Mleczaj przydymiony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mleczaj przydymiony
Mleczaj przydymiony: zdjęcie
Systematyka
Domena jądrowce
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj mleczaj
Gatunek mleczaj przydymiony
Nazwa systematyczna
Lactarius lignyotus Fr.
Monogr. Lact. Suec.: 25 (1857)
Mapa zasięgu
Mleczaj przydymiony: zasięg występowania na mapie
Mapa zasięgu w Europie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Charakterystyczna cecha mleczaja przydymionego: blaszki zbiegające po trzonie i zmieniające na nim kolor

Mleczaj przydymiony (Lactarius lignyotus Fr.) – gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae). Według Index Fungorum takson niepewny[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lactarius, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983[2]. Niektóre synonimy naukowe[3]:

  • Lactariella lignyota (Fr.) J. Schröt. 1889
  • Lactifluus lignyotus (Fr.) Kuntze 1891

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 3-11 cm, za młodu łukowaty z podwiniętym brzegiem i o wklęśniętym środku, potem staje się lejkowaty z małym garbem. Skórka gładka, sucha, pilśniowata, często prążkowana (szczególnie u starszych okazów). Kolor ciemnobrązowy lub brązowoczarny[4].

Blaszki

Dość gęste, z długim ząbkiem i zbiegające na trzon. Są białe i mają bardzo charakterystyczną cechę: na trzonie zmieniają barwę na brązową[5].

Trzon

Wysokość 4-10 cm, szerokość 0,5-1,2 cm. Jest gruby, walcowaty, w kolorze od sepiowobrązowego do ciemnobrązowego[4]. Bardzo charakterystyczną cechą jest występowanie w górnej części trzonu żłobków w kolorze trzonu. Żłobki te stanowią przejście do białych blaszek[5].

Miąższ

Biały i wydzielający mlecznobiały sok, który po uszkodzeniu zmienia kolor dość wolno na różowy. Ma orzechowy smak i przyjemny zapach[4].

Wysyp zarodników

Jasnoochrowy. Zarodniki 9-10,5 × 9-10 μm, niemal kuliste, i na powierzchni pokryte brodaweczkami tworzącymi siatkowatą strukturę[6] .

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Ameryce Północnej, Środkowej, Europie i Azji[7]. Rośnie w lasach iglastych, głównie górskich, pod świerkami. Rośnie na ziemi, często wśród mchów[2]. W Polsce jest rzadki[6].

Młode owocniki

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof żyjący w mikoryzie z korzeniami drzew. Niejadalny. Z powodu gorzkiego smaku nie nadaje się do spożycia[5][6]. Na Ukrainie jednak uważany jest za grzyb jadalny (po odpowiednim przyrządzeniu)[8].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej podobny i występujący w takich samych siedliskach jest mleczaj ciemny (Lactarius picinus). Najbardziej charakterystyczną cechą, po której można go odróżnić są blaszki, które u mleczaja przydymionego zbiegają po trzonie, przy czym na trzonie wyraźnie zmieniają kolor na brązowy. Ponadto u starszych okazów mleczaja przydymionego kapelusz jest promieniście pomarszczony[5]. U mleczaja jelonka (Lactarius fuliginosus) kapelusz ma zaokrąglony szczyt, a uciśnięty miążśz szybko różowieje[6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  4. 4,0 4,1 4,2 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2014-08-01].
  8. Eric Boa: Wild edible fungi : A global overview of their use and importance to people. 2004, seria: Non-wood Forest Products 17. ISBN 92-5-105157-7.