Mleczaj
| Mleczaj | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | – grzyby |
| Gromada | – podstawczaki |
| Klasa | – pieczarniaki |
| Rząd | – gołąbkowce |
| Rodzina | – gołąbkowate |
| Rodzaj | mleczaj |
| Nazwa systematyczna | |
| Lactarius Pers[2]. Tent. disp. meth. fung.: 68 (Lipsk, 1797) |
|
| Typ nomenklatoryczny | |
| – mleczaj biel (Lactarius piperatus (L.) Pers.) | |
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Mleczaj (Lactarius Pers.) –– rodzaj– grzybów należący do– rodziny– gołąbkowatych (Russulaceae.
Charakterystyka [edytuj]
Organizmy– mikoryzowe, rozwijające się w glebie i wytwarzające naziemne owocniki złożone z kapelusza i trzonu. Kapelusze o suchej lub mazistej powierzchni (u wielu gatunków z widocznymi koncentrycznie ułożonymi pręgami) i blaszkowatym– hymenoforze na spodzie.– blaszki przyrośnięte do cylindrycznych, u dojrzałych owocników pustych, trzonów. Z powodu charakterystycznej dla– gołąbkowatych budowy miąższu owocników (okrągłokomórkowygo), są one najczęściej charakterystycznie kruche, z nierównym przełamem.– Zarodniki mleczajów są kulistawe lub elipsoidalne, o powierzchni pokrytej najczęściej brodawkami lub siateczką, pozbawione są– pory rostkowej, a ich– wysyp jest biały lub ochrowy,– amyloidalny[3]. Wydzielają sok mleczny o różnej barwie, u niektórych gatunków na powietrzu zmieniający kolor. W Europie występuje około 80 gatunków, są wśród nich zarówno gatunki jadalne, jak i niejadalne i trujące[4].
Systematyka [edytuj]
Rodzaj Lactarius został opisany po raz pierwszy przez– Christiaana Persoona w "Tentamen dispositionis methodicae Fungorum" z– 1797 (jako: "Lactaria. Pileus carnosus depressus, Lamellaæ (nonnullæ subramosæ) lactescentes"[5]). Rodzaj ten jest zaliczany według "Catalogue of Life: 2009 Annual Checklist"do rodziny Russulaceae[1] . Gatunki:
- Lactarius acerrimus Britzelm.– mleczaj najostrzejszy
- Lactarius acris (Bolton) Gray– mleczaj ostry
- Lactarius acutus R. Heim
- Lactarius adhaerens R. Heim
- Lactarius albocarneus Britzelm.
- Lactarius amarus R. Heim
- Lactarius annulatoangustifolius (Beeli) Buyck
- Lactarius aquizonatus Kytöv.
- Lactarius aspideus (Fr.) Fr.– mleczaj żółtawy
- Lactarius atlanticus Bon
- Lactarius aurantiacus (Pers.) Gray– mleczaj pomarańczowy
- Lactarius aurantiifolius Verbeken
- Lactarius auriolla Kytöv.
- Lactarius azonites (Bull.) Fr.– mleczaj bezstrefowy
- Lactarius badiosanguineus Kühner & Romagn.– mleczaj brązowy
- Lactarius baliophaeus Pegler
- Lactarius barbatus Verbeken
- Lactarius bertillonii (Neuhoff ex Z. Schaef.) Bon– mleczaj piekący
- Lactarius blennius (Fr.) Fr.– mleczaj śluzowaty
- Lactarius blennius(Fr.) Fr.
- Lactarius borzianus (Cavara) Verbeken & Nuytinck
- Lactarius camphoratus (Bull.) Fr.– mleczaj kamforowy
- Lactarius chromospermus Pegler
- Lactarius chrysorrheus Fr.– mleczaj złocisty
- Lactarius circellatus Fr.– mleczaj dębowo-grabowy
- Lactarius citriolens Pouzar– mleczaj cytrynowy
- Lactarius clarkeae Cleland
- Lactarius controversus (Pers.) Pers.– mleczaj różowoblaszkowy
- Lactarius cyathuliformis Bon
- Lactarius decipiens Quél.– mleczaj żółknący
- Lactarius deliciosus (L.) Gray– mleczaj rydz
- Lactarius deterrimus Gröger – mleczaj świerkowy
- Lactarius evosmus Kühner & Romagn.
- Lactarius flavidus Boud.– mleczaj żółtawy
- Lactarius flavopalustris Kytöv.
- Lactarius flexuosus (Pers.) Gray– mleczaj wygięty
- Lactarius fluens Boud.– mleczaj śliski
- Lactarius fuliginosus (Fr.) Fr.– mleczaj jelonek
- Lactarius fulvissimus Romagn.– mleczaj matowy
- Lactarius glaucescens Crossl.– mleczaj zieleniejący
- Lactarius glyciosmus (Fr.) Fr.– mleczaj kokosowy
- Lactarius helvus (Fr.) Fr.– mleczaj płowy
- Lactarius hepaticus Plowr.– mleczaj wątrobowy
- Lactarius hyphoinflatus R.W. Rayner
- Lactarius hysginoides Korhonen & T. Ulvinen
- Lactarius hysginus (Fr.) Fr.– mleczaj rudobrązowy
- Lactarius lacunarum Romagn. ex Hora– mleczaj bagienny
- Lactarius lanceolatus O.K. Mill. & Laursen
- Lactarius lignyotus Fr.– mleczaj przydymiony
- Lactarius lilacinus (Lasch) Fr. – mleczaj liliowy
- Lactarius luridus (Pers.) Gray
- Lactarius mairei Malençon
- Lactarius mammosus Fr.– mleczaj sutkowaty
- Lactarius maruiaensis McNabb
- Lactarius musteus Fr.– mleczaj moszczobarwny
- Lactarius nothofagi R. Heim
- Lactarius novae-zelandiae McNabb
- Lactarius obscuratus (Lasch) Fr.– mleczaj olszowy
- Lactarius omphaliiformis Romagn.– mleczaj pępówkowy
- Lactarius pallidus Pers.) – mleczaj bladawy
- Lactarius pergamenus (Sw.) Fr.
- Lactarius picinus Fr.– mleczaj ciemny
- Lactarius pilatiiZ. Schaef.
- Lactarius piperatus (L.) Pers.– mleczaj biel
- Lactarius porninsis Rolland– mleczaj modrzewiowy
- Lactarius pterosporus Romagn.) – mleczaj pomarszczony
- Lactarius pubescens (Fr.) Fr.– mleczaj omszony
- Lactarius pyrogalus (Bull.) Fr.– mleczaj leszczynowy
- Lactarius quieticolor Romagn.
- Lactarius quietus (Fr.) Fr.– mleczaj dębowy
- Lactarius repraesentaneus Britzelm.– mleczaj żółtofioletowy
- Lactarius resimus (Fr.) Fr.– mleczaj okazały
- Lactarius romagnesii Bon
- Lactarius rostratus Heilm.-Claus.
- Lactarius rubrocinctus Fr.– mleczaj obrączkowy
- Lactarius rufus (Scop.) Fr.– mleczaj rudy
- Lactarius ruginosus Romagn.
- Lactarius salicis-reticulatae Kühner– mleczaj wierzby żyłkowanej
- Lactarius salmonicolor R. Heim & Leclair– mleczaj jodłowy
- Lactarius salmonicolor R. Heim & Leclair– mleczaj późnojesienny
- Lactarius sanguifluus (Paulet) Fr.– mleczaj czerwieniejący
- Lactarius scoticus Berk. & Broome
- Lactarius scrobiculatus (Scop.) Fr.– mleczaj dołkowany
- Lactarius semisanguifluus R. Heim & Leclair– mleczaj zmienny[6]
- Lactarius sepiaceus McNabb
- Lactarius serifluus (DC.) Fr.– mleczaj wodnisty
- Lactarius sphagneti (Fr.) Neuhoff– mleczaj torfowcowy
- Lactarius spinosulus Quél. & Le Bret.– mleczaj łuseczkowaty
- Lactarius stephensii (Berk.) Verbeken & Walleyn
- Lactarius subdulcis (Pers.) Gray– mleczaj bukowy
- Lactarius subumbonatus Lindgr.
- Lactarius tabidus Fr.– mleczaj siarkowy
- Lactarius tawai McNabb
- Lactarius tithymalinus (Scop.) Fr.
- Lactarius torminosus (Schaeff.) Gray– mleczaj wełnianka
- Lactarius trivialis (Fr.) Fr.– mleczaj niebieskawy
- Lactarius turpis (Weinm.) Fr.– mleczaj paskudnik[7]
- Lactarius umerensis McNabb
- Lactarius uvidus (Fr.) Fr.– mleczaj lepki
- Lactarius vellereus (Fr.) Fr.– mleczaj chrząstka
- Lactarius vietus (Fr.) Fr.– mleczaj szaroplamisty
- Lactarius violascens (J. Otto) Fr.– mleczaj fiołkowy
- Lactarius volemus (Fr.) Fr.– mleczaj smaczny
- Lactarius zonarius (Bull.) Fr.– mleczaj pręgowany
Wykaz gatunków (nazwy naukowe) na podstawie Index Fungorum. Obejmuje on tylko gatunki zweryfikowane o potwierdzonym statusie. Oprócz tych wyżej wymienionych na liście Index Fungorum znajdują się gatunki niezweryfikowane[2]. Nazwy polskie według Władysława Wojewody[8].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Bisby, Roskov, Orrell, Nicolson, Paglinawan, Bailly, Kirk, Bourgoin, Baillargeon: 2009 Annual Checklist (ang.). W: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 26 stycznia 2010].
- ↑ 2,0 2,1 Paul Kirk: CABI Bioscience Databases (ang.). [dostęp 2011-10-10].
- ↑ Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 402. ISBN 8374045132.
- ↑ Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
- ↑ pl. "Mleczaj. Kapelusz mięsisty, wklęsły, blaszki wydzielające mleczko"
- ↑ Nazwa wg Aliny Skirgiełło
- ↑ Nazwa podana przez Alinę Skirgiełło dla synonimu Lactarius necator
- ↑ Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
