Mikołajek (seria książek)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Mikołajek (franc. Le Petit Nicolas) – seria książek napisana przez René Goscinny'ego i zilustrowana przez Jean-Jacques'a Sempé.

Pierwsza historyjka o przygodach Mikołajka pt. L’œuf de Pâques została opublikowana 29 marca 1959 roku na łamach francuskiego dziennika "Sud-Ouest Dimanche". Początkowo autorzy nie planowali jej kontynuacji, jednak żywy odzew ze strony czytelników spowodował, że zdecydowali się stworzyć kolejne opowiadania. Odtąd Goscinny i Sempé aż do 1965 roku publikowali kolejne historyjki w "Sud-Ouest" i "Pilote"[1]. W ciągu sześciu lat stworzyli ich 221. Wiele z nich zostało zebranych w wydanych w latach 60. pięciu książkach: Mikołajek, Rekreacje Mikołajka, Mikołajek i inne chłopaki, Wakacje Mikołajka, Joachim ma kłopoty (później tytuł zmieniono na Mikołajek ma kłopoty).

Po ponad 30 latach od śmierci Goscinny'ego jego córka Anna zdecydowała się ujawnić nieznane dotąd opowiadania. Tak powstał kolejny tom przygód Mikołajka: Nowe przygody Mikołajka (Histoires inédites du Petit Nicolas), wydany we Francji w 2004 roku. Następny tom Nowych przygód Mikołajka miał swoją premierę we Francji 5 października 2006. Trzeci tom z nieznanymi opowiadaniami o Mikołajku (Le Petit Nicolas, le Ballon. Dernières Histoires Inédites) ukazał się 5 marca 2009. Zawiera 10 niepublikowanych dotąd historyjek, napisanych przed laty przez Goscinny'ego, o których istnieniu nie wiedział nawet Sempé i w związku z tym ilustracje do książki wykonał współcześnie.

W 2009 roku ukazał się film oparty na serii książek pt. Mikołajek w reżyserii Laurenta Tirarda[2].

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Le Petit Nicolas, wyd. 1960 (Mikołajek, wyd. wraz z Rekreacjami Mikołajka w 1964, samodzielnie w 1966).
  • Les Récrés du Petit Nicolas, wyd. 1960 (Rekreacje Mikołajka, wyd. wraz z Mikołajkiem w 1964).
  • Le Petit Nicolas et les copains, wyd. 1963 (Mikołajek i inne chłopaki, wyd. 1979).
  • Les vacances du Petit Nicolas, wyd. 1962 (Wakacje Mikołajka, wyd. 1980).
  • Joachim a des ennuis, wyd. 1964, później tytuł zmieniono na Le petit Nicolas a des ennuis (Joachim ma kłopoty, wyd. 1982, później – Mikołajek ma kłopoty).
  • Histoires inédites du Petit Nicolas, wyd. 2004 (Nowe przygody Mikołajka, wyd. 2005).
  • Histoires inédites du Petit Nicolas. Volume 2, wyd. 2006 – premiera 5 października (Nowe przygody Mikołajka. Tom 2, wyd. listopad 2007).
  • Le Ballon et autres histoires inédites, wyd. 2009 – premiera 5 marca (Nieznane przygody Mikołajka, wyd. 2009).

Książki o Mikołajku na język polski tłumaczyły:

Bohater tej serii został też wykorzystany w polskiej książce Mikołajek w szkole PRL Maryny Miklaszewskiej (tekst) i jej 10-letniego wówczas syna Mikołaja Chylaka (ilustracje). Pierwsze wydanie książki wyszło w drugim obiegu w 1986 nakładem Oficyny Wydawniczej "Rytm", a w normalnym obiegu pojawiła się w 1991 roku (Wydawnictwo Tenten).

Bohaterowie[edytuj | edytuj kod]

  • Mikołaj (fr. Nicolas) – główny bohater i narrator, kilkuletni chłopiec mieszkający we Francji wraz z rodzicami. Jego ulubione powiedzonko to No bo co w końcu, kurczę blade!. Jako jedyny ma czarne włosy. Uwielbia czytać historie o kowbojach, Indianach i lotnikach, grać w piłkę nożną, jeździć na wycieczki, bawić się samochodami i spędzać czas z kolegami, chociaż często się kłócą. Często gdy próbuje pomóc rodzicom powoduje tylko większe kłopoty. W szkole najlepiej idzie mu historia, a najgorzej arytmetyka.
  • Tata Mikołajka – jest osobą, która chce odpocząć po całym dniu pracy, dlatego też nie lubi gdy Mikołaj mu w tym przeszkadza. Jego ulubionym zajęciem jest czytanie gazety w fotelu. Czasem, w nagrodę, zabiera Mikołajka do kina. Twierdzi, że gdyby się nie ożenił zostałby świetnym pływakiem, piłkarzem, kolarzem, biegaczem itp. Kiedy Mikołaj ma problemy mówi mu, że w jego wieku był pilnym uczniem lubianym przez nauczycieli ale według opowieści jego szkolnego przyjaciela Leona (w opowiadaniu "Przemiłe wspomnienia") podobnie jak syn sprawiał mnóstwo kłopotów. Często kłóci się z żoną ale zawsze udaje im się dojść do porozumienia. Ma brata - Eugeniusza, z którym często robią sobie nawzajem kawały.
  • Mama Mikołajka – zajmuje się domem. Mikołaj lubi, kiedy przychodzą do nich goście, bo wtedy mama robi pyszne desery (szczególnie tort czekoladowy i placek z jabłkami). Nie lubi jak syn wpada z wrzaskiem do domu, gdyż to jej przeszkadza w robieniu obiadu. Bardzo dobrze gotuje chociaż czasem (głównie przez kłótnie z mężem i synem) zdarza jej się przypalać potrawy. Gdy kłóci się z mężem często grozi, że wyprowadzi się do swojej matki, jednak zawsze dochodzą do porozumienia. Nie toleruje zwierząt w domu. Nie lubi też gdy Mikołaj zaprasza do domu kolegów gdyż zazwyczaj pociąga to za sobą kłopoty.
  • Alcest (fr. Alceste) – najlepszy kumpel Mikołajka. Ciągle je i jest gruby. Ręce ma zwykle ubrudzone masłem albo dżemem, a w klasie zawsze łatwo poznać jego ławkę, bo pełno na niej okruchów. Nie lubi się dzielić swoimi posiłkami i mówi tylko o jedzeniu, dzięki temu jest znawcą różnego typu jedzenia. Lubi chwalić się co jadł na obiad czy kolacje. Za jego domem znajduje się restauracja, z której lecą do niego kuchenne zapachy co, według Mikołaja, może być przyczyną jego ciągłego głodu. Najbardziej lubi jeść bułki z dżemem, kanapki z masłem, rogale, drożdżówki i fasolę. Zdarza mu się głośno krzyczeć.
  • Euzebiusz (fr. Eudes) – najsilniejszy chłopiec w klasie, uwielbia się bić (szczególnie dawać fangi w nos), ale tylko z przyjaciółmi, bo jest bardzo nieśmiały, choć czasem walczy ze starszymi chłopakami. Ma brata żołnierza, Jonasza. W opowiadaniu "Joachim ma kłopoty" wspomina, że ma w domu telewizor, a w opowiadaniu "Pan Mouchabière nas pilnuje" okazuje się, że przeszedł zabieg usunięcia wyrostka robaczkowego. Twierdzi, że dzięki patrzeniu swojemu ojcu prosto w oczy może go zmusić do wszystkiego lecz w opowiadaniu "Dzienniczki" widać, że to nie prawda.
  • Gotfryd (fr. Geoffroy) – jego tata jest bardzo bogaty, dzięki czemu Gotfryd ma wiele zabawek i często przychodzi do szkoły w przebraniu (najczęściej przebrany jest za kowboja) lub przynosi nowe zabawki. Często ma też przy sobie dużo pieniędzy. Mieszka w wielkiej rezydencji. Jest tam basen w kształcie nerki i jadalnia wielka jak restauracja. Ma psa HotDoga. Jego wychowawcą jest guwernantka i lokaj Albert którzy zajmują się nim podczas nieobecności rodziców.
  • Ananiasz (fr. Agnan) – najlepszy uczeń w klasie i pupilek pani. Zawsze chce być najlepszy z każdej klasówki i zazwyczaj nie wychodzi na przerwę, żeby pobawić się z kolegami, gdyż w tym czasie powtarza lekcję. Kiedy ktoś okaże się w czymkolwiek lepszym od niego wpada w histerię. Jedyny uczeń, który ma okulary, przez co inni chłopcy nie mogą go bić. Często płacze, zdarzyło się nawet, że zemdlał. Mikołajek i jego paczka nie za bardzo go lubią. Mikołajek często powtarza: Wariat z tego Ananiasza!.
  • Rufus (fr. Rufus) – jego tata jest policjantem, dzięki czemu Rufus często bawi się policyjnym gwizdkiem z kulką, który według niego jest rodzinną pamiątką i w zabawach przeważnie jest sędzią. Ma młodszego brata, który jest oczkiem w głowie jego rodziców. Nie lubi jak wyzywa się jego rodzinę - zawsze ją broni.
  • Maksencjusz (fr. Maixent) – ma wystające, brudne kolana i bardzo szybko biega. Ma starszą siostrę Hermionę, która później wyszła za mąż. Jest najwyższy w klasie. Jest bardzo dobry z kaligrafii, pomimo, że jest leworęczny. W opowiadaniu "Nagroda" dyrektor szkoły twierdzi, że Maksencjusz jest ex aequo z Kleofasem.
  • Kleofas (fr. Clotaire) – najgorszy uczeń w klasie, cieszy się gdy uda mu się dostać dwóje. Jako jedyny ma telewizor. Jeździ na rowerze i ma zamiar wystartować w Tour de France. Często trafia do kąta i śpi na lekcjach. Jest najstarszy z całej klasy, bo gdy był mały, powtarzał w przedszkolu rok. Marzy by być maszynistą. Ma dużo zabawek, które rodzice często mu konfiskują za karę. Najlepiej radzi sobie z rysunków, z których jest przedostatni. Jest dość niezdarny.
  • Joachim (fr. Joachim) – gra dobrze w kulki i ma małego brata Leoncjusza. Lubi karmelki, zwykle ma mnóstwo pieniędzy na ulubione słodycze, którymi nie chce się dzielić. Jako jedyny nosi beret. W opowiadaniu "Lornetka" wspomina, że jego ojciec kupił telewizor.
  • Cyryl - uczeń z klasy Mikołajka. Mowa o nim w opowiadaniach Wizytacja i Wrotki; w tym drugim Mikołajek mówi, że Cyryl został wyrzucony ze szkoły z powodu myszy, którą do niej przyniósł.
  • Dżodżo (fr. Djodjo) - nowy uczeń w klasie Mikołaja. Pochodzi z Anglii. Mikołaj i jego koledzy nadali mu przezwisko, ponieważ nikt nie wiedział, jak wymawiać jego prawdziwe imię: George (w języku francuskim wym. Żorż, a w angielskim - Dżordż). Dżodżo nie znał francuskiego, dlatego mechanicznie powtarzał wszystkie słowa, jakie usłyszał (min. bałwan, blazen, kłamczuch). W szkole pojawił się tylko na jeden dzień.
  • Ludeczka (fr. Louisette) - córka przyjaciółki mamy Mikołajka. Ma żółte warkocze, niebieskie oczy, a nos i sukienkę czerwoną. Jest chłopczycą i bardzo dobrze gra w piłkę. Mikołajek chciał się z nią ożenić.
  • Nauczycielka – uczy Mikołaja i jego kolegów. Jest bardzo miła i często pomaga swoim podopiecznym, chociaż ci przysparzają jej wiele kłopotów. Według słów Mikołaja, Ananiasz jest jej pupilkiem.
  • Jadwinia Courteplaque (fr. Marie-Edwige) – choć nie należy do klasy Mikołajka, jest jego przyjaciółką oraz sąsiadką. Często bawi się swoją lalką Klementyną. W opowiadaniu "Warcaby" widać, ze nie umie przegrywać w grach i zabawach towarzyskich (takich jak karty, wyścigi, warcaby itp.). Uczy się tańczyć i grać na pianinie swojej matki. Ma kanarka.
  • Państwo Courteplaque – rodzice Jadwini. Pani Courteplaque jest bardzo nerwowa i lubi grać na pianinie, a pan Courteplaque, który pracuje na trzecim piętrze domu towarowego Mały Ciułacz, w dziale z obuwiem, jest pokłócony z tatą Mikołajka.
  • Pan Blédurt – sąsiad Mikołaja, który lubi się przekomarzać z jego tatą. Mimo tego lubi spędzać z nim czas (min. grając w karty i w warcaby). Jest gruby i sądzi, że tata źle wychowuje syna.
  • Pani Blédurt – żona pana Blédurta. Jest bardzo miła, choć roztrzepana.
  • Roger Moucheboume – szef taty Mikołajka, z którym się często kłóci. Jego imię podane jest w opowiadaniu pt. List. Bardzo lubi Mikołaja.
  • Pani Moucheboume – żona pana Moucheboume'a.
  • Rosół – opiekun uczniów na przerwach i wychowawca klasy Mikołajka. Naprawdę nazywa się Dubon. Uczniowie przezywają go Rosołem, bo często im mówi: Spójrz mi w oczy (a w rosole są oka - gra słów znikająca w tłumaczeniu). Nawet dyrektorowi zdarza się nazwać go Rosołem (np. Co tu się dzieje Ros... panie Dubon!). Ma buty na gumowej podeszwie i cały czas wszystkich szpieguje. Nie lubi, jak ktoś się wygłupia [styl do poprawy] na przerwach.
  • Pani Marcellin – koleżanka mamy Mikołaja ze szkoły. Ma małego synka o imieniu Sylwester.
  • Bunia – babcia Mikołajka i matka mamy Mikołajka. Lubi go rozpieszczać i przekarmiać, przez co Mikołajek choruje. Niezbyt lubiana przez ojca Mikołajka. Jak jej się coś nie spodoba to mówi, że ,,kto się zainteresuje jakąś staruszką" wtedy całej trójce robi się smutno i ją przepraszają. Często przysyła lub przywozi wnukowi różne prezenty (najczęściej zabawki).
  • Stryjek Eugeniusz – stryjek Mikołajka, całe życie robił jakieś dowcipy. Człowiek wesołego usposobienia, lubiący się dużo śmiać, zawsze był mile widziany w domu swojego brata – ojca Mikołajka. Matka nie za bardzo przepada za nim. Dużo podróżuje. Lubi opowiadać kawały, które według dorosłych, są nieodpowiednie dla dzieci.
  • Pan Mouchabière – jeden z opiekunów uczniów na przerwach. Jest dużo młodszy od Rosoła. Mimo tego denerwuje się łatwiej niż on. W opowiadaniu "Gra w kule" na ilustracji nosi okulary, jednak na pozostałych ilustracjach nie.
  • Pan Bordenave - czasami opiekuje się uczniami na przerwach. Pomaga Rosołowi rozdzielać uczniów. Nie lubi słonecznych dni, gdyż wtedy przerwy odbywają się na podwórku przez co on ma więcej pracy. Występuje tylko w opowiadaniu "Pan Bordenave nie lubi słońca".
  • Wujek Klaudiusz – wujek Mikołajka, rzadko się odzywa.
  • Ciocia Matylda – żona wujka Klaudiusza, która bez przerwy mówi.
  • Ciocia Donata – stara panna, wszystkim dogaduje i we wszystko się wtrąca.
  • Marlena – kuzynka mamy Mikołajka, jest bardzo ładna. W opowiadaniu "Ślub Marleny" wychodzi za mąż.
  • Wujek Sylwan – mąż cioci Amelii.
  • Ciocia Amelia – przeszła mnóstwo operacji i ciągle o nich opowiada.
  • Roch i Lambert (fr. Roch et Lambert) – kuzyni Mikołajka, trochę od niego młodsi. Synowie cioci Amelii i wujka Sylwana. Są bliźniakami.
  • Klarysa (fr. Clarisse) – kuzynka Mikołajka, w jego wieku. Córka cioci Amelii i wujka Sylwana. Nie lubi być zdala od rodziców.
  • Eligiusz (fr. Éloi) – kuzyn Mikołajka, trochę od niego starszy. Jest bardzo żywy. Syn cioci Matyldy i wuja Klaudiusza. Często kłoci się z Mikołajem.
  • Pan Hektor Bongrain - kolega taty Mikołaja. Pracuje razem z tatą Mikołajka. Ma dom na obrzeżach miasta.
  • Pani Klara Bongrain - żona pana Bongrain.
  • Kalasanty Bongrain – syn państwa Bongrain w wieku Mikołaja. Często przysparza rodzicom kłopoty.
  • Państwo Patmouille - Pan Patmouille pracuje razem z tatą Mikołaja. Mają dwójkę dzieci Anzelma i Otylie, którzy ciągle się kłócą.
  • Pan Barlier - kolega taty Mikołaja. Pracuje z nim w biurze. Jest gruby i je tyle co Alcest, ale chodzi częściej do restauracji i podaje adresy tacie Mikołaja.
  • Duparc, Brumoche, Trempe i Malbain - koledzy taty Mikołajka z pracy. Mikołaj poznał ich podczas odwiedzin u taty w biurze.
  • Błażej, Fortunat, Mamert, Ireneusz, Fabrycy i Kosma - koledzy Mikołaja z Bretanii. Mieszkali z nim w pensjonacie "Rybitwa". Mikołajek opisuje Mamerta słowami ,,Mamert - ale z niego głupek!"
  • Paulin, Benon, Kryspin, Gwalbert, Atanazy, Kalikst i Jonasz - koledzy Mikołaja z kolonii. Należeli do drużyny "Sokole Oko" w "Niebieskim Obozie".

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Mikołajek (film).

Pierwsza ekranizacja przygód Mikołajka została zrealizowana w 2008 roku. Film wyreżyserował Laurent Tirard; on też wraz z Gregoirem Vigneronem napisał scenariusz. W roli głównej występuje Maxime Godard. Film miał premierę we Francji 30 września 2009, podczas obchodów 50. urodzin Mikołajka (w Polsce premiera odbyła się 4 grudnia). Z tej samej okazji powstała seria krótkich filmów animowanych, emitowanych przez M6.

Przypisy

  1. Chronologia opowiadań o przygodach Mikołajka (fr.). [dostęp 2014-08-27].
  2. Mikołajek (2009) - Filmweb. filmweb.pl. [dostęp 2012-09-10].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]