Lista postaci z mitologii indyjskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Mitologia indyjska)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Artykuł z serii
Hinduizm
HinduismSymbol.PNG
Historia · Tradycje · Mitologia
Wierzenia i praktyki
Bóstwa · Reinkarnacja · Karma · Sansara
Pudźa · Ajurweda · Dharma · Joga · Moksza
Maja · Wedanta · Juga · Mantra · Bhakti
Wegetarianizm
Święte pisma
Wedy · Brahmany · Upaniszady
Bhagawadgita · Ramajana · Mahabharata
Shikshapatri · Waćanamrut · Purany · Aranjaka
Tematy powiązane
Religie dharmiczne · Mandir · System kastowy
Glosariusz · Murti  Hinduizm a kultura
HinduSwastika.svg Wikiportal Hinduizm

Ważniejsze bóstwa wedyjskie[edytuj | edytuj kod]

  • Agni - w wedyjskiej kulturze bóg ognia; żywioł ognia
  • Aświnowie - niebianie w postaci bracia bliźniaków
  • Djaus (inaczej Diw) - personifikacja ducha nieboskłonu, bóg nieba nad nami, ojciec nieba
  • Daksza - mędrzec; zręczny, zdolny
  • Indra - bóg uzdrawiającej burzy, władca piorunów, król niebian, władca swargi - nieba, istot dobrotliwych i bohaterskich, pogromca złych mocy i demonów, opiekun wojowników i boskich zastępów
  • Jama - pierwszy człowiek, władca śmierci, zarządca dusz zmarłych w zaświatach, nadzorca kar dla grzeszników
  • Marutowie - niebiański dwór Waju liczący zwykle 333 dewy
  • Mitra - przyjaciel, anioł życzliwości, bóg dobroci w wedach
  • Pradźapati - emanacja Brahmana: Pan Wszystkich Stworzeń
  • Prythiwi - bogini Ziemia, matka ziemia; żywioł ziemi
  • Puszan - żywiciel stworzeń, bóg dawca pokarmu
  • Ratri - bogini nocy, panująca nad mocami nocy
  • Rudra - bóg przyrody, władca duchów natury
  • Śaka - jedno z imion boga Indry
  • Sawitar - wedyjski bóg światła słonecznego dającego życie
  • Soma - bóg księżyca, napoje liturgiczne
  • Surja - bóg słońca, czczony o wschodzie i zachodzie słońca
  • Twaszar - bóg wszelkiego rzemiosła i sztuk rękodzielniczych
  • Uszas - bogini świtu dnia i uzdrowienia duszy
  • Waju - bóg wiatru, w jodze strażnik ścieżki serca
  • Waruna - bóg wody i dobrego prawa, ryty
  • Wisznu - jeden z trzech głównych bogów w tradycjach indyjskich

Inne ważne postacie z mitologii wedyjskiej:

  • demon Wrytra - demon klasy asura, wróg boga Indry, przez którego został pokonany
  • wąż Ahi Bundhnja - wąż głębin, mityczny duch podmorskich głębin

Ważniejsze bóstwa panteonu hinduistycznego[edytuj | edytuj kod]

  • Brahma - bóg, stwórca, demiurg, kreator, wraz z Wisznu i Śiwą stanowi hinduską trójcę Trimurti
  • Dewi - bogini, dosłownie: światłość, jaśnienie, świetlistość
  • Durga - niezwyciężona, niedostępna; bohaterska i wojownicza postać małżonki Śiwy
  • Ganeśa - starszy syn boga Śiwy i bogini Parwati, pasterz ganów, pan mądrości
  • Ganga - bogini rzeki, dusza rzeki Gangi, wody oczyszczające ze skalań
  • Himawanti - bogini, matka Parwati i Gangi
  • Kali - groźna i wojownicza forma małżonki Śiwy
  • Kryszna - awatara, inkarnacja Wisznu
  • Lakszmi - bogini, małżonka Wisznu; dawczyni bogactwa i dobrobytu
  • Lalita - małżonka Śiwy
  • Mahadewa - Wielki Anioł, imię Śiwy
  • Maja - bogini matka, nadprzyrodzona, iluzoryczna moc
  • Parwati - małżonka Śiwy
  • Saraswati - małżonka Brahmana; bogini sztuki i nauki
  • Śakti - moc, potęga; bogini mocy żeńskiej zasady wszechświata, imię tytularne bogini
  • Śiwa - patron joginów
  • Śri - bogini dobrobytu, dostatku i szczęścia
  • Wisznu - bóg podtrzymania życia

Inne ważne postacie:

  • Ananta - nieskończoność, wszechogrom, wąż
  • Ardźuna - uczeń awatara Kryszny znany z Bhagawadgity
  • Bhima - straszliwy, groźne imię bogów Rudry i Śiwy; także jeden z pięciu braci Pandawów
  • Kunti - deifikowana matka trzech z pięciu braci Pandawów (Arjuny, Yudishtry, Bhimy)
  • Madri - matka pozostałych dwóch braci (Nakuli i Sahadevy)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marta Jakimowicz-Shah, Andrzej Jakimowicz: Mitologia indyjska. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1986, seria: Mitologie swiata. ISBN 83-221-0334-4.
  • Knappert J., (1995), Indian Mythology. London: Diamond Books
  • Ługowski A. [red.], (1996), Słownik mitologii hinduskiej. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG