Mikcja

Mikcja (łac. mictio) – medyczne określenie aktu oddawania moczu, polegające na świadomym (kontrola kory mózgu) wydaleniu zebranego w pęcherzu moczowym moczu przez cewkę moczową na zewnątrz.

Mocz, stopniowo zbierając się w pęcherzu moczowym, powoduje naprężenie jego ściany, co z kolei skutkuje wysłaniem informacji do mózgu o potrzebie jego opróżnienia. Sam akt mikcji jest wynikiem świadomego wysłania informacji do mięśni kurczących pęcherz moczowy i jednocześnie rozluźniających cewkę moczową.

Mikcja jest kontrolowana, oprócz ośrodka korowego, odpowiedzialnego za świadomą kontrolę oddawania moczu, również przez ośrodek w moście mózgu, gdzie znajduje się ośrodek odpowiedzialny za odruch bezwarunkowy mikcji, co oznacza, że nie możemy w nieskończoność zatrzymywać aktu mikcji. W rdzeniu kręgowym natomiast znajdują się ośrodki współczulne (na wysokości Th10-Th12) oraz przywspółczulne (na wysokości S2-S4).

Oddawanie moczu jest jednym z nielicznych przykładów sprzężenia zwrotnego dodatniego w organizmie człowieka. Polega ono na tym, że podczas początkowego skurczu mięśni przy oddawaniu moczu mięśnie opróżniające pęcherz moczowy na skutek impulsacji z ośrodkowego układu nerwowego kurczą się coraz silniej aż do całkowitego opróżnienia pęcherza.

W rozwoju osobniczym dopiero odpowiedni rozwój kory mózgu pozwala na świadome kontrolowanie oddawania moczu, dlatego małe dzieci (kontrola rozwija się pomiędzy 1.-3. rokiem życia) nie potrafią kontrolować tej czynności.

Po tym okresie, brak kontroli mikcji jest objawem chorobowym i przyjmuje postać np. moczenia nocnego, nietrzymania moczu, moczenia paradoksalnego.

Inne pojęcia medyczne, mające zastosowanie w określaniu patologii oddawania moczu:

• poliuria - czyli wielomocz (wydalanie zwiększonej ilości moczu np. w cukrzycy, moczówce prostej),
• polakisuria - czyli częstomocz (częste oddawania zmniejszonych objętości moczu).
• oliguria - czyli skąpomocz (niewystarczające wydalanie moczu np. w niewydolności nerek, odwodnieniu),
• anuria - czyli bezmocz związany z uszkodzeniem aparatu filtrującego nerek (brak powstawania moczu np. z powodu wstrząsu),
• zatrzymanie moczu - brak wydalania moczu, mimo jego powstawania (przeszkoda popęcherzowa np. w przeroście prostaty),
• dysuria - czyli bolesne oddawanie moczu,
• nykturia - czyli konieczność oddawania moczu w nocy.
• paruresis - lęk przed oddawaniem moczu w obecności ludzi np. w toalecie publicznej

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.