Mikołaj Wisznicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mikołaj Wisznicki
Mikołaj Wisznicki
tytularny generał brygady tytularny generał brygady
Data i miejsce urodzenia 19 grudnia 1870
Hołowkówka,  Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 22 czerwca 1954
Beckenham, Wielka Brytania 
Przebieg służby
Lata służby 1896, 1904-1905, 1914-1926
Siły zbrojne Armia Imperium Rosyjskiego Wojsko Polskie
Jednostki 48 Pułk Ułanów Odeskich
I Korpus Polski w Rosji
1 Pułk Ułanów Krechowieckich
7 Brygada Jazdy
8 Brygada Jazdy
Korpus Kadetów nr 2
Stanowiska komendant Korpusu Kadetów nr 2
Główne wojny i bitwy wojna rosyjsko-japońska
I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (dwukrotnie)

Mikołaj Wisznicki (ur. 19 grudnia 1870 we wsi Hołowkówka[1] w powiecie czehryńskim, zm. 22 czerwca 1954 w Beckenham pod Londynem). Tytularny generał brygady Wojska Polskiego, wybitny pedagog, pionier krajoznawstwa, jeden z twórców Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, grafik, malarz.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Syn Władysława Wisznickiego herbu Ramułt i Pelagii ze Świętorzeckich. Po ukończeniu gimnazjum w Kijowie wstąpił na Wydział Przyrodniczy Uniwersytetu Świętego Włodzimierza w Kijowie. Ukończył go 30 maja 1896 roku otrzymując dyplom przyrodnika–geografa.

Po studiach odbył służbę wojskową w rosyjskiej szkole chorążych kawalerii. Został przeniesiony do rezerwy jako oficer kawalerii. W roku 1898 ożenił się z Dorotą Karoliną Lubiewa-Michalską. Początkowo pracował i mieszkał w Kijowie, a następnie przeprowadził się do Warszawy, gdzie studiował malarstwo w Szkole Sztuk Pięknych.

W związku z wybuchem wojny rosyjsko–japońskiej powołano go 48 Pułku Ułanów Odeskich. Po demobilizacji od marca 1906 roku wkładał geografię i biologię w Gimnazjum im. Stanisława Staszica oraz w Szkole Średniej Ogólnokształcącej Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej (obecnie Zespół Szkół im. inż. Stanisława Wysockiego na warszawskiej Ochocie).

Włączył się w organizację powstającego Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego współpracując z Aleksandrem Janowskim i Kazimierzem Kulwieciem. Pełnił w nim szereg funkcji, m.in. przewodniczącego Komisji Fotograficznej, skarbnika, wiceprezesa Towarzystwa oraz członka Rady Krajoznawczej. Współpracował z „Ziemią” – pismem Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, „Pamiętnikiem Fizjograficznym” i „Orlim Lotem”. W 1927 roku otrzymał godność Członka Honorowego Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

Łączył pracę pedagoga i działalność we władzach Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego z twórczością plastyczną. Prowadził wiele wycieczek pieszych wyposażony w szkicownik i aparat fotograficzny. Jest uważany za jednego z prekursorów fotografii krajoznawczej. W tym okresie tworzył głównie rysunki i małe formy graficzne. Zyskał popularność jako ilustrator i karykaturzysta, współpracował z pismem satyrycznym „Mucha”. W roku 1907 wykonał projekt odznaki organizacyjnej Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

Kariera wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Po wybuchu I wojny światowej w 1914 roku powołano go do służby w armii rosyjskiej. W rejonie Przemyśla został poważnie ranny. Po wielu perypetiach wraz z żoną dotarł do Bobrujska, gdzie od dnia 25 listopada 1917 roku w I Korpusie generała Józefa Dowbor-Muśnickiego powierzono mu funkcję wykładowcy geografii w I Polskiej Szkole Artylerii działającej w ramach Legii Podchorążych. Wykonywał ją do do chwili rozbrojenia Korpusu przez Niemców w czerwcu 1918 roku.

W listopadzie 1918 roku zgłosił się do tworzącego się Wojska Polskiego. Otrzymał przydział do Ministerstwa Spraw Wojskowych, gdzie został szefem II Sekcji Ekwipunku Instytutu Wojskowo-Technicznego i głównym referentem Komisji Ubiorczej, której zadaniem było opracowanie wzorów umundurowania dla konsolidującej się armii polskiej. Był jednym z twórców polskiego munduru wojskowego.

Od 19 września 1919 roku przydzielony był do 1 Pułku Ułanów Krechowieckich. Barwom tego pułku pozostał wierny do końca życia. Mimo formalnej przynależności do 1 Pułku Ułanów nadal otrzymywał z Ministerstwa Spraw Wojskowych różne zadania i funkcje poza pułkiem.

Z chwilą wybuchu wojny polsko–bolszewickiej pełnił służbę frontową w sztabach VII, a następnie VIII Brygady Jazdy. Uczestniczył w wielu bitwach i starciach zbrojnych. Za postawę na polu walki dwukrotnie odznaczony został Krzyżem Walecznych. Za męstwo w bitwie pod Klewaniem 17 września 1920 roku otrzymał Krzyż Virtuti Militari.

Po ustaniu działań wojennych z dniem 1 lutego 1921 roku Mikołajowi Wisznickiemu powierzono funkcję zastępcy dyrektora tworzonego w tym czasie Muzeum Wojska Polskiego. Piastował to stanowisko ponad dwa lata. Następnie został powołany na stanowisko kierownika referatu Korpusu Kadetów. Z dniem 1 października 1924 roku został mianowany komendantem Korpusu Kadetów Nr 2 w Modlinie. Powrócił do pracy pedagoga. Wprowadził wiele zmian unowocześniając metodykę pracy z młodzieżą i aktualizując program.

Z dniem 31 marca 1926 roku pułkownik Mikołaj Wisznicki przeniesiony został w stan spoczynku. Ważnym aktem finalizującym okres czynnej służby wojskowej było mianowanie go w 1928 roku tytularnym generałem brygady Wojska Polskiego.

Pochowany na cmentarzu Beckenham przy Elmers End Road (grób nr 23056).

Od 2012 roku patron Ogólnopolskiego Wysokokwalifikowanego Rajdu Pieszego (OWRP)[2].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Mikołaj Wisznicki (pol.). Komisja Historii i Tradycji ZG PTTK. [dostęp 2014-01-30].
  2. Gen. Mikołaj Wisznicki– patronem OWRP (pol.). Piechur nr 36 (70). [dostęp 2014-01-30].
  3. Dekret Wodza Naczelnego L. 3099 z 30 czerwca 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 27, poz. 1088

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zdzisław Żygulski (junior), Henryk Wielecki, Polski mundur wojskowy, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1988, ISBN 83-03-01483-8
  • Henryk Wielecki, Polski mundur wojskowy 1918-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1995, ISBN 83-11-08510-2
  • Włodzimierz Majdewicz Generał Mikołaj Wisznicki – żołnierz – artysta – krajoznawca, Kwartalnik "Barbakan", Nr 36 (175), Warszawa 2006