Minim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Minim (hebr: מינים) – termin, którym w tekstach Talmudu i Miszny określano separatystów, heretyków (w tym greckich filozofów)[1] i sekciarzy. Chodziło nie tylko o Żydów, którzy odstąpili od ortodoksyjnego judaizmu, ale przede wszystkim termin ten był używany wobec Żydów, którzy przeszli w pierwszych wiekach na chrześcijaństwo[2][3]. Termin Minim w niektórych tekstach rabinackich sprzed powstania Bar-Kochby, dotyczy judeochrześcijan i jest wymieniany w kontekście Jeszua ben Pantera i Jakub z Kefar Sama (t.Hul. 2:22-24). Chrześcijanie pochodzenia żydowskiego spotykali się w miejscach, które autorzy Talmudu określają terminem Be Abidan lub też Be Nitzraphi (nazwa nawiązująca do Nazarejczyków - Notzri). Pierwszy termin (Be Abidan) mógł dotyczyć miejsca, gdzie dochodziło do debat pomiędzy chrześcijanami a Żydami (Apologia i Dialog z Żydem Tryfonem autorstwa Justyna Męczennika). Natomiast drugi termin (Be Nitzraphi) prawdopodobnie dotyczy miejsca, gdzie chrześcijanie celebrowali śmierć Jezusa[4]. Jeden z talmudycznych traktatów wyjaśnia, jak postępować wobec pism owych heretyków - którymi byli kapłani chrześcijańscy (tak to postrzega Raszi) - gdyż pisma Minim zawierały święte imię Boże[5]. Do tych pism należy zaliczyć niewątpliwie Ewangelie, stąd talmudyczna gra słów, nawiązująca swym brzmieniem właśnie do Ewangelii: Aven-giljon i Avon-giljon[6].

Birkat ha-Minim[edytuj | edytuj kod]

Formuła Birkat ha-Minim (ברכת המינים) to część żydowskiej modlitwy Amidah i oznacza dosłownie Błogosławieństwo heretyków, choć znaczyło coś wręcz odwrotnego: przekleństwo heretyków[7][8], czy wręcz złorzeczenia przeciw chrześcijanom[9][10]. Tekst ułożony przez Samuela Młodszego, na polecenie Rabbiego Gamaliela II pod koniec I wieku n.e. w Jawne. Niektórzy badacze sugerują, że tekst Birkat ha-Minim na skutek modyfikacji mógł być również skierowany przeciwko saduceuszom, esseńczykom, kolaborantom oraz władzy rzymskiej[11][12]. Najstarszy tekst został odnaleziony w genizie kairskiej synagogi i jest datowany na przełom IX i X wieku n.e.

Quote-alpha.png
Dla odstępców niech nie będzie nadziei;
A zuchwałe królestwo niezwłocznie wykorzeń za naszych dni;
A Nocrim i Minim niech zaraz wyginą;
Niech będą wymazani z Księgi Życia,
I ze sprawiedliwymi niech nie będą zapisani;
Błogosławiony bądź Ty, Panie, który uniżasz zuchwalców.
(tł. ks. Mirosław S. Wróbel)[13]

Użyty w tekście inny termin (Nocrim), precyzuje, iż Birkat ha-Minim dotyczyło przede wszystkim naśladowców Jezusa, gdyż terminem Nocrim określano w pierwszych wiekach chrześcijan[14][15][16]. Zarzut herezji Nazarejczyków postawiono między innymi apostołowi Pawłowi (Dz 24,5; por. Mt 2,23), a tekst Ewangelii Jana odzwierciedla sankcje wobec Minim. Nie wszyscy uczeni są jednak zgodni co do tego, czy tekst Birkat ha-Minim odnosił się do chrześcijan, jako Minim[17].

Świadectwa chrześcijańskie[edytuj | edytuj kod]

W tekstach pierwszych chrześcijan można dopatrzyć się aluzji do przekleństwa Minim. Pochodzący z Samarii Justyn Męczennik kilka razy wspomina, iż w synagodze przeklina się nie tylko chrześcijan, ale także Jezusa (Dialog z Żydem Tryfonem, 16:4; 47:5; 96:2; 137:2)[18][19]. Jeden z tekstów Justyna jest wymowny:

Oświadczam, że ci z nasienia Abrahama, którzy żyją według Prawa nie będą zbawieni, a szczególnie ci, którzy w synagogach przeklinali i wciąż przeklinają tych, którzy wierzą w Chrystusa (Dialog 47:5)[20].

Również Orygenes poświadcza, że w synagogach Jezus jest biczowany językiem przekleństw[21]. Epifaniusz z Salaminy w swoim Anacephalaiosis stwierdza, że Żydzi trzykrotnie w ciągu dnia wypowiadają przekleństwo przeciwko Nazarejczykom. Potwierdza to także Hieronim ze Strydonu (Amos 1,11-12; Esaiam 5,18-19; 49:7; 52:4-6; Do Augustyna 112:31).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Talmud babiloński, Chagiga rozdz. 2, WAM 2009, s. 143.
  2. Wielki słownik hebrajsko-polski i aramejsko-polski ST, VOCATIO, Warszawa 2008, t. 1, s. 543.
  3. Historia teologii. Epoka patrystyczna, pod redakcją: Angelo Di Berardino , B. Studera, WAM 2003, s. 135.
  4. R. Travers Herford, Christianity in Talmud and Midrash, London 1903, s. 169-171.
  5. Tractate Shabbos, Kol Kisvei, ak. 16 [116a], przyp. 32, Daf Yomi ed. Schottenstein Talmud Bavli.
  6. R. Travers Herford, Christianity in Talmud and Midrash, London 1903, s. 155, przypis 1.
  7. Studia z Ewangelii Janowej, ks. Mirosław S. Wróbel, Biblos 2009, s. 43.
  8. Innym przykładem zastosowania takiego eufemizmu "błogosławieństwa" (przekleństwa) jest ostrzeżenie zawarte w Gemarze dotyczące bluźnierstwa Imieniu Bożemu (ברכת השם), Talmud babiloński, Chagiga rozdz. 2, WAM 2009, s. 114. Gemara także w innym miejscu pomija negację, Chagiga, WAM 2009, s. 148.
  9. Nowy komentarz biblijny - Ewangelia według świętego Mateusza, Edycja św.Pawła 2005 cz.1, s. 56, 62.
  10. Historia teologii. Epoka patrystyczna, pod redakcją: Angelo Di Berardino , B. Studera, WAM 2003, s. 136.
  11. Studia z Ewangelii Janowej, ks. Mirosław S. Wróbel, Biblos 2009, s. 44, przyp. 112.
  12. D. Flusser, The Word History of Jewish People, s. 23-24.
  13. Studia z Ewangelii Janowej, ks. Mirosław S. Wróbel, Biblos 2009, s. 45.
  14. Nowy komentarz biblijny - Ewangelia według świętego Jana, Edycja św.Pawła, 2010 cz.1, s. 181.
  15. BABYLONIAN Talmud - traktat Pesach, ed. Michael L. Rodkinson, Boston 1918, vol. IV, s. 101 [przyp. 1].
  16. Nowy komentarz biblijny - List świętego Jakuba, Edycja św. Pawła 2011, s. 136.
  17. Studia z Ewangelii Janowej, ks. Mirosław S. Wróbel, Biblos 2009, s. 51-52.
  18. Nowy komentarz biblijny - List świętego Jakuba, Edycja św. Pawła, 2011, s. 136.
  19. Dialog z Żydem Tryfonem 117:3.
  20. Studia z Ewangelii Janowej, ks. Mirosław S. Wróbel, Biblos 2009, s. 50.
  21. Hom. Jer. 18:12; Hom. II.8, Ps. 37.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Studia z Ewangelii Janowej, ks. Mirosław S. Wróbel, Biblos 2009.
  • Christianity in Talmud and Midrash, R. Travers Herford, London 1903.
  • Co rabini wiedzą o Mesjaszu, Frydland Rachmiel, ISBN: 83-905794-5-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]