Mirza Khazar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mirza Khazar
Mirza 48.JPG
Mirza Khazar
Imiona i nazwisko Mirzə Kərim oğlu Mikayılov
Data i miejsce urodzenia 29 listopada 1947 w Göyçay, Azerbejdżan
Narodowość amerykańska
Dziedzina sztuki Publicystyka
Strona domowa

Mirza Kerim oglu Mikayilov (po azersku: Mirzə Kərim oğlu Mikayılov), znany jako Mirza Khazar (azerski: Mirzə Xəzər) (ur. 29 listopada 1947, Göyçay, Azerbejdżan SSR, ZSRR), azerski autor, politolog, mówca, dziennikarz radiowy, wydawca, tłumacz Biblii na język azerski. Znany także jest jako Mirza Michaeli[1]. Mirza Khazar obecnie mieszka w Monachium w Niemczech.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

W lipcu 1973 Mirza Khazar ukończył prawo na Stanowym Uniwersytecie Azerbejdżańskim. Od sierpnia 1973 do stycznia 1974 pracował jako prawnik w Sumgait. W czerwcu 1974 wyemigrował do Izraela i zaczął uczęszczać na specjalne kursy dla prawników z ZSSR organizowane na Uniwersytet Tel Awiw. Od czerwca 1975 do stycznia 1976 służył w Siłach Obronnych Izraela[2].

Tłumaczenie Biblii[edytuj | edytuj kod]

Na prośbę Instytutu Tłumaczeń Biblii w Sztokholmie, Mirza Khazar przełożył Biblię – Nowy Testament i Stary Testament – na język azerski. Mirza Khazar rozpoczął tłumaczenie całej Biblii w 1975 i ukończył w 1984[potrzebne źródło]. W 1982 Instytut Tłumaczeń Biblii w Sztokholmie, Szwecja, wydał nowe, współczesne tłumaczenie Nowego Testamentu na język azerski przez Mirzę Khazara, wersję, która dziś jest używana w Azerbejdżanie. Pierwsza edycja została wydrukowana w Zagrzebiu, Chorwacja. Tłumaczenie Nowego Testamentu przez Mirzę Khazara zostało dodrukowywane pięć razy przez kolejne lata. Mirza Khazar ukończył tłumaczenie Starego Testamentu w 1984 roku, ale to tłumaczenie nie zostało jeszcze opublikowane.

Przeszłość: Pierwsze azerskie tłumaczenie przez Mirzę Farrukh i Feliksa Zaręnba było tłumaczeniem Ewangelia Mateusza, wydane w 1842 w Londynie przez Towarzystwo Misyjne Basel. Całość Nowego Testamentu została w pełni przetłumaczona i wydana w 1878 w Londynie, a Starego Testamentu w 1891.

Praca[edytuj | edytuj kod]

Od stycznia 1976 do października 1985 Mirza Khazar pracował jako zastępca redaktora naczelnego azerbejdżańskiej stacji radiowej Radia Wolna Europa/Wolne Radio w Monachium, Niemcy. W październiku 1985 został zaproszony do Waszyngtonu na stanowisko redaktora naczelnego azerbejdżańskiej stacji radiowej Głosu Ameryki. W lutym 1987 Mirza Khazar wrócił do Monachium, aby zostać naczelnym azerbejdżańskiej stacji radiowej Radia Wolna Europa/Wolne Radio i pracował tam aż do września 2003. W styczniu 2004założył gazetę Głos Mirzy Khazara (Mirzə Xəzərin Səsi) w Baku[3]. Mirza Khazar obecnie prowadzi gazetę online Głos Mirzy Khazara w trzech językach: po azerbejdżańsku, angielsku i rosyjsku.[1] Od września do października 2005 Mirza Khazar prowadził program na antenie telewizji Azadlig (wolna telewizja), pierwszej niezależnej stacji nadającej z zagranicy do Azerbejdżanu.[4] W grudniu 2005 rozpoczął program w radiu internetowym Głos Mirzy Khazara, gdzie słuchacze odwiedzający stronę mogą słuchać wcześniej nagranych audycji.[2]

Gazety[edytuj | edytuj kod]

Artykuły Mirzy Kazara odnoszące się do politycznej i ekonomicznej sytuacji Azerbejdżanu i innych państw byłego Związku Radzieckiego były publikowane w Azerbejdżanie, Turcji i Czechach oraz innych krajach na całym świecie[5]. Formacja Popularnego Frontu Mirzy Khazara w Azerbejdżanie (28 grudnia, 1988) była pierwszą gazetą naukową mówiącą o próbach lokalnych intelektualistów i patriotów wprowadzenia narodowego ruchu demokratycznego w Azerbejdżanie. Azerbejdżański Popularny Front został oficjalnie utworzony w 1989. W sierpniu 1989 zostało opublikowane jego towarzystwo Birlik podczas Azerbejdżańskiego Demokratycznego Ruchu Narodowego[6].

Czarny Styczeń 1990[edytuj | edytuj kod]

Podczas wydarzeń Czarnego Stycznia wojsko radzieckie uniemożliwiło przekazywanie wiadomości o wydarzeniach. W przededniu militarnej inwazji radzieckiej w Baku, w celu odcięcia ludności od wszelkich źródeł informacji, przez oficerów wywiadu zostało wysadzone źródło dostaw energii do azerbejdżańskich stacji telewizyjnych i radiowych. Telewizja i radio milczały, a druk prasy został zakazany[7].

 Osobny artykuł: Czarny Styczeń.

Mirza Khazarowi i jego pracownikom Radia Wolna Europa/Wolne Radio udało się dalsze nadawanie codziennych raportów z Baku, co uczyniło ich jedynym źródłem wiadomości dla Azerów wewnątrz i poza granicami kraju przez kilka dni. Przywództwo Kremla starało się zachować w nieświadomości o wojskowej inwazji cały świat i populację wewnątrz Azerbejdżanu, ale Mirza Khazar i jego pracownicy udaremnili te próby. Dzięki Mirza Khazar i jego pracownikom z Wolnego Radia, Azerowie w Azerbejdżanie i na całym świecie oraz cała społeczność międzynarodowa, dowiedzieli się o inwazji sowieckiej i uzyskali szansę zorganizowania akcji protestacyjnych. Wstrząśnięty tym "zaskakującym" rozwojem sytuacji rząd ZSRR oficjalnie złożył skargę do Stanów Zjednoczonych o nadawanie informacji przez Radia Wolna Europa/Wolne Radio o inwazji na Azerbejdżan[8]. 20 stycznia około 1990 stacji radiowych uznało Mirza Khazara za legendę wśród Azerów w Azerbejdżanie i na zewnątrz. Melahet Agacankizi, znana poetka i pisarka Azerska, podczas audycji w radiu opisała wygląd Mirza Khazar w czasie wojskowej inwazji radzieckiej w następujący sposób: "W dniu 20 stycznia, Mirza Khazar swoim pięknym głosem, darem od Boga, dał nadzieję umierającym Azerom. "[9] Jego charakterystyczny głos i jego imię znane są wszystkim Azerom w Azerbejdżanie i na całym świecie[10].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Nazwisko Mirzy Khazara zostało umieszczone w książce pod tytułem "100 Wielkich Azerów" przygotowanej przez naukowca i autora Alisa Nijat i wydanej w Baku w 1999. W 1990 Popularny Front Azerbejdżański nagrodził Mirzę Khazara nagrodą Məmmədəmin Rəsulzadə za rolę jaką odegrał w Narodowym Ruchu Demokratycznym w Azerbejdżanie. Məmmədəmin Rəsulzadə był jednym z założycieli pierwszej niezależnej Republiki Azerbejdżańskiej w 1918. Sabir Rustamkhanly, pisarz azerski i polityk, nazwał Mirzę Khazar "symbolem naszej walki narodowej" w wywiadzie jakiego udzielił gazecie "Cumhuriyet" we wrześniu 2003.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Artykuły wydane po angielskie[edytuj | edytuj kod]

  • Mirza Khazar: Viktor Kozeny argues President Aliev Made Promises [3]
  • The Fight For Azerbaijan, or, Illusions Again? [4]
  • Mirza Khazar: Aliev And The Fight For A Successor [5]
  • Mirza Khazar: A Fight Between Clans In Baku, Or A Sign Of Aliev's Weakness? [6]

Artykuły wydane po azersku[edytuj | edytuj kod]

  • Mirzə Xəzər: “Bu rejim 16 ildir xalqın boynuna minnət qoyur” [7]
  • MİRZƏ XƏZƏRİN SENSASİON AÇIQLAMALARI [8]
  • MİRZƏ XƏZƏR: Meydan Düşüncələri" – Meydan, Qarabağ və Milli Hərəkat [9]

Artykuły wydane po rosyjsku[edytuj | edytuj kod]

  • Мирза Хазар: Национальное самосознание и... Ложь в роли национального врага... [10]
  • Мирза Хазар: НЕ ПРОЩАЙТЕ ДОЛГИ ДИКТАТОРОВ! [11]
  • «Некоторые все еще опасаются «потерявшего голос» и отстраненного от работы Мирзы Хазара» [12]

Przypisy