Mleczaj szaroplamisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mleczaj szaroplamisty
Mleczaj szaroplamisty: zdjęcie
Systematyka
Domena jądrowce
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj mleczaj
Gatunek mleczaj szaroplamisty
Nazwa systematyczna
Lactarius vietus (Fr.) Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 344 (1838)
Mapa zasięgu
Mleczaj szaroplamisty: zasięg występowania na mapie
Zasięg w Europie
Hymenofor owocnika

Mleczaj szaroplamisty (Lactarius vietus (Fr.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: mleczaj więdnący i mleczaj chmurny[2]. Niektóre synonimy łacińskie:[3].

  • Agaricus vietus Fr. (1821)
  • Galorrheus vietus (Fr.) P. Kumm. (1871)
  • Lactifluus vietus (Fr.) Kuntze (1891)

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 3–6 (do 10) cm, barwy cielistoszarej lub cielistobrązowej, przeważnie niestrefowany. U młodych owocników często z małą brodawką w centrum, po dojrzeniu nieco wglębiony. Pokryty mazistą podczas deszczu skórką[4].

Blaszki

Barwy białawej lub cielistej, u dojrzałych owocników cielistoochrowe[4].

Trzon

Barwy jaśniejszej niż kapelusz, u góry z wąską, białawo odcinającą się strefą[4].

Miąższ

O bardzo ostrym smaku, wydzielający białe, po wyschnięciu szare lub oliwkowoszare mleczko[4].

Zarodniki

Elipsoidalne, o wymiarach 7,5-9 x 6,5-7,5 μm, bez pory rostkowej, o brodawkowato-siatkowatej, amyloidalnej powierzchni[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w lasach liściastych i mieszanych, na torfowiskach, w obecności brzóz, na kwaśnych glebach torfowych. Owocniki wytwarza (w Europie) od lipca do października[4].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[2]. Owocniki Lactarius vietus w skutek ostrego smaku często opisywane są jako "niejadalne". W stanie surowym zawierają one substancje które mogą powodować nudności, wymioty lub biegunkę, jednak po odpowiednim przyrządzeniu można je spożywać. Zaleca się w tym celu ich solenie, kiszenie lub marynowanie po uprzednim kilkukrotnym namoczeniu w wodzie i obgotowaniu, lub jedynie dłuższym gotowaniu. Takie przygotowanie owocników pozbawia je także ostrego smaku[4].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Mleczaja szaroplamistego można pomylić z niejadalnym mleczajem kokosowym (Lactarius glyciosmus), który ma zapach wiórków kokosowych. Porównaj również z niejadalnym mleczajem sutkowatym (Lactarius mammosus)[4].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, 2006, s. 422. ISBN 83-7404-513-2.