Mitsubishi G4M
| G4M Hamaki | |
 G4M "Betty" na lotnisku na Iwo Jimie 19 sierpnia 1945 r. wraz z japońską delegacją o kapitulacji |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Japonia |
| Producent | Mitsubishi |
| Typ | samolot bombowo-torpedowy |
| Konstrukcja | półskorupowa metalowa |
| Załoga | 7 (2 pilotów, 4 strzelców i 1 nawigator/bombardier) |
| Historia | |
| Data oblotu | 23 października 1939 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | 2 × Mitsubishi Kasei 11 MK4A 2 × Mitsubishi Kasei 21 MK4T 2 × Mitsubishi Kasei 25 |
| Moc | Kasei 11 - 1530 KM (1126 kW) Kasei 21 - 1800 KM (1325 kW) Kasei 25 - 1850 KM (1362 kW) |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 24,90 m |
| Długość | 19,60 m |
| Wysokość | 6 m |
| Powierzchnia nośna | 66,7 m² |
| Masa | |
| Własna | 8160 kg |
| Startowa | 12500 kg |
| Osiągi | |
| Prędkość maks. | 438 km/h |
| Pułap | 9 150 m |
| Zasięg | 4800 km |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| — 2 działka Typ 99 kalibru 20 mm — 4 ruchome karabiny maszynowe Typ 97 kalibru 7,7 mm — 2200 kg bomb lub — 1 torpeda o masie 800 kg |
|
| Użytkownicy | |
| Japonia, Wielka Brytania (zdobyte), Stany Zjednoczone (zdobyte) | |
| Rzuty | |
 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Mitsubishi G4M Hamaki (jap. 一式陸上攻撃機 Isshiki rikujō-kōgeki-ki; zw. "Cygaro"?) – japoński ciężki samolot bombowy i torpedowy marynarki, bazujący na lądzie. Zaprojektowany i zbudowany w 1939 r. w Japonii w wytwórni lotniczej Mitsubishi Jukogyo K.K. w Okayama, przez zespół konstrukcyjny inż. Kiro Honju.
Historia [edytuj]
Samolot Mitsubishi G4M (amerykańskie oznaczenie kodowe Betty) został zaprojektowany w 1937 r. dla dowództwa cesarskiej marynarki wojennej jako następca bombowca G3M.
Prototyp samolotu Mitsubishi G4M oblatał w dniu 23 października 1939 roku kpt. pil. Katsuzo Shima. W próbach samolot spisywał się poprawnie i miał dobre osiągi, uzyskane dzięki małej masie własnej (nie zastosowano opancerzenia kabiny i samouszczelniających się po przestrzeleniu zbiorników paliwa).
Samolot Mitsubishi G4M miał kadłub o konstrukcji metalowej, o przekroju eliptycznym, półskorupowy. W dziobie kadłuba mieściło się oszklone stanowisko nawigatora, który równocześnie pełnił funkcję bombardiera i obsługiwał mieszczący się w dziobie ruchomy karabin maszynowy. Za tym stanowiskiem, w górnej części kadłuba, znajdowała się kabina pilotów, w której lewy fotel zajmował pierwszy pilot, a prawy – drugi. Za kabiną pilotów znajdowała się górna wieżyczka strzelecka, w której strzelec pokładowy obsługiwał ruchomy karabin maszynowy. W środkowej części kadłuba – z prawej i lewej strony – mieściły się stanowiska bocznych strzelców pokładowych, obsługujących ruchome karabiny maszynowe – wystawiane na zewnątrz przez okienka. Na końcu kadłuba zamocowano całkowicie metalowe usterzenie klasyczne. Na końcu kadłuba znajdowało się zakryte, tylne stanowisko strzeleckie z umieszczonym w nim działkiem kalibru 20 mm, obsługiwane przez strzelca pokładowego. Płat metalowy o trapezowym obrysie, dwudźwigarowy, kesonowy, wewnątrz którego umieszczony był integralny zbiornik paliwa o pojemności 4900 litrów. Płat zamontowany był do boków kadłuba tuż za kabiną pilotów. Do płata zamontowano dwie gondole z silnikami gwiazdowymi Kasei 11 MK4/A. Podwozie główne było całkowicie wciągane w locie do gondoli silnikowych.
W kwietniu 1941 r. uruchomiono produkcję seryjną wersji G4M1 Model 11, która przenosiła ładunek bomb do 800 kg lub jedną torpedę. Do grudnia 1941 r. wyprodukowano 200 samolotów tej wersji. W 1942 r. zbudowano 370 samolotów wersji G4M1 Model 12 z silnikami Kasei 15 o mocy 1280 KM (942 kW) i z samouszczelniającymi się po przestrzeleniu zbiornikami paliwa. Kolejne wersje samolotu Mitsubishi G4M różniły się w zasadzie mocą silników i uzbrojeniem. W 1942 r. wyprodukowano wersję G4M2 i jej odmiany w 1943 r.: G4M2a, G4M2b, G4M2c, G4M2d. W 1944 r. wyprodukowano wersję G4M2e, przystosowaną do przenoszenia pod kadłubem bomby latającej MXY-7 Ohka – pilotowanej przez pilotów – samobójców (kamikaze). W 1945 r. wyprodukowano wersję G4M3 z opancerzonymi stanowiskami załogi i silnikami wyposażonymi w turbosprężarki.
Ogółem w latach 1940 – 1945 zbudowano łącznie 2479 samolotów Mitsubishi G4M we wszystkich odmianach i wersjach, z tego 1200 wersji G4M1, 1154 wersji G4M2 i 60 wersji G4M3.
Użycie bojowe [edytuj]
Samolot Mitsubishi G4M był podstawowym samolotem bombowo-torpedowym japońskiej marynarki wojennej startującym z baz lądowych w latach 1941 – 1945. Po raz pierwszy został użyty w dniu 8 grudnia 1941 r., gdy 27 samolotów G4M zbombardowało amerykańską bazę lotniczą Clark Field na Filipinach. W dniu 10 grudnia 1941 r. wzięły udział w ataku na eskadrę floty brytyjskiej na Malajach, zatapiając m.in. pancernik „Repulse”. W 1942 r. brały udział w licznych atakach na lotniskowce amerykańskiej. Od kwietnia 1942 brały udział w nalotach na Port Moresby na Nowej Gwinei. Następnie uczestniczyły w walkach w rejonie Wysp Salomona, a w szczególności w atakach na wojska amerykańskie na wyspie Guadalcanal. Po wprowadzeniu przez lotnictwo amerykańskie do akcji w 1943 r. samolotów myśliwskich F6F Hellcat i P-38 Lighting, znacznie zmalała skuteczność działania samolotów Mitsubishi G4M.
Do czasu wprowadzenia samouszczelniających się zbiorników paliwa w 1942 r., bombowiec ten był określany przez pilotów amerykańskich jako jednostrzałowa zapalniczka lub latające cygaro ze względu na delikatność konstrukcji i podatność na zapalenie, bez względu na miejsce trafienia.
18 kwietnia 1943 r. na pokładzie samolotu G4M1 zginął japoński admirał Isoroku Yamamoto, głównodowodzący japońską marynarką wojenną, zestrzelony w rejonie wyspy Bougainville przez samoloty myśliwskie P 38 Lighting. W listopadzie 1944 r. samolot G4M2e przystosowano do transportowania bomb latających MXY-7 Ohka, pilotowanych przez kamikaze (pilotów – samobójców). Pierwszy atak kamikaze przy użyciu bomb MXY 7 Ohka nastąpił w dniu 20 marca 1945 r. Po początkowych sukcesach ta forma ataku na okręty przeciwnika nie przynosiła później spodziewanych efektów.
W dniu 19 sierpnia 1945 r. na pokładzie samolotu Mitsubishi G4M2 przybyła na Iwo-Jimę japońska delegacja w celu podpisania aktu kapitulacji.
Opis techniczny [edytuj]
Samolot Mitsubishi G4M był siedmiomiejscowym samolotem bombowo-torpedowym, średniopłatem o konstrukcji metalowej. Podwozie klasyczne wciągane w locie, napęd: 2 silniki gwiazdowe 14-cylindrowe Mitsubishi Kasei 11 MK4A, śmigło metalowe, trzyłopatowe (w wersji G4M1), a silnik Mitsubishi Kasei 21 MK4T lub Mitsubishi Kasei 25 i śmigło czterołopatowe (w wersji G4M2)
|
|||||||||||||||||||||||||||||
