Mikołajek (postać)

Mikołajek (franc. Le Petit Nicolas) – kilkuletni chłopiec, główny bohater serii książek dla dzieci, napisanych przez René Goscinny'ego i zilustrowanych przez Jean-Jacques'a Sempé.

Pierwsza historyjka o przygodach Mikołajka pt. L’œuf de Pâques została opublikowana 29 marca 1959 roku na łamach francuskiego dziennika "Sud-Ouest Dimanche". Początkowo autorzy nie planowali jej kontynuacji, jednak żywy odzew ze strony czytelników spowodował, że zdecydowali się stworzyć kolejne opowiadania. Odtąd Goscinny i Sempé aż do 1965 roku publikowali kolejne historyjki w "Sud-Ouest" i "Pilote". W ciągu sześciu lat stworzyli ich 221. Wiele z nich zostało zebranych w wydanych w latach 60. pięciu książkach: Mikołajek, Rekreacje Mikołajka, Mikołajek i inne chłopaki, Wakacje Mikołajka, Joachim ma kłopoty (później tytuł zmieniono na Mikołajek ma kłopoty).

Po ponad 30 latach od śmierci Goscinny'ego jego córka Anna zdecydowała się ujawnić nieznane dotąd opowiadania. Tak powstał kolejny tom przygód Mikołajka: Nowe przygody Mikołajka (Histoires inédites du Petit Nicolas), wydany we Francji w 2004 roku. Następny tom Nowych przygód Mikołajka miał swoją premierę we Francji 5 października 2006. Trzeci tom z nieznanymi opowiadaniami o Mikołajku (Le Petit Nicolas, le Ballon. Dernières Histoires Inédites) ukazał się 5 marca 2009. Zawiera 10 niepublikowanych dotąd historyjek, napisanych przed laty przez Goscinny'ego, o których istnieniu nie wiedział nawet Sempé i w związku z tym ilustracje do książki wykonał współcześnie.

W 2009 roku ukazał się film oparty na serii książek pt. Mikołajek.

Książki

• Le Petit Nicolas, wyd. 1960 (Mikołajek, wyd. wraz z Rekreacjami Mikołajka w 1964, samodzielnie w 1966).
• Les Récrés du Petit Nicolas, wyd. 1960 (Rekreacje Mikołajka, wyd. wraz z Mikołajkiem w 1964).
• Le Petit Nicolas et les copains, wyd. 1963 (Mikołajek i inne chłopaki, wyd. 1979).
• Les vacances du Petit Nicolas, wyd. 1962 (Wakacje Mikołajka, wyd. 1980).
• Joachim a des ennuis, wyd. 1964, później tytuł zmieniono na Le petit Nicolas a des ennuis (Joachim ma kłopoty, wyd. 1982, później – Mikołajek ma kłopoty).
• Histoires inédites du Petit Nicolas, wyd. 2004 (Nowe przygody Mikołajka, wyd. 2005).
• Histoires inédites du Petit Nicolas. Volume 2, wyd. 2006 – premiera 5 października (Nowe przygody Mikołajka. Tom 2, wyd. listopad 2007).
• Le Ballon et autres histoires inédites, wyd. 2009 – premiera 5 marca (Nieznane przygody Mikołajka, wyd. 2009).

Książki o Mikołajku na język polski tłumaczyły:

• Magdalena Talar (Przepisy Mikołajka),
• Tola Markuszewicz i Elżbieta Staniszkis (Mikołajek, Rekreacje Mikołajka),
• Barbara Grzegorzewska (Mikołajek i inne chłopaki, Wakacje Mikołajka, Mikołajek ma kłopoty, Nowe przygody Mikołajka, Nowe przygody Mikołajka. Tom 2, Nieznane przygody Mikołajka).

Bohater tej serii został też wykorzystany w polskiej książce Mikołajek w szkole PRL Maryny Miklaszewskiej (tekst) i jej 10-letniego wówczas syna Mikołaja Chylaka (ilustracje). Pierwsze wydanie książki wyszło w drugim obiegu w 1986 nakładem Oficyny Wydawniczej "Rytm", a w normalnym obiegu pojawiła się w 1991 roku (Wydawnictwo Tenten).

Bohaterowie

• Mikołaj (fr. Nicolas) – główny bohater i narrator, kilkuletni chłopiec mieszkający we Francji wraz z rodzicami. Jego ulubione powiedzonko to No bo co w końcu, kurczę blade!.
• Tata Mikołajka – jest osobą, która zawsze późno wychodzi z pracy chce odpocząć po całym dniu. Dlatego każe też Mikołajowi dawać mu spokój.
• Mama Mikołajka – zajmuje się domem. Mikołaj lubi, kiedy przychodzą do nich goście, bo wtedy mama robi pyszne desery.
• Alcest (fr. Alceste) – najlepszy kumpel Mikołajka. Ciągle je i jest gruby. Nie lubi się dzielić swoimi posiłkami i mówi tylko o jedzieniu.
• Euzebiusz (fr. Eudes) – najsilniejszy chłopiec w klasie, uwielbia się bić (szczególnie dawać fangi w nos), ale tylko z przyjaciółmi, bo jest bardzo nieśmiały. Ma brata żołnierza, Jonasza.
• Gotfryd (fr. Geoffroy) – jego tata jest bardzo bogaty, dzięki czemu Gotfryd ma wiele zabawek i często przychodzi do szkoły w przebraniu razem ze swoimi zabawkami. Mieszka w wielkiej rezydencji. Jest tam basen w kształcie nerki. Ma psa HotDoga.
• Ananiasz (fr. Agnan) – najlepszy uczeń w klasie i pupilek pani. Zawsze chce być najlepszy z każdej klasówki i zazwyczaj nie wychodzi na przerwę, żeby pobawić się z kolegami, gdyż w tym czasie powtarza lekcję. Kiedy ktoś okaże się w czymkolwiek lepszym od niego wpada w histerię. Mikołajek często powtarza: Wariat z tego Ananiasza!. Jedyny uczeń, który ma okulary, przez co inni chłopcy nie mogą go bić. Często płacze, zdarzyło się nawet, że zemdlał. Mikołajek i jego paczka właściwie go nie lubią.
• Rufus (fr. Rufus) – jego tata jest policjantem, dzięki czemu Rufus często bawi się policyjnym gwizdkiem i w zabawach przeważnie jest sędzią. Ma młodszego brata.
• Maksencjusz (fr. Maixent) – Ma wystające, brudne kolana i bardzo szybko biega. Ma starszą siostrę, która później wyszła za mąż.
• Kleofas (fr. Clotaire) – najgorszy uczeń w klasie. Jako jedyny ma telewizor. Jeździ na rowerze i ma zamiar wystartować w Tour de France. Często trafia do kąta. Często śpi na lekcjach.
• Joachim (fr. Joachim) – Gra dobrze w kulki i ma małego brata Leoncjusza.
• Cyryl - uczeń z klasy Mikołajka. Mowa o nim w opowiadaniach Wizytacja i Wrotki; w tym drugi Mikołajek mówi, że Cyryl został wyrzucony ze szkoły z powodu myszy, którą do niej przyniósł.
• Ludeczka (fr. Louisette) - córka przyjaciółki mamy Mikołajka. Jest chłopczycą i ma blond włosy. Mikołajek chciał się z nią ożenić.
• Nauczycielka – uczy Mikołaja i jego kolegów. Jest bardzo miła i często pomaga swoim podopiecznym, a według słów Mikołaja, Ananiasz jest jej pupilkiem.
• Jadwinia Courteplaque (fr. Marie-Edwige) – choć nie należy do klasy Mikołajka, jest jego przyjaciółką oraz sąsiadką. Mikołajek chce się z nią w przyszłości ożenić.
• Państwo Courteplaque – rodzice Jadwini. Pani Courteplaque jest bardzo nerwowa, a pan Courteplaque, który pracuje na trzecim piętrze domu towarowego Mały Ciułacz, w dziale z obuwiem, jest pokłócony z tatą Mikołajka.
• Pan Blédurt – sąsiad Mikołaja, który lubi się przekomarzać z jego tatą. Jest gruby.
• Pani Blédurt – żona pana Blédurta. Jest bardzo miła, choć roztrzepana.
• Roger Moucheboume – szef taty Mikołajka, z którym się często kłóci. Jego imię podane jest w opowiadaniu pt. List.
• Pani Moucheboume – żona pana Moucheboume'a.
• Rosół – opiekun uczniów na przerwach i wychowawca klasy Mikołajka. Naprawdę nazywa się Dubon. Uczniowie przezywają go Rosołem, bo często im mówi: Spójrz mi w oczy (a w rosole są oka). Nawet dyrektorowi zdarza się nazwać go Rosołem (np. Co tu się dzieje Ros... panie Dubon!).
• Pani Marcellin – koleżanka mamy Mikołaja ze szkoły. Ma dzidziusia o imieniu Sylwester.
• Bunia – babcia Mikołajka i matka mamy Mikołajka. Lubi go rozpieszczać i przekarmiać, przez co Mikołajek choruje. Niezbyt lubiana przez ojca Mikołajka.
• Stryjek Eugeniusz – stryjek Mikołajka, całe życie robił jakieś psikusy. Człowiek wesołego usposobienia, lubiący się dużo śmiać, zawsze był mile widziany w domu swojego brata – ojca Mikołajka.
• Pan Mouchabière – jeden z opiekunów uczniów na przerwach. Jest dużo młodszy od Rosoła.
• Pan Bordenave - czasami opiekuje się uczniami na przerwach. Pomaga Rosołowi rozdzielać uczniów.
• Wujek Klaudiusz – wujek Mikołajka, rzadko się odzywa.
• Ciocia Matylda – żona wujka Klaudiusza, która bez przerwy mówi.
• Ciocia Donata – stara panna, wszystkim dogaduje i we wszystko się wtrąca.
• Marlena – kuzynka mamy Mikołajka, jest bardzo ładna.
• Wujek Sylwan – mąż cioci Amelii
• Ciocia Amelia – przeszła mnóstwo operacji i ciągle o nich opowiada.
• Roch i Lambert (fr. Roch et Lambert) – kuzyni Mikołajka, trochę od niego młodsi. Synowie cioci Amelii i wujka Sylwana. Są bliźniakami.
• Klarysa (fr. Clarisse) – kuzynka Mikołajka, w jego wieku. Córka cioci Amelii i wujka Sylwana.
• Eligiusz (fr. Éloi) – kuzyn Mikołajka, trochę od niego starszy. Jest bardzo żywy. Syn cioci Matyldy i wuja Klaudiusza.
• Pan Hektor Bongrain - kolega taty Mikołaja. Pracuje razem z tatą Mikołajka. Ma dom na obrzeżach miasta.
• Pani Klara Bongrain - żona pana Bongrain.
• Kalasanty Bongrain – syn państwa Bongrain w wieku Mikołaja. Bardzo często pomaga rodzicom w gospodarstwie.
• Państwo Patmouille - Pan Patmouille pracuje razem z tatą Mikołaja. Mają dwójkę dzieci Anzelma i Otylie, którzy ciągle się kłócą.
• Pan Barlier - kolega taty Mikołaja. Pracuje z nim w biurze. Jest gruby i je tyle co Alcest, ale chodzi częściej do restauracji i podaje adresy tacie Mikołaja.
• Duparc, Brumoche, Trempe i Malbain - koledzy taty Mikołajka. Pracują razem w biurze.
• Błażej, Fortunat, Mamert, Ireneusz, Fabrycy, Kosma, i Iwan - koledzy Mikołaja z Bretanii.
• Paulin, Benon, Kryspin, Gwalbert, Atanazy, Kalikst i Jonasz - koledzy Mikołaja z kolonii.

Ekranizacje

Pierwsza ekranizacja przygód Mikołajka została zrealizowana w 2008 roku. Film wyreżyserował Laurent Tirard; on też wraz z Gregoirem Vigneronem napisał scenariusz. W roli głównej występuje Maxime Godard. Film miał premierę we Francji 30 września 2009, podczas obchodów 50. urodzin Mikołajka (w Polsce premiera odbyła się 4 grudnia). Z tej samej okazji powstała seria krótkich filmów animowanych, emitowanych przez M6.

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Mikołajka (niem.), (fr.)