Mistrzostwa Europy w piłce nożnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mistrzostwa Europy w piłce nożnej
Organizator rozgrywek UEFA
Data założenia 1960
Rozgrywki
Liczba drużyn 24
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Związek Radziecki (1960)
Obecny zwycięzca Hiszpania Hiszpania (2012)
Najwięcej zwycięstw Niemcy Niemcy,
Hiszpania Hiszpania
(po 3 zwycięstwa)

Mistrzostwa Europy w piłce nożnej mężczyzn (inaczej Euro[1], polski skrót ME) – rozgrywki sportowe, cyklicznie organizowane przez Unię Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA) dla europejskich piłkarskich reprezentacji krajowych seniorów. Największy turniej piłki nożnej rozgrywany na „starym kontynencie”.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wcześniejsze turnieje rozgrywane w Europie[edytuj | edytuj kod]

23 kwietnia 1906 roku odbył się w Atenach w Grecji trzeci turniej piłkarski "Piłka nożna na Olimpiadzie Letniej 1906". Udział w nim wzięły 4 reprezentacje z Europy, z czego Turcja wystawiła do turnieju 2 reprezentacje (Smyrna i Saloniki). Wygrała Dania pokonując w półfinale Turków z miasta Smyrna 5:1, w finale mieli się spotkać z Grekami z Aten, ale przerwali oni mecz, a potem odmówili gry w spotkaniu o drugie miejsce, z tego powodu nie było finału tylko został rozegrany mecz o drugie miejsce między Turkami ze Smyrny a Turkami z Salonik wygrali ci pierwsi 3:0. Turniej ten nie jest wliczany do numeracji olimpiad, a medale z tych zawodów nie liczą się do klasyfikacji medalowej olimpiad. Zawody zostały rozegrane dla uświetnienia 10-lecia nowożytnych olimpiad i uważane są za zwykłe zawody międzynarodowe.

19 października 1908 roku kiedy to FIFA posiadała w swojej organizacji 15 członków odbył się w Londynie na terenie Wielka Brytanii czwarty turniej piłkarski "Piłka nożna na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1908". Udział w nim wzięło 8 europejskich reprezentacji, z czego Francuzi wystawili do turnieju 2 reprezentacje. Wygrała Wielka Brytania pokonując Danię 2:0, trzecie miejsce przypadło dla Holandii.

29 czerwca 1912 roku o 11:00 kiedy to FIFA posiadała w swojej organizacji 20 członków odbył się w Sztokholmie we Szwecji piąty turniej piłkarski "Piłka nożna na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912". Udział w nim wzięło 11 reprezentacji z Europy. Podium takie samo jak w poprzednim turnieju czyli złoto dla Wielkiej Brytanii, srebro dla Danii a brąz dla Holandii.

Pierwsze mistrzostwa[edytuj | edytuj kod]

odbyły się we Francji w roku 1960 pod nazwą Puchar Narodów Europy, a od turnieju we Włoszech w 1968 roku odbywają się jako Mistrzostwa Europy. W latach 1960–1976 turniej finałowy odbywał się z udziałem 4 drużyn. Od 1980 do 1992 brało w nim natomiast udział 8 zespołów, zaś od 1996 do 2012 – 16 reprezentacji. Od 2016 w finałach piłkarskich Mistrzostw Europy będą występować 24 reprezentacje. Od szóstych finałów awans do nich ma automatycznie zapewniony ich gospodarz (bądź obaj współgospodarze). W 1980 po raz ostatni rozegrano mecz o trzecie miejsce ME.

Zdobywcy Mistrzostwa Europy:

 Niemcy: 3
 Hiszpania: 3
 Francja: 2
 ZSRR: 1
 Włochy: 1
 Czechosłowacja: 1
 Holandia: 1
 Dania: 1
 Grecja: 1

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • W Mistrzostwach Europy zdobywca złotego medalu zawsze uczestniczy w eliminacjach następnych mistrzostw.
  • Tylko raz udało się obronić tytułu Mistrza Europy. Dokonała tego drużyna Hiszpanii w 2012 roku. Warto nadmienić, że tego samego dnia, Hiszpania jako pierwsza reprezentacja w dziejach zdobyła tytuł mistrzowski trzeci raz z rzędu (posiadając tytuł mistrzów świata)
  • Tylko trzy razy tytuł zdobył gospodarz turnieju. Miało to miejsce w 1964, 1968 i 1984.
  • Pierwszą czerwoną kartkę w historii ME otrzymał Anglik Alan Mullery w 89 minucie meczu półfinałowego (5 czerwca 1968) gdzie Jugosławia pokonała Anglię 1:0.
  • Najwięcej goli (9) na jednych mistrzostwach zdobył Michel Platini, stało się to we Francji w 1984 roku.
  • Najmłodszymi uczestnikami ME byli Holender Jetro Willems (w 2012 roku miał 18 lat i 71 dni) i Belg Enzo Scifo (w 1984 roku miał 18 lat i 115 dni).
  • Tytuł Mistrza Europy w 1992 zdobyła drużyna Danii, która nie uzyskała bezpośredniego awansu do tego turnieju, a zastąpiła wykluczoną Jugosławię (za prowadzenie przez ten kraj działań wojennych w Bośni).
  • Trzy razy zdarzyło się aby gospodarz, bądź współgospodarze nie wyszli z grupy (Belgia w 2000, Austria i Szwajcaria w 2008 oraz Polska i Ukraina w 2012).
  • ME 2012 były pierwszą dużą imprezą piłkarską, w której ani jeden mecz nie został poprowadzony przez sędziego z obywatelstwem kraju gospodarza bądź gospodarzy. Spośród sędziów liniowych także nikt nie reprezentował Polski lub Ukrainy[2][3].

System rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

System rozgrywek mistrzostw Europy składa się z dwóch części:

  • eliminacji – mogą w nich uczestniczyć męskie reprezentacje seniorskie wszystkich krajowych federacji zrzeszonych pod egidą UEFA (łącznie 53 państwa), które w określonym terminie zostaną zgłoszone do tych rozgrywek przez swe macierzyste związki piłkarskie i nie zostały zawieszone przez UEFA w prawach jej członków. Rozpoczynają się losowaniem poszczególnych grup eliminacyjnych, w których później toczy się cała rywalizacja;
  • turnieju finałowego/finałów (tj. właściwych Mistrzostw Europy) – od 1980 przeprowadzanego systemem mieszanym (tj. runda grupowa, a następnie faza pucharowa), od 1996 zakwalifikowanych zostaje do niego 16 drużyn: gospodarz/gospodarze turnieju oraz triumfatorzy eliminacji, od 2016 zakwalifikowane są 24 drużyny narodowe stowarzyszone w UEFA: w skład wchodzą gospodarze i drużyny, które pomyślnie przeszły kwalifikacje[4].

Każda z ww. części mistrzostw Europy odbywa się w latach parzystych, regularnie co 4 lata. Eliminacje rozpoczynają się jesienią roku dwa lata wcześniejszego, niż rok przeprowadzenia turnieju finałowego.

Medaliści Mistrzostw Europy[edytuj | edytuj kod]

Rok Gospodarz Finał Mecz o trzecie miejsce
Mistrz Wynik Wicemistrz Trzecie miejsce Wynik Czwarte miejsce
1960
Szczegóły
Francja
Francja
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Związek Radziecki
1 – 1
dogrywka
2 – 1
Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii
Jugosławia
Czechosłowacja
Czechosłowacja
2 – 0 Francja
Francja
1964
Szczegóły
Państwo Hiszpańskie
Hiszpania
Flag of Spain (1945 - 1977).svg
Hiszpania
2 – 1 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Związek Radziecki
Węgierska Republika Ludowa (1949-1989)
Węgry
3 – 1 Dania
Dania
1968
Szczegóły
Włochy
Włochy
Włochy
Włochy
1 – 1
dogrywka
2 – 0
Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii
Jugosławia
Anglia
Anglia
2 – 0 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Związek Radziecki
1972
Szczegóły
Belgia
Belgia
Niemcy
RFN
3 – 0 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Związek Radziecki
Belgia
Belgia
2 – 1 Węgierska Republika Ludowa (1949-1989)
Węgry
1976
Szczegóły
Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii
Jugosławia
Czechosłowacja
Czechosłowacja
2 – 2
rzuty karne
5 – 3
Niemcy
RFN
Holandia
Holandia
3 – 2 Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii
Jugosławia
1980
Szczegóły
Włochy
Włochy
Niemcy
RFN
2 – 1 Belgia
Belgia
Czechosłowacja
Czechosłowacja
1 – 1
(9 – 8) k.
Włochy
Włochy
1984
Szczegóły
Francja
Francja
Francja
Francja
2 – 0 Hiszpania
Hiszpania
Dania
Dania
Portugalia
Portugalia
1988
Szczegóły
Niemcy Zachodnie
RFN
Holandia
Holandia
2 – 0 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Związek Radziecki
Niemcy
RFN
Włochy
Włochy
1992
Szczegóły
Szwecja
Szwecja
Dania
Dania
2 – 0 Niemcy
Niemcy
Holandia
Holandia
Szwecja
Szwecja
1996
Szczegóły
Anglia
Anglia
Niemcy
Niemcy
1 – 1
dogrywka
2 – 1
Czechy
Czechy
Anglia
Anglia
Francja
Francja
2000
Szczegóły
Belgia Belgia
Holandia Holandia
Francja
Francja
1 – 1
dogrywka
2 – 1
Włochy
Włochy
Holandia
Holandia
Portugalia
Portugalia
2004
Szczegóły
Portugalia
Portugalia
Grecja
Grecja
1 – 0 Portugalia
Portugalia
Czechy
Czechy
Holandia
Holandia
2008
Szczegóły
Austria Austria
Szwajcaria Szwajcaria
Hiszpania
Hiszpania
1 – 0 Niemcy
Niemcy
Rosja
Rosja
Turcja
Turcja
2012
Szczegóły
 Polska
 Ukraina
Hiszpania
Hiszpania
4 – 0 Włochy
Włochy
Niemcy
Niemcy
Portugalia
Portugalia
2016
Szczegóły
Francja
Francja
2020
Szczegóły
Brak jednego gospodarza

Klasyfikacja medalowa

Msc. Państwo Gold medal europe.svg Silver medal europe.svg Bronze medal europe.svg Medals Europe.svg
1.  RFN / Niemcy 3 3 2 8
2.  Hiszpania 3 1 0 4
3.  Francja 2 0 0 2
4.  ZSRR 1 3 1 5
5.  Włochy 1 2 0 3
6.  Czechy/ Czechosłowacja 1 1 3 5
7.  Holandia 1 0 3 4
8.  Dania 1 0 0 1
=  Grecja 1 0 0 1
10.  Jugosławia 0 2 0 2
11.  Belgia 0 1 1 2
12.  Portugalia 0 1 0 1
=  Anglia 0 0 2 2
14.  Węgry 0 0 1 1
Razem 14 14 14 42

Tabela medalowa jest aktualna do M.E. – 2012 r.

Kraje, które zdobyły tytuł jako gospodarz[edytuj | edytuj kod]

Starty poszczególnych reprezentacji (1960 – 2012)[edytuj | edytuj kod]

11 występów

10 występów

9 występów

8 występów

6 występów

5 występów

4 występy

3 występy

2 występy

1 występ

Uwagi:

  • Występy ZSRR i Wspólnoty Niepodległych Państw wliczono do występów Rosji, a Czechosłowacji – do występów Czech.

Tabela wszech czasów[edytuj | edytuj kod]

Lp. Reprezentacja Starty Mecze Zwycięstwa Remisy Porażki Stosunek bramek Punkty
1  Niemcy 11 43 23 10 10 75:45 68
2  Hiszpania 9 36 17 11 8 52:32 58
3  Holandia 9 35 17 8 10 57:37 51
4  Portugalia 6 28 15 6 7 39:24 50
5  Włochy 8 33 13 15 5 33:25 50
6  Francja 8 32 14 9 9 47:38 47
7  Czechy 8 28 13 5 11 40:38 44
8  Rosja 10 29 12 6 12 36:39 35
9  Anglia 8 27 9 9 9 36:31 34
10  Dania 8 27 7 6 14 30:40 23
11  Chorwacja 4 14 5 4 5 18:16 19
12  Szwecja 5 17 5 5 7 24:21 18
13  Grecja 4 16 5 3 8 14:20 18
14  Belgia 4 12 4 2 6 13:20 11
15  Turcja 3 12 3 2 7 11:18 11
16  Jugosławia 5 14 3 2 9 22:39 9
17  Rumunia 4 13 1 4 8 8:17 7
18  Szkocja 2 6 2 1 3 4:5 6
19  Szwajcaria 3 9 1 2 6 5:13 5
20  Norwegia 1 3 1 1 1 1:1 4
21  Bułgaria 2 6 1 1 4 4:13 4
22  Irlandia 2 6 1 1 4 3:11 4
23  Ukraina 1 3 1 0 2 2:4 3
24  Polska 2 6 0 3 3 3:7 3
25  Węgry 2 4 1 0 3 5:6 2
26  Słowenia 1 3 0 2 1 4:5 2
27  Austria 1 3 0 1 2 1:3 1
28  Łotwa 1 3 0 1 2 1:5 1
  • Ostatnia aktualizacja – 28 czerwca 2012.

Uwagi:

  • Występy ZSRR i WNP zostały zaliczone do występów Rosji. Występy Czechosłowacji zaliczono Czechom.
  • W latach 1960-1992 za zwycięstwo przyznawano 2 punkty, od 1996 – 3.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]