Mleczaj siarkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mleczaj siarkowy
Lactarius tabidus G2.1.jpg
Systematyka
Domena jądrowce
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj mleczaj
Gatunek mleczaj siarkowy
Nazwa systematyczna
Lactarius theiogalus (Bull.) Gray
Nat. Arr. Brit. Pl. (London) 1: 624 (1821)
Mapa zasięgu
Mapa zasięgu w Europie
Mapa zasięgu w Europie
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Lactarius theiogalus a1 (8).JPG
Lactarius theiogalus a1 (7).JPG

Mleczaj siarkowy (Lactarius theiogalus (Bull.) Gray) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lactarius, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwę polską nadał Franciszek Błoński w 1896[2], jako mleczaj siarkowy (Lactarius thejogalus (Bull.:Fr.) Gray) opisywała go także Alina Skirgiełło[3] . Według Index Fungorum jest to gatunek o niepewnej pozycji taksonomicznej. Podawany przez W. Wojewodę jako jego synonim Lactarius tabidus Fr. jest według Index Fungorum innym, odrębnym gatunkiem[4]. Niewykluczone jednak, że jest to sprawa interpretacji i opisany przez A. Skirgiełło L. thejogalus to w istocie L. tabidus, wymienia go ona bowiem wśród synonimów. W atlasach grzybów mleczaj siarkowy opisywany jest właśnie jako L. tabidus Fr[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 2–5cm, początkowo płaski, szybko jednak rozpostarty i wklęśnięty, zazwyczaj z garbkiem. Brzeg cienki, długi czas pozostaje podwinięty. Powierzchnia w stanie suchym matowa, w stanie wilgotnym błyszcząca, czasami szorstka. Barwa pomarańczowo-rudawa z czerwonawym odcieniem, czasami cynamonowobrązowa[3].

Blaszki

Szeroko przyrośnięte, u młodych okazów kremowe, później gliniastoróżowe[5].

Trzon

Wysokość 2–8 cm, grubość 3–10 mm, walcowaty lub pałkowaty, początkowo pełny, później pusty. Kolor początkowo rdzawobrązowy, później ochrowy, cynamonowy, w końcu ciemnoceglastoczerwony. W górnej części jaśniejszy[5].

Miąższ

Zbudowany z kulistawych komórek, które powodują jego specyficzną (jak u wszystkich gołąbkowatych) kruchość i nieregularny przełam. Ma zazwyczaj łagodny, ale czasami nieco ostry lub gorzki smak. Wydziela białe mleczko, na powietrzu powoli przebarwiające się na żółto[6].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników białawokremowy. Zarodniki owalne, pokryte dużymi, pojedynczymi brodawkami, czasami połączonymi krótkimi łącznikami. Rozmiar: 6-7,5 × 6-7 μm. Podstawki o rozmiarach 36-42 × 9-10,5 μm. Cystydy ostre i cienkie, najliczniej występują na ostrzach blaszek[3].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Ameryce Północnej, Europie oraz Japonii[7]. Rośnie w lasach iglastych i liściastych, głównie pod brzozami, szczególnie na miejscach wilgotnych i porośniętych mchem torfowcem. W Polsce wytwarza owocniki od sierpnia do października i jest dość pospolity[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[2]. Grzyb jadalny[6][5].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Jest kilka gatunków drobnych mleczajów podobnych pod względem wyglądu zewnętrznego. Istotną rolę przy ich rozróżnianiu odgrywa miejsce występowania oraz smak i przebarwianie się mleczka. Podobny mleczaj żółknący (Lactarius decipiens) rośnie pod dębami, a jego mleczko jest bardzo piekące w smaku i przebarwia się na jasnoróżowo, mleczaj pomarańczowy (Lactarius aurantiacus) rośnie wyżej w górach, tylko pod świerkami i jego mleczko nie przebarwia się[5]. Wśród grzybów o morfologicznie zbliżonych owocnikach wymienia się też mleczaja olszowego (Lactarius obscuratus), rozwijającego się w obecności olsz[6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Alina Skirgiełło: Mleczaj (Lactarius). Grzyby (Mycota), tom 25. Podstawczaki (Basidiomycetes), gołąbkowce (Russulales), gołąbkowate (Russulaceae), mleczaj (Lactarius). Kraków: PWN, 1998. ISBN 83-85444-65-3.
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. 6,0 6,1 6,2 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 430. ISBN 8374045132.
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].