Miejsce Pamięci Narodowej Berlin-Hohenschönhausen
| Miejsce pamięci Berlin-Hohenschönhausen Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen Berlin-Hohenschönhausen Memorial |
|
 Miejsce pamięci Berlin-Hohenschönhausen |
|
| Państwo |  Niemcy |
| Miejscowość | Berlin |
| Adres | Genslerstrasse 66 D-13055 Berlin |
| Data założenia | 1994 |
|
Położenie na mapie Berlina
  Miejsce pamięci Berlin-Hohenschönhausen
|
|
|
Położenie na mapie Niemiec
 Miejsce pamięci Berlin-Hohenschönhausen
|
|
 52°32′30.52″N 13°30′5.22″E / 52.54181, 13.50145Na mapach: 52°32′30.52″N 13°30′5.22″E / 52.54181, 13.50145 |
|
| Strona internetowa muzeum | |
Miejsce pamięci Berlin-Hohenschönhausen (niem. Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen) jest muzeum otwartym w 1994 w budynku b. głównego więzienia Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego NRD (Ministerium für Staatssicherheit - MfS) popularnie nazywane Stasi, które znajduje się przy Genslerstrasse 66 w byłej dzielnicy Berlina Hohenschönhausen, od 2001 wchodzącej w skład dzielnicy Berlin Lichtenberg.
W czasie II wojny światowej na tym terenie znajdował się obóz dla jeńców wojennych. W okresie lat 1945-1946, mieścił się sowiecki obóz dla internowanych pod nazwą "Obóz Specjalny Nr 3" (Speziallager Nr. 3), a następnie po kilku latach - centralny areszt śledczy na terenie Sowieckiej Strefy Okupacyjnej. Po powstaniu NRD (w latach 1951-1990) Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego wykorzystywało obiekt jako centralny areszt śledczy. Główny budynek zbudowano w latach 1960-1961.
Elementem ekspozycji jest wagon więźniarka, nazywana "Grotewohl Express".
Areszt Śledczy (Untersuchungshaftanstalt) w Berlinie-Hohenschönhausen było jednym z 17 tego rodzaju miejsc odosobnienia w NRD. Na zamkniętym terenie na którym się znajdowało, mieściło się też cały szereg komórek organizacyjnych resortu, łącznie ok. 4.100 funkcjonariuszy -
- Pion Techniki Operacyjnej (Operativ-Technischer Sektor - OTS), 1.131 funkcj., szef gen.-por. Günter Schmidt,
- Główny Wydział Dochodzeniowo-Śledczy (HA IX Hauptabteilung, Ermittlungsabteilung) wraz z archiwum przestępców wojennych, 484 funkcj., szef gen.-mjr. dr Rolf Fister,
- Wydział Więziennictwa (XIV Abteilung, Haftabteilung), 255 funkcj., szef płk dr Siegfried Rataizick,
- Areszt Śledczy (Untersuchungshaftanstalt - UHA I) Hohenschönhausen, kpt. Peter Parke,
- Wydział Uzbrojenia i Służby Chemicznej (Abteilung Bewaffnung/Chemischer Dienst - BCD), 176 funkcj., szef płk Erich Schwager,
- XXII Główny Wydział (Hauptabteilung XXII) - lewicowo-ekstremistyczne organizacje terrorystyczne, walka z terroryzmem, 878 funkcj., szef płk dr Franz Horst
- XVII Grupa Robocza (Arbeitsgruppe XVII), 308 funkcj., szef płk Horst Janssen,
- część Zarządu Służby Administracyjnej (Verwaltung Rückwärtige Dienst - VRD),
- sklep dla funkcjonariuszy
- wydział wywiadu elektronicznego Głównego Zarządu Wywiadowczego (Hauptverwaltung Aufklärung - HVA),
- Szpital Więzienny (Haftkrankenhaus) Centralnej Służby Medycznej (Zentraler Medizinischer Dienst - ZMD), 28 funkcj., szef ppłk dr Herbert Vogel.
Około 4 km na południe od muzeum znajduje się główny kompleks Stasi w Berlinie (około 8.000 funkcjonariuszy), mieszczący siedzibę b. Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego NRD, znane obecnie jako Muzeum Stasi.
Spis treści |
Najbardziej znani więźniowie [edytuj]
- Georg Dertinger - pierwszy minister spraw zagranicznych NRD (CDU), więziony 1953-1954
- Max Fechner - minister sprawiedliwości NRD, więziony 1953-1955
- Karl Hamann - współprzewodniczący Liberalno-Demokratycznej Partii Niemiec, poseł Izby Ludowej, minister handlu i aprowizacji NRD, więziony 1952-1954
- Paul Merker - członek Biura Politycznego, sekretarz KC SED, więziony 1952-1953
- Kurt Wünsche - minister sprawiedliwości NRD, więziony 1953
- Rudolf Bahro - dysydent, więziony 1977-1979
- Jürgen Fuchs - pisarz, więziony 1976-1977
Bibliografia [edytuj]
- Roland Wiedmann: Die Organisationsstruktur des Ministeriums für Staatssicherheit 1989, 393 s.
- Politische Verfolgung in der DDR. Die zentrale Untersuchungshaftanstalt Berlin-Hohenschönhausen – das Gefängnis der Staatssicherheit. Material für den Unterricht, Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen, Berliner Landesinstitut für Schule und Medien (LISUM), Berlin 2003, 134 s. [w:] [1]
