Mistrzostwa świata w szachach 1972

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mistrz świata 1972,
Bobby Fischer

Mecz pomiędzy aktualnym mistrzem świata – Borysem Spasskim, a zwycięzcą meczów pretendentów, Robertem Fischerem, rozegrany w Reykjaviku w dniach 4 lipca - 1 września 1972 r. pod egidą FIDE.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Już na długo przed rozpoczęciem mecz cieszył się olbrzymim zainteresowaniem, nie tylko wśród szachistów. Po raz pierwszy bowiem od ćwierćwiecza naprzeciwko radzieckiego mistrza zasiąść miał pretendent z innego kraju. Dodatkowo był to szachista nietuzinkowy, odnoszący niespotykane wcześniej sukcesy (w drodze do meczu ze Spasskim dwukrotnie pokonał swoich przeciwników w stosunku 6 : 0, a byłego mistrza świata, Tigrana Petrosjana – 6½ : 2½). Z tego powodu, jak również powodów politycznych (naprzeciwko siebie stanęli rywale z dwóch największych, rywalizujących ze sobą, mocarstw świata), pojedynek nazwano "meczem stulecia"[1].

Organizacja meczu – jak przewidywał prezes FIDE, dr Max Euwe – wymagała rozwiązania wielu niełatwych problemów. Pierwszym z nich okazał się wybór miejsca spotkania. Spasski chciał grać w Reykjaviku, a Fischer w Belgradzie. Postanowiono więc początkowo rozegrać kolejny mecz "wędrowny" kolejno w obu tych miastach. Niespodziewanie jednak Fischer oświadczył, iż nie odpowiadają mu warunki finansowe meczu. Zażądano od obu miast gwarancji finansowej, w związku z czym Belgrad zrezygnował z organizacji połowy meczu, a spotkanie rozegrano w całości w stolicy Islandii.

Zasady[edytuj | edytuj kod]

Pojedynek miał składać się z 24 partii. Mistrzem świata zostać miał ten z zawodników, który uzyska więcej punktów. W przypadku remisu tytuł zachowywał Spasski.

Przebieg meczu[edytuj | edytuj kod]

Mecz miał rozpocząć się 1 lipca, jednak Fischer postawił organizatorom kolejne wygórowane warunki, głównie finansowe. Ponieważ ci nie mogli ich spełnić, nie przybył na czas do Reykjaviku. Dopiero po telefonicznej interwencji Maxa Euwego i sekretarza stanu USA Henry'ego Kissingera Fischer przyjechał do Reykjaviku. Natychmiast jednak poszedł spać a na losowanie kolorów oddelegował swojego sekundanta i adwokata.

Pierwsza partia rozpoczęła się 11 lipca. Fischer przegrał ją po długiej obronie końcówki bez figury. Już w czasie dogrywki oświadczył on, iż przeszkadzają mu kamery telewizyjne (na których obecność sam uprzednio wyraził zgodę) i zażądał ich usunięcia z sali. Organizatorzy nie mogąc zerwać kontraktu z firmą "Chester Fox", które wykupiło prawa do transmisji nie mogli się na to zgodzić. Zakamuflowali je jednak. Fischer oświadczył jednak, iż przeszkadza mu samo "poczucie ich obecności" i w proteście oddał partię walkowerem.

Kryzys udało się zażegnać. III partię rozegrano w małej sali bez obecności kamer i widzów. Fischer wygrał ją. IV partię (na żądanie Spasskiego) rozegrano już w dużej sali (jednak bez kamer). Spasski miał w niej duże szanse na wygraną, Fischer jednak wybronił remis. W V partii Spasski popełnił gruby błąd dzięki czemu Fischer wyrównał na 2½ – 2½.

W tym momencie Fischer dokonał dość nieoczekiwanego manewru - zmienił cały swój repertuar debiutowy. W VI partii zaskoczył mistrza świata ruchem 1.c4, a później nowinką (co ciekawsze leningradzkiego pochodzenia) i objął prowadzenie w meczu. VII partia zakończyła się wynikiem remisowym. VIII Spasski przegrał po bardzo słabej grze. IX partia to szybki remis. W X Fischer znów wygrał. Partię XI wygrał Spasski, ale było to, jak się później okazało, jego ostatnie zwycięstwo. Fischer wygrał jeszcze XIII i XXI partię. Pozostałe kończyły się remisami. Wynik meczu 12½ – 8½.

Wyniki w poszczególnych partiach[edytuj | edytuj kod]

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Punkty
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Borys Spasski 1 + 0 ½ 0 0 ½ 0 ½ 0 1 ½ 0 ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ 0
Stany Zjednoczone Bobby Fischer 0 - 1 ½ 1 1 ½ 1 ½ 1 0 ½ 1 ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ 1 12½

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]