Mikołaj Kozakiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mikołaj Kozakiewicz
Data i miejsce urodzenia 24 grudnia 1923
Albertyna
Data śmierci 22 listopada 1998
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Przynależność polityczna Polskie Stronnictwo Ludowe
Okres urzędowania od 4 lipca 1989[1]
do 24 listopada 1991
Poprzednik Roman Malinowski
Następca Wiesław Chrzanowski
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Grób Mikołaja Kozakiewicza na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, 22 lipca 2008

Mikołaj Kozakiewicz (ur. 24 grudnia 1923 w Albertynie (obecnie Białoruś), zm. 22 listopada 1998) – polski socjolog, polityk, były marszałek Sejmu, poseł na Sejm PRL IX kadencji, Sejm kontraktowy i Sejm I kadencji, profesor nauk humanistycznych, autor kilkudziesięciu książek z zakresu seksuologii, socjologii wychowania i oświaty, publicysta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uczył się w szkołach w Wilnie, w latach 1945–1947 pracował jako nauczyciel wiejski, a w 1950 ukończył studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego. W okresie 1950–1951 był nauczycielem i dyrektorem w Liceum Ogólnokształcącym w Izbicy Kujawskiej. Od 1951 do 1955 był sekretarzem redakcji "Głosu Nauczycielskiego". W latach 1956–1970 pracował jako kierownik działu miesięcznika NK ZSL "Wieś Współczesna". W okresie 1957–1969 zasiadał w Prezydium Towarzystwa Szkoły Świeckiej, a od 1970 do 1974 był wiceprzewodniczącym Zarządu Głównego Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej. W 1963 obronił doktorat z socjologii na UW, po czym podjął pracę w Polskiej Akademii Nauk. W 1972 uzyskał habilitację. W 1979 został profesorem nadzwyczajnym, a w 1984 profesorem zwyczajnym nauk humanistycznym.

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

W 1947 wstąpił do Stronnictwa Ludowego, a po jego połączeniu z PSL w 1949 znalazł się w szeregach Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. W latach 80. zasiadał we władzach PRON. Sprawował mandat posła na Sejm PRL w latach 1985–1989, uczestniczył w obradach plenarnych Okrągłego Stołu. W wyborach 4 czerwca 1989 jako jedyny obok Adama Zielińskiego uzyskał mandat posła na Sejm X kadencji w ramach 35-osobowej listy krajowej, obejmującej czołowych działaczy ówczesnej władzy. W Sejmie kontraktowym objął stanowisko marszałka Sejmu. Po zakończeniu działalności ZSL został działaczem Polskiego Stronnictwa Ludowego i zasiadał w Sejmie I kadencji z jego listy. W 1993 po konflikcie z prezesem partii Waldemarem Pawlakiem zrezygnował z ubiegania się o reelekcję. 7 stycznia 1998 został członkiem rady założycielskiej Partii Ludowo-Demokratycznej.

Członek Towarzystwa Świadomego Macierzyństwa, Towarzystwa Planowania Rodziny i Towarzystwa Szkoły Świeckiej. Popularyzował antykoncepcję, bronił legalności aborcji, praw homoseksualistów i chorych na AIDS. Popierał legalizację miękkich narkotyków.

Działalność publicystyczna[edytuj | edytuj kod]

Był autorem wielu publikacji w językach polskim, angielskim, niemieckim, francuskim, 14 prac naukowych, a także ponad 20 prac popularnonaukowych z zakresu socjologii wychowania i oświaty oraz filozofii wychowania, jak również cyklu felietonów Z księgi zakazów publikowanych w "Trybunie". Napisał także wspomnieniową książkę Byłem marszałkiem kontraktowego... (1991).

Wybrane publikacje:

  • Małżeństwo niemal doskonałe, Warszawa 1973
  • Najdziwniejsi rodzice, najdziwniejsze dzieci, Warszawa 1973
  • O miłości prawie wszystko, Warszawa 1973
  • Raport o dostępie młodzieży wiejskiej do kształcenia na różnych szczeblach szkolnictwa (współautor), Warszawa 1973
  • Zanim staniecie się kobietami, Warszawa 1973
  • Nowoczesność nauczycieli polskich, Warszawa 1974
  • Gdy miłość dojrzewa, Warszawa 1984, ISBN 83-7001-068-7
  • Oświata i wychowanie wobec zmian społecznych, Warszawa 1985
  • Przewodnik po młodości (współautor), Warszawa 1986
  • Co śmiem sądzić, Warszawa 1987
  • Kobieto ty wieczna istoto, Szczecin 1987
  • Edukacja na wsi, Warszawa/Kraków 1989
  • Byłem marszałkiem kontraktowego..., Warszawa 1991
  • Słowniczek o miłości i seksie, Warszawa 1995
  • Wieś i rolnictwo w badaniach społeczno-ekonomicznych (red.), Warszawa 1996
  • Wychowanie seksualne i planowanie rodziny w Polsce (red.), Warszawa 1997

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Postanowieniem z 10 grudnia 1993 uhonorowany został przez prezydenta Lecha Wałęsę Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[2]. Wcześniej był odznaczony Krzyżem Komandorskim, Oficerskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej. W 1998 był laureatem Medalu Zasłużony dla Tolerancji.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był żonaty z Weroniką Merc-Kozakiewicz, miał dwoje dzieci (Daniela i Dominikę).

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]