Mistrzostwa Europy w piłce nożnej

Mistrzostwa Europy w piłce nożnej mężczyzn (inaczej EURO, polski skrót ME) – rozgrywki sportowe, cyklicznie organizowane przez Unię Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA) dla europejskich piłkarskich reprezentacji krajowych seniorów. Największa impreza sportowa na "starym kontynencie".

Historia

Pierwsze mistrzostwa odbyły się we Francji w roku 1960 pod nazwą Puchar Narodów Europy, a od turnieju we Włoszech w 1968 roku odbywają się jako Mistrzostwa Europy. W latach 1960-1976 turniej finałowy odbywał się z udziałem 4 drużyn. Od 1980 do 1992 brało w nim natomiast udział 8 zespołów, zaś od 1996 do 2012 – 16 reprezentacji. Od 2016 w finałach piłkarskich Mistrzostw Europy będą występować 24 reprezentacje. Od szóstych finałów awans do nich ma automatycznie zapewniony ich gospodarz (bądź obaj współgospodarze). W 1980 po raz ostatni rozegrano mecz o 3 miejsce ME.

Zdobywcy Mistrzostwa Europy:

Niemcy :3
Francja :2
Hiszpania :2
ZSRR :1
Włochy :1
Czechosłowacja :1
Holandia :1
Dania :1
Grecja :1

Ciekawostki

• W Mistrzostwach Europy zdobywca złotego medalu zawsze uczestniczy w eliminacjach następnych mistrzostw
• Żadnej drużynie nie udało się obronić tytułu Mistrza Europy
• Pierwszą czerwoną kartkę w historii ME otrzymał Anglik Alan Mullery w 89 minucie meczu półfinałowego (5 czerwca 1968) gdzie Jugosławia pokonała Anglię 1:0
• Najwięcej goli (9) na jednych mistrzostwach zdobył Michel Platini, stało się to we Francji w 1984 roku
• Najmłodszym uczestnikiem ME był Belg Enzo Scifo. W 1984 roku miał 18 lat i 115 dni.
• Tytuł Mistrza Europy w 1992 zdobyła drużyna Danii, która nie uzyskała bezpośredniego awansu do tego turnieju, a zastąpiła wykluczoną Jugosławię (za prowadzenie przez ten kraj działań wojennych w Bośni)

System rozgrywek

System rozgrywek mistrzostw Europy składa się z dwóch części:

• eliminacji – mogą w nich uczestniczyć męskie reprezentacje seniorskie wszystkich krajowych federacji zrzeszonych pod egidą UEFA (łącznie 53 państwa), które w określonym terminie zostaną zgłoszone do tych rozgrywek przez swe macierzyste związki piłkarskie i nie zostały zawieszone przez UEFA w prawach jej członków. Rozpoczynają się losowaniem poszczególnych grup eliminacyjnych, w których później toczy się cała rywalizacja;
• turnieju finałowego/finałów (tj. właściwych Mistrzostw Europy) – od 1980 przeprowadzanego systemem mieszanym (tj. runda grupowa, a następnie faza pucharowa), od 1996 zakwalifikowanych zostaje do niego 16 drużyn: gospodarz/gospodarze turnieju oraz triumfatorzy eliminacji, od 2016 zakwalifikowane są 24 drużyny narodowe stowarzyszone w UEFA : w skład wchodzą gospodarze i drużyny, które pomyślnie przeszły kwalifikacje.

Każda z ww. części mistrzostw Europy odbywa się w latach parzystych, regularnie co 4 lata. Eliminacje rozpoczynają się jesienią roku dwa lata wcześniejszego, niż rok przeprowadzenia turnieju finałowego.

Medaliści

Rok	Gospodarz	Finał			Mecz o trzecie miejsce
		Mistrz	Wynik	Wicemistrz	Trzecie miejsce	Wynik	Czwarte miejsce
1960 Szczegóły	Francja	Związek Radziecki	1 – 1 dogrywka 2 – 1	Jugosławia	Czechosłowacja	2 – 0	Francja
1964 Szczegóły	Hiszpania	Hiszpania	2 – 1	Związek Radziecki	Węgry	3 – 1	Dania
1968 Szczegóły	Włochy	Włochy	1 – 1 dogrywka 2 – 0	Jugosławia	Anglia	2 – 0	Związek Radziecki
1972 Szczegóły	Belgia	Republika Federalna Niemiec	3 – 0	Związek Radziecki	Belgia	2 – 1	Węgry
1976 Szczegóły	Jugosławia	Czechosłowacja	2 – 2 rzuty karne 5 – 3	Republika Federalna Niemiec	Holandia	3 – 2	Jugosławia
1980 Szczegóły	Włochy	Republika Federalna Niemiec	2 – 1	Belgia	Czechosłowacja	1 – 1 (9 – 8) k.	Włochy
1984 Szczegóły	Francja	Francja	2 – 0	Hiszpania	Dania		Portugalia
1988 Szczegóły	RFN	Holandia	2 – 0	Związek Radziecki	Republika Federalna Niemiec		Włochy
1992 Szczegóły	Szwecja	Dania	2 – 0	Niemcy	Holandia		Szwecja
1996 Szczegóły	Anglia	Niemcy	1 – 1 dogrywka 2 – 1	Czechy	Anglia		Francja
2000 Szczegóły	Belgia iHolandia	Francja	1 – 1 dogrywka 2 – 1	Włochy	Holandia		Portugalia
2004 Szczegóły	Portugalia	Grecja	1 – 0	Portugalia	Czechy		Holandia
2008 Szczegóły	Austria i Szwajcaria	Hiszpania	1 – 0	Niemcy	Rosja		Turcja
2012 Szczegóły	Polska i Ukraina
2016 Szczegóły	Francja

Msc	Reprezentacja	I miejsce	II miejsce	III miejsce	Razem
1.	Niemcy	3	3	1	7
2.	Hiszpania	2	1	-	3
3.	Francja	2	-	-	2
4.	ZSRR	1	3	-	4
5.	Czechy	1	1	2	4
6.	Włochy	1	1	-	2
7.	Holandia	1	-	1	2
8.	Dania	1	-	-	1
=	Grecja	1	-	-	1
10.	Jugosławia	-	2	-	2
11.	Belgia	-	1	1	2
12.	Portugalia	-	1	-	1
13.	Węgry	-	-	1	1
=	Anglia	-	-	1	1

Starty poszczególnych reprezentacji (1960 - 2008)

10 występów Niemcy 9 występów Rosja 8 występów Hiszpania Holandia 7 występów Anglia Czechy Dania Francja Włochy 5 występów Jugosławia Portugalia 4 występy Belgia

Rumunia Szwecja 3 występy Chorwacja Grecja Szwajcaria Turcja 2 występy Bułgaria Szkocja Węgry 1 występ Austria Irlandia Łotwa Norwegia Polska Słowenia

Uwagi:

• Występy ZSRR i Wspólnoty Niepodległych Państw wliczono do występów Rosji, a Czechosłowacji - do występów Czech.

Tabela wszech czasów

Lp.	Reprezentacja	Starty	Mecze	Zwycięstwa	Remisy	Porażki	Stosunek bramek	Punkty
1	Niemcy	10	38	19	10	9	55:39	56
2	Holandia	8	32	17	8	7	55:32	51
3	Hiszpania	8	30	13	9	8	40:31	44
4	Francja	7	28	13	8	7	44:33	43
5	Włochy	7	27	11	12	4	27:18	41
6	Portugalia	5	23	12	5	6	33:20	40
7	Czechy	7	25	11	5	9	36:32	35
8	Rosja	9	27	11	5	11	31:36	31
9	Anglia	7	23	7	7	9	31:28	26
10	Dania	7	24	6	6	12	26:35	20
11	Szwecja	4	14	4	5	5	19:16	15
12	Chorwacja	3	11	4	3	4	14:13	15
13	Grecja	3	12	4	2	6	9:13	14
14	Belgia	4	12	4	2	6	13:20	11
15	Turcja	3	12	3	2	7	11:18	11
16	Jugosławia	5	14	3	2	9	22:39	9
17	Rumunia	4	13	1	4	8	8:17	7
18	Szkocja	2	6	2	1	3	4:5	6
19	Szwajcaria	3	9	1	2	6	5:13	5
20	Norwegia	1	3	1	1	1	1:1	4
21	Bułgaria	2	6	1	1	4	4:13	4
22	Irlandia	1	3	1	1	1	2:2	3
23	Węgry	2	4	1	0	3	5:6	2
24	Słowenia	1	3	0	2	1	4:5	2
25	Austria	1	3	0	1	2	1:3	1
26	Polska	1	3	0	1	2	1:4	1
27	Łotwa	1	3	0	1	2	1:5	1

Uwagi:

• Występy ZSRR i WNP zostały zaliczone do występów Rosji. Występy Czechosłowacji zaliczono Czechom.
• W latach 1960 - 1992 za zwycięstwo przyznawano 2 punkty, od 1996 - 3.

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona UEFA