Miron Białoszewski
| Miron Białoszewski | |
| Data i miejsce urodzenia | 30 czerwca 1922, Warszawa |
| Data i miejsce śmierci | 17 czerwca 1983, Warszawa |
| Narodowość | polska |
| Dziedzina sztuki | poeta, prozaik, dramatopisarz, aktor teatralny |
 Cytaty w Wikicytatach |
|
Miron Białoszewski (ur. 30 czerwca 1922 w Warszawie, zm. 17 czerwca 1983 w Warszawie) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz i aktor teatralny.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
W chwili wybuchu wojny był uczniem III klasy gimnazjum. W okresie okupacji zdał maturę na tajnych kompletach, po czym rozpoczął studia polonistyczne na (również tajnym) Uniwersytecie Warszawskim, których nie mógł ukończyć.
W czasie okupacji prowadził w latach 1942–1944 razem ze Stanisławem Swenem Czachorowskim konspiracyjny Teatr Swena. Po kapitulacji powstania warszawskiego został wywieziony razem z ojcem do obozu tymczasowego w Lamsdorf (Lammsdorf), następnie zostali przydzieleni do budowy gazowni w Opolu, skąd uciekli do Częstochowy i powrócili do Warszawy w lutym 1945.
Pracował najpierw na Poczcie Głównej (przy ul. Nowogrodzkiej), potem jako dziennikarz w "Kurierze Codziennym", "Wieczorze Warszawy" i "Świecie Młodych". Współpracował także z redakcjami czasopism dziecięcych i młodzieżowych, dla których pisał wiersze i piosenki wraz z Wandą Chotomską.
Należał do tzw. pokolenia Współczesności. Wiosną 1955 Białoszewski wraz z Lechem Emfazym Stefańskim założyli tzw. "Teatr na Tarczyńskiej", gdzie wystawiał swoje cztery programy sceniczne, zawierające m.in. sztuki Wiwisekcja i Osmędeusze. W inscenizacjach tych brał również udział osobiście (jako aktor) wraz z Ludmiłą Murawską.
Debiutował w krakowskim "Życiu Literackim" w 1955 w ramach Prapremiery pięciu poetów obok wierszy m.in. Herberta, a pierwszy tom jego wierszy, Obroty rzeczy, ukazał się rok później. Następnie wydał tomy poetyckie: Rachunek zachciankowy (1959), Mylne wzruszenia (1961) oraz Było i było (1965). W tym czasie zdobył niemały rozgłos. Dzięki temu i dzięki staraniom wpływowych przyjaciół i protektorów otrzymał mieszkanie przy pl. Dąbrowskiego 7, w którym zamieszkał wraz z życiowym partnerem, malarzem Leszkiem Solińskim[1]. Soliński i Białoszewski poznali się w czasach "małopolsko-krakowskich". Ich związek homoseksualny był powodem wyrzucenia Białoszewskiego w 1953 z redakcji "Świata Młodych" za rzekome naruszenie obyczajów[2].
Po rozpadzie Teatru na Tarczyńskiej założył w mieszkaniu przy pl. Dąbrowskiego z Ludwikiem Heringiem i Ludmiłą Murawską "Teatr Osobny", który działał do 1963.
W 1970 zasłynął jako prozaik - po wydaniu tomu Pamiętnik z powstania warszawskiego, w którym 23 lata po koszmarach wojennych spisał swe przeżycia powstańcze. Niebawem ukazały się dalsze tomy prozy: Donosy rzeczywistości (1973), Szumy zlepy, ciągi (1976) oraz Zawał (1977).
W 1976 Białoszewski już po raz ostatni zmienił miejsce zamieszkania, przeprowadził się na ul. Lizbońską 2 m 62 na prawym brzegu Wisły. Tam powrócił do poezji, wydał też wówczas nowe tomy wierszy. Zmarł 17 czerwca 1983 po kolejnym zawale serca.
[edytuj] Bibliografia
Po każdym tytule i roku wydania podany jest w kwadratowym nawiasie numer tomu wydawanych od 1987 przez PIW Utworów zebranych Mirona Białoszewskiego, w którym znalazły się utwory pierwotnie opublikowane w danej książce.
[edytuj] Tomiki poetyckie
- Obroty rzeczy (Warszawa: PIW 1956) [1]
- Rachunek zachciankowy (Warszawa: PIW 1959) [1]
- Mylne wzruszenia (Warszawa: PIW 1961) [1]
- Było i było (Warszawa: PIW 1965) [1]
- Wiersze (Warszawa: PIW 1976) [7]
- Poezje wybrane (Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1976) [7]
- Miron Białoszewski [w serii Poeci Polscy] (Warszawa: Czytelnik 1977) [7]
- Odczepić się (Warszawa: PIW 1978) [7]
- Wiersze wybrane i dobrane (Warszawa: Czytelnik 1980) [7]
- Trzydzieści lat wierszy (Warszawa: PIW 1982) [7]
- Oho (Warszawa: PIW 1985) [10]
[edytuj] Tom dramatów
Teatr Osobny (Warszawa: PIW 1973) [2]
[edytuj] Tomy wierszy i prozy
- * Rozkurz (Warszawa: PIW 1980) [8]
- Stara proza. Nowe wiersze (Warszawa: Czytelnik 1984) [9, 10]
- Obmapywanie Europy. Aaameryka. Ostatnie wiersze (Warszawa: PIW 1988 – pośmiertnie) [9, 10]
[edytuj] Tomy prozatorskie
- Pamiętnik z powstania warszawskiego (Warszawa: PIW 1970) [3]
- Donosy rzeczywistości (Warszawa: PIW 1973) [4]
- Szumy, zlepy, ciągi (Warszawa: PIW 1976) [5]
- Zawał (Warszawa: PIW 1977) [6]
- Przepowiadanie sobie (Warszawa: PIW 1981) [9]
- Konstancin (Warszawa: PIW 1991 – pośmiertnie) [9]
- Chamowo (Warszawa: PIW 2009 – pośmiertnie) [11]
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Stanisław Barańczak: Język poetycki Mirona Białoszewskiego. Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1974.
- Stanisław Burkot: Miron Białoszewski. Warszawa: 1982.
- Jacek Kopciński: Gramatyka i mistyka. Wprowadzenie w teatralna "osobność" Mirona Białoszewskiego. 1997.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Miron Bialoszewski nagranie "Osmędeuszy" http://dl.dropbox.com/u/21050681/osmendeusze_M.B_kl.mp3
- Miron Bialoszewski wieczor autorski http://dl.dropbox.com/u/21050681/M_B_autorski_kl.mp3
- Dokładane treści (fragmenty dziennika)
