Mieszanina
Mieszanina – układ dwóch lub więcej pierwiastków lub związków chemicznych zmieszanych ze sobą w dowolnym stosunku i wykazujących swoje indywidualne właściwości.
Spis treści |
Aspekt chemiczny [edytuj]
Mieszaninę zasadniczo dzieli się na fazę dyspersyjną - otoczenie, w jakim następuje rozproszenie - i fazę zdyspergowaną - substancję rozproszoną. W roztworach fazą dyspersyjną jest rozpuszczalnik a zdyspergowaną - substancja rozpuszczana.
Rodzaje mieszanin [edytuj]
Wyróżnia się dwa rodzaje mieszanin:
- mieszaniny jednorodne, homogeniczne, czyli roztwory np. stopy metali (brąz), benzyna, solanka, cukier w wodzie, powietrze, roztwory wodne soków, ocet. Wzrokowe określenie składu mieszaniny jednorodnej jest zazwyczaj niemożliwe;
- mieszaniny niejednorodne, heterogeniczne np. opiłki żelaza zmieszane z cukrem, piasek z wodą, zaprawa murarska, opiłki żelaza w wodzie, kawa mielona z wodą, groch z fasolą. Składniki mieszanin niejednorodnych można często określić bez pomocy aparatury analitycznej.
Podział na mieszaniny jednorodne i niejednorodne jest umowny, a granice pomiędzy nimi nie są wyznaczone w sposób ścisły (zob. np. koloidy). Zależy on od wielkości cząstek faz.
Sposoby rozdzielania mieszanin [edytuj]
- filtracja
- ekstrakcja
- sedymentacja
- desaturacja
- destylacja i rektyfikacja
- krystalizacja
- chromatografia
- elektroforeza
- odparowanie
- wymiana jonowa
- sączenie
- adsorpcja
- osmoza
- rozdzielanie grawitacyjne
Aspekt prawny [edytuj]
Pojęcie mieszanina jest jednym z podstawowych pojęć używanych w aktach prawnych Unii Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa używania, oznakowania, klasyfikacji chemikaliów. W Rozporządzeniu UE CLP (dotyczącym klasyfikacji oznakowania i pakowania chemikaliów) mieszanina jest zdefiniowana jako "mieszanina lub roztwór składające się z dwóch lub większej liczby substancji". W Rozporządzeniu UE REACH (dotyczącym rejestracji chemikaliów) mieszanina definiuje natomiast (prawie tożsame z mieszaniną) pojęcie preparat.
Rozróżnienie pomiędzy mieszaniną a substancją jest szczególnie ważne w aspekcie Rozporządzenia CLP, które przewiduje różne okresy przejściowe (inne dla substancji, inne dla mieszanin) we wdrażaniu zmian.
