Mila
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Mila – dawna jednostka długości o różnej wartości, zależnej od rejonu i okresu. Nazwa pochodzi z łac. mille – tysiąc. Początkowo mila oznaczała 1000 kroków podwójnych.
W Polsce w użyciu pozostała jedynie mila morska w nawigacji.
- mila morska = 1,852 km
Niektóre inne:
- mila morska = 10 kabli = 1,85166 km (dawniej)
- mila polska = 7 wiorst, czyli 7146 metrów, a od 1819 roku – 8534,31 metra
- mila pruska = 7532,48 metra
- mila rzymska = 1000 passus (kroków podwójnych) = 1481,5 metra
- mila wrocławska = ok. 6700 metrów
[edytuj] Porównanie
| Długość (m) | Oznaczenie | Miejsce | od | do | Definicja | Komentarze |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 500 | Li, Mila chińska | Chiny | dzisiaj | Obecna ustandaryzowana wartość | ||
| 576 | Li, Mila chińska | Chiny | dawniej | |||
| 1.482 | mille passus, milliarium | Imperium rzymskie | ||||
| 1.486,6 | Miglio[1] | Sycylia | ||||
| 1.500 | Mila perska | Persja | ||||
| 1.524 | London Mile | England | 5000 stóp | (Mila londyńska) | ||
| 1.609,3426 | statute mile (hist.) | Wielka Brytania | 01.07.1959 | |||
| 1.609,344 | mile | międzynarodowa | 1959 | dzisiaj | 1760 Jardów | Pierwszego lipca 1959 różne anglo-amerykańskie jednostki zostały ujednolicone. Wartość w metrach jest dokładna. |
| 1.609,3472 | (statute) mile | USA | dzisiaj | 1760 Jardów | Od ujednolicenia w 1959 roku "U.S. Survey Mile". Od tego momentu jest jedyną jednostką pomiaru gruntu. Od 1893 roku, dokładna jej długość w metrach wynosi: 3600/3937 x 1760. | |
| 1.820 | Włochy | |||||
| 1.852 | Mila morska, Nautische Meile, Seemeile | międzynarodowo | dzisiaj | 1 Minuta kątowa | Mierzona za pomocą koła wielkiego o obwodzie 40.000 km. Skrót: NM, nm (w języku polskim Mm, w języku niemieckim również sm) | |
| 1.852,3 | (dla porównania) | 1 minuta południkowa | ||||
| 1.853,181 | Mila morska | Turcja | ||||
| 1.855,4 | (dla porównania) | 1 minuta równikowa | Choć NM została określona na w oparciu o minutę do równika różni się od minut, ponieważ wtedy obwód równika został ustalony na około 40.000 km | |||
| 1.899 | mila admiralska | |||||
| 2.220 | Gallo-romańska Leuge | Kultura gallo-romańska | 1,5 Mili | Za panowania cesarza Septimusa Severusa w czasie gdy Niemcy i Francja były rzymską prowincją mila rzymska była w tym czasie oficjalną miarą długości. [2] | ||
| 2.470 | Sardynia, Piemont | |||||
| 2.622 | Szkocja | |||||
| 2.880 | Irlandia | |||||
| 3.780 | Flandria | |||||
| 3.898 | Lieue | Francja | 2000 Körperlängen | |||
| 4.000 | ogólna lub metryczna Leuge | |||||
| 4.000 | Legue | Gwatemala | ||||
| 4.190 | Legue | Meksyk[3] | = 2500 Tresas = 5000 Varas | |||
| 4.444,8 | Mila lądowa | 1/25° długości geograficznej | ||||
| 4.452,2 | lieue commune | Francja | ||||
| 4.513 | Legue | Paragwaj | ||||
| 4.513 | Legua | Chile[3] (Gwatemala, Haiti) | = 36 Cuadros = 5400 Varas | |||
| 4.808 | Szwajcaria | |||||
| 4.828 | angielska land league (mila lądowa) | Anglia | 3 Mile | |||
| 4.800 4.900 |
niemiecka Rasta, też „Doppelleuge“ | |||||
| 5.000 | légua nova | Portugalia[3] | ||||
| 5.196 | Legua | Boliwia[3] | = 40 Ladres | |||
| 5.152 | Legua argentina | Argentyna, Buenos Aires [3] | = 6000 Varas | |||
| 5.154 | Legue | Urugwaj | ||||
| 5.200 | boliwijska Legua | Boliwia | ||||
| 5.370 | Legue | Wenezuela | ||||
| 5.500 | portugalska Legua | Portugalia | ||||
| 5.510 | Legue | Ekwador | ||||
| 5.510 | ekwadorska Legua | Ekwador | ||||
| 5.532,5 | Landleuge | Prusy | ||||
| 5.540 | Legue | Honduras | ||||
| 5.556 | Seeleuge | 1/20° długości geograficznej 3 mile morskie |
||||
| 5.570 | Legua | Hiszpania i Chile | ||||
| 5.572 | Legua | Kolumbia[3] | = 3 Millas | |||
| 5.572,7 | Legue | Peru[3] | = 20000 Fuß | |||
| 5.572,7 | Legua antigua dawna Legua |
Hiszpania[3] | = 3 Millas = 15000 stóp | |||
| 5.590 | Légua | Brazylia[3] | = 5000 Varas = 2500 Bracas | |||
| 5.600 | Legua brazylijska | Brazylia | ||||
| 6.197 | légua antiga | Portugalia[3] | = 3 Milhas = 24 Estadios | |||
| 6.277 | Luksemburg | |||||
| 6.280 | Belgia | |||||
| 6.687,24 | Legua nueva Legua nowa, od 1766 |
Hiszpania[3] | = 8000 Varas | |||
| 6.797 | Landvermessermeile | Saksonia | ||||
| 7.400 | Niderlandy | |||||
| 7.409 | (dla porównania) | 4 minuty południkowe | ||||
| 7.419,2 | Królestwo Hanoweru | |||||
| 7.419,4 | Księstwo Brunszwiku | |||||
| 7.420,4 7.414,9 |
Bawaria | |||||
| 7.420,439 | Mila geograficzna | 1/15 stopnia równikowego | ||||
| 7.421,6 | (dla porównania) | 4 minuty równikowe | (Mila geograficzna) | |||
| 7.448,7 | Württemberg | |||||
| 7.450 | Hohenzollern | |||||
| 7.467,6 | Rosja | 7 Wiorst | ||||
| 7.480 | Czechy | |||||
| 7.500 | kleine / neue Postmeile (mała / nowa mila pocztowa) | Saksonia | 1840 | Mila niemiecka, Mila saksońska | ||
| 7.532,5 | Deutsche Land(es)meile (Niemiecka mila lądowa) | |||||
| 7.585,9 | Postmeile | Austro-Węgry | ||||
| 7.850 | Rumunia | |||||
| 8.800 | Schleswig-Holstein | |||||
| 8.888,89 | Badenia | |||||
| 9.062 | mittlere Post- oder Polizeimeile (średnia mila pocztowa lub policyjna) | Saksonia | 1722 | |||
| 9.206,3 | Wielkie Księstwo Hesji | |||||
| 9.261,4 | (dla porównania) | 5 minut południkowych | ||||
| 9.277 | (dla porównania) | 5 minut równikowych | ||||
| 9.323 | alte Landmeile (dawna mila lądowa) | Hanower | 1836 | |||
| 9.347 | alte Landmeile (dawna mila lądowa) | Hanower | 1836 | |||
| 9.869,6 | Oldenburg | |||||
| 10.000 | mila metryczna, mila skandynawska | Skandynawia | dzisiaj | Ujednolicona mila szwedzka i norweska. | ||
| 10.044 | große Meile | Westfalia | ||||
| 10.670 | Finlandia | 1889 | Obecnie używana jest mila skandynawska(10000 m). | |||
| 10.688,54 | mil | Szwecja | 1889 | Obecnie używana jest mila skandynawska (10000 m). | ||
| 11.113,7 | (dla porównania) | 6 minut południkowych | ||||
| 11.132,4 | (dla porównania) | 6 minut równikowych | ||||
| 11.299 | mil | Norwegia | 1889 | Obecnie używana jest mila skandynawska (10000 m). |
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Leopold Carl Bleibtreu, Handbuch der Münz-, Maß- und Gewichtskunde und des Wechsel-Staatspapier-, Bank- und Aktienwesens europäischer und außereuropäischer Länder und Städte, Stuttgart, Verlag von J. Engelhorn, 1863, S. 332
- ↑ vormetrische-laengeneinheiten.de
- ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 Helmut Kahnt: BI-Lexikon Alte Maße, Münzen und Gewichte. Wyd. 1.. Leipzig: 1986, s. 380.
