Misery (powieść)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Misery
Autor Stephen King
Język angielski
Data I wyd. 1987
Data I wyd. polskiego 1991
Pierwszy wydawca polski Amber
Przekład Robert P. Lipski
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Miserypowieść autorstwa Stephena Kinga, wydana w 1987 roku. Utwór jest thillerem psychologicznym. Główny bohater, wzięty pisarz romansów historycznych Paul Sheldon, jest jednocześnie narratorem powieści.

Na podstawie powieści powstał film z oscarową kreacją Kathy Bates w roli Anne Wilkes.

Pierwsze polskie wydanie powieści ukazało się w 1991 roku nakładem wydawnictwa Amber w przekładzie Roberta P. Lipskiego.

Treść[edytuj | edytuj kod]

Paul Sheldon jest popularnym autorem serii historycznych o pięknej Misery Chastain. Mimo ogromnej popularności książek Sheldon jest znudzony banalnością powieści i zaszywa się w górach Kolorado, by napisać pierwszą "poważną" książkę, wstępnie nazwaną Szybkie samochody.

Wracając po pijanemu z gotowym manuskryptem przez ośnieżone drogi, Sheldon ulega wypadkowi: jego samochód zsuwa się ze zbocza i utyka w zaspie. Nieprzytomnego, rannego pisarza ratuje z wraku Annie Wilkes, była pielęgniarka, która mieszka w domku na uboczu. Stopniowo Paul odzyskuje przytomność, jednak bardzo cierpi z powodu złamanych nóg.

Wilkes okazuje Sheldonowi ogromną troskę i opiekę; okazuje się, że kobieta jest zagorzałą fanką powieści o Misery i jest zachwycona, że może "gościć" ich autora. Sheldon odbiera zachwyty niedbale, z niecierpliwością oczekuje wyzdrowienia i powrotu do Los Angeles.

Sytuacja zmienia się jednak, gdy Annie znajduje manuskrypt Szybkich samochodów. Akcja powieści nie przypada jej do gustu. Annie krytykuje styl i język, a kiedy Paul lekceważąco podchodzi do jej uwag, Annie karze go przez niepodanie porcji leków (dzięki którym Paul może znosić ból w zmaltretowanych nogach) oraz zmusza go do wypicia brudnej wody z kubła. Zaczyna też zamykać drzwi pokoju Sheldona na klucz. Paul zaczyna podejrzewać, że Annie jest chora psychicznie.

Wkrótce potem najnowsza książka o Misery pojawia się w księgarniach. Annie, która ma obsesję na punkcie bohaterki, czyta powieść w ciągu jednej nocy i odkrywa, że Sheldon uśmiercił Misery. Kobieta dostaje szału i znika w lasach na dwie doby, zostawiając Paula bez wody, jedzenia i lekarstw. Kiedy wraca, Sheldon jest bliski śmierci z wyczerpania.

Annie zmusza Paula, by spalił manuskrypt Szybkich samochodów (jedyną kopię powieści), daje mu ryzę papieru oraz maszynę do pisania i nakazuje, by napisał nową książkę o Misery, tym razem przywracając ją do życia. Annie nie ukrywa się już ze swoimi psychopatycznymi skłonnościami i otwarcie grozi Paulowi.

Sheldon nakłania Annie, by pojechała do miasteczka i kupiła mu lepszy papier, ponieważ ten, który ma, nie nadaje się do pisania. Annie dostaje szału ze złości, ale wsiada do samochodu i odjeżdża. Paul otwiera wytrychem drzwi pokoju i czołgając się na połamanych nogach usiłuje wydostać się z domu. Wszystkie drzwi są jednak zamknęte, a mężczyzna jest zbyt osłabiony, by próbować uciec oknem. Zrezygnowany robi krótką wycieczkę po parterze. W salonie odkrywa album z wycinkami z gazet. Ze zgrozą dowiaduje się z niego, że Annie rzeczywiście była pielęgniarką, jednak straciła zawód, ponieważ oskarżono ją o zabijanie niemowląt w szpitalach, w których pracowała. Dalsze wycinki ujawniają, że Annie jako mała dziewczynka prawdopodobnie spowodowała śmierć pięciorga sąsiadów, zabiła własnego ojca oraz - na studiach - współlokatorkę.
Przerażony Paul stara się zatrzeć ślady swojej obecności w domu i wraca do pokoju przed powrotem Annie. Kobieta jednak domyśla się, że Sheldon wydostał się z pokoju. Opowiada Paulowi o tradycyjnym okaleczaniu niewolników na plantacjach i odcina mu siekierą stopę, przypalając kikuty palnikiem.

Paul, oszołomiony bólem, strachem i lekami, zapada w coś w rodzaju katatonii.
W maju na posiadłość Annie przyjeżdża policjant stanu Kolorado. Ma przy sobie zdjęcia Sheldona i wypytuje o niego Annie. Kobieta twierdzi, że nigdy go nie widziała. Gdy policjant zaczyna odchodzić, Paul budzi się z szoku i zaczyna wołać o pomoc. Annie reaguje błyskawicznie i zabija policjanta, po czym ukrywa ciało.

Paul zostaje zmuszony do kontynuowania pisania powieści. Jakiś czas później Annie w kolejnym przypływie furii odrąbuje Paulowi kciuk.

Niedługo później Sheldon kończy powieść. Prosi Annie o wydanie uroczystej kolacji z tej okazji. Annie daje mu do zrozumienia, że wkrótce zabije Sheldona, ale zgadza się na wino i świece.
Podczas kolacji Sheldon prosi o zapałkę, by zapalić papierosa. Ku zgrozie Annie nagle podpala manuskrypt powieści. Annie rzuca się, by ratować papier; Paul, korzystając z okazji, ogłusza kobietę, rzucając w nią maszyną do pisania. Potem wypycha kobiecie usta tlącymi się kartkami, wyczołguje się do łazienki i traci przytomność.

Wkrótce do domu Annie przyjeżdża dwójka policjantów, szukająca zaginionego kolegi. Znajdują oszołomionego Paula i martwą Annie - przed śmiercią zdołała wydostać się z domu i przeczołgać się do stodoły, gdzie zmarła od ran.

Paul zostaje przewieziony do szpitala, gdzie zostaje otoczony troskliwą opieką. Po powrocie do zdrowia wysyła swojemu wydawcy manuskrypt Powrotu Misery: okazało się, że podczas kolacji podpalił czyste kartki, by odwrócić uwagę Annie. Powieść była bezpiecznie ukryta pod materacem. Wydawca oznajmia Sheldonowi, że książka będzie największym bestsellerem w historii. Sheldon cierpi przez dłuższy czas na psychozę i wszędzie widzi Annie, ale stopniowo wraca do równowagi. Pewnego dnia zaczyna pisać nową powieść.

Adaptacje filmowe[edytuj | edytuj kod]

Film na podstawie powieści wyreżyserował w 1990 roku Rob Reiner. W roli Annie Wilkes wystąpiła Kathy Bates, a Paula Sheldona - James Caan. Bates za rolę Annie otrzymała Oscara

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stephen King Misery, wyd. Prószyński i S-ka, 2008