w:] Kronika Bydgoska IV
  25. Krzysztof Aładowicz "Mnóstwo pomysłów na osiedlowe inwestycje. Czego chcemy?" [dostęp 06.01.2014]
  26. Katarzyna Słomska Kończą się prace przy ulicy Poziomkowej, która powstaje w ramach programu 25/75 [dostęp 17.04.2014]
  27. "Mieszkańcy Miedzynia zbudowali sobie ulicę. Ma 320 m długości" [dostęp 28.08.2013]. Na obydwu ulicach zamontowano w nawierzchni inskrypcję: Inwestycja mieszkańców i miasta.
  28. Krzysztof Aładowicz "Program 25/75 zmienia osiedla. Trzeba mieć bogatego sąsiada" [dostęp 12.12.2013]
  29. "Mieszkańcy budują sobie parking na Miedzyniu"[dostęp 12.07.2014]
  30. Nowe ulice na Miedzyniu
  31. "Wyszczerbione schody na Miedzyniu będą remontowane" [dostęp 06.01.2014]
  32. Nowa inwestycja na Miedzyniu. Mieszkania będą jak domy [dostęp 10.04.2014]
  33. Bajkowa instalacja na Miedzyniu. Co to takiego?
  34. Karte von Ost-Preussen nebst Preussisch Litthauen und West-Preussen nebst dem Netzdistrict aufgenommen unter Leitung des Preuss. Staats Minister Herrn von Schroetter in den Jahren von 1796 bis 1802
  35. 35,0 35,1 35,2 Gorączko Marcin: Zbiorniki wodne na obszarze Bydgoszczy w ujęciu historycznym. [w:] Kronika Bydgoska XXV
  36. Jastrzębska-Puzowska Iwona: Architektura i urbanistyka Bydgoszczy w latach 1945-1956. [w:] Kronika Bydgoska XXXIV
  37. Umiński Janusz: Bydgoszcz – przewodnik. Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy” w Bydgoszczy 1996. ISBN 83-905282-0-7
  38. Szumska Ewa: Bydgoskie Balatony. [w:] Kalendarz Bydgoski 1975
  39. Galeria zdjęć basenu
  40. Sitarek Stanisław, Walczak Dariusz: Bydgoskie tramwaje w latach 1888-2012. Eurosprinter 2012
  41. http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/335 dostęp 20-10-2014
  42. Teledysk do nowej piosenki Mroza powstawał w Bydgoszczy [zdjęcia] - Wieści - MM Moje Miasto
  43. Mrozu - Rollercoaster (official profile video) - YouTube

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Osiedle Miedzyń – widok z górnego tarasu
Osiedle Miedzyń – widok z górnego tarasu