Mirfak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Współrzędne: Astronomia 03h24m19,37s; +49°51'40,25"

Mirfak
α Persei
Perseus constelation PP3 map PL.jpg
Położenie Mirfaka (Algeniba) w gwiazdozbiorze Perseusza
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Perseusz
Rektascensja 03h 24m 19,37s[1]
Deklinacja +49° 51' 40,25"[1]
Odległość 584 ly
(179,05[2] pc)
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy żółto-biały nadolbrzym
Typ widmowy F5 Iab[1] lub F5 Ib[2][3]
Masa 7,3 ± 0,3[3] M
Promień 62[4] R
Wiek 41 mln lat[3]
Jasność obserwowana 1,79[2]m
Jasność absolutna -4,47[2]m
Temperatura 6350 ± 100[3] K
Alternatywne oznaczenia
Mirphak, Marfak, Algenib, Alcheb,
33 Per, BD+49°917, GC 4041, HD 20902,
HIP 15863, HR 1017, SAO 38787

Mirfak (alfa Persei, α Per, inne nazwy Algenib, Alcheb) – najjaśniejsza gwiazda w konstelacji Perseusza[4].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Mirfak (lub Marfak, czasem zapisywana jako Mirzac) oznacza „łokieć” i pochodzi od arabskiej nazwy Marfiḳ al Thurayya – łokieć Plejad. Inna nazwa – Algenib – i jej warianty (Algeneb, Elgenab, Genib, Chenib, Alchemb, Alcheb) pochodzą z arabskiego Al Janb – bok[5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Mirfak to żółto-biały nadolbrzym typu widmowego F, około 5290 razy jaśniejszy od Słońca[2]. Jego masa jest ponad siedmiokrotnie większa od słonecznej[3], a promień jest ok. 62 razy większy od promienia Słońca[4].

Jest najjaśniejszą gwiazdą[4] asocjacji OB-3 (nazywanej od nazwy Mirfaka asocjacją alfa Persei, Per OB3 lub Melotte 20), składającej się głównie z młodych i gorących białych i niebieskich gwiazd, które narodziły się z obłoku gazu i pyłu ok. 50 milionów lat temu[6]. Asocjacja ta jest widoczna gołym okiem i stanowi doskonały obiekt do obserwacji za pomocą lornetki lub małego teleskopu[4][6]. W przyszłości gwiazdy te rozproszą się, gdyż oddziaływanie grawitacyjne między nimi jest dość słabe[6].

Na diagramie Hertzsprunga-Russella Mirfak znajduje się na granicy obszaru zajmowanego przez cefeidy, jest zatem pomocny przy badaniu tych niezwykle ważnych standardowych świec, które służą do określania odległości odległych obiektów, np. galaktyk[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Mirfak w bazie SIMBAD (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Anderson E., Francis C.: HIP 15863 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2014-05-08].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Leonid S. Lyubimkov et al.. Accurate fundamental parameters for A-, F- and G-type Supergiants in the solar neighbourhood. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 402 (2), s. 1369-1379, 2010-02-21. doi:10.1111/j.1365-2966.2009.15979.x (ang.). 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Jim Kaler: MIRFAK (Alpha Persei) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2014-05-08].
  5. Richard Hinckley Allen: Star Names: Their Lore and Meaning. Dover Publications, 1963, s. 331. ISBN 0-486-21079-0.
  6. 6,0 6,1 6,2 Phil Harrington: Binocular Universe: You're My Hero! (ang.). W: Cloudy Nights [on-line]. Astronomics.com, grudzień 2010. [dostęp 2014-05-08].