Mleczaj szaroplamisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mleczaj szaroplamisty
Lactarius vietus041031w.jpg
Systematyka
Domena jądrowce
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj mleczaj
Gatunek mleczaj szaroplamisty
Nazwa systematyczna
Lactarius vietus (Fr.) Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 344 (1838)
Mapa zasięgu
Zasięg w Europie
Zasięg w Europie
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Hymenofor owocnika

Mleczaj szaroplamisty (Lactarius vietus (Fr.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: mleczaj więdnący i mleczaj chmurny[2]. Niektóre synonimy łacińskie:[3].

  • Agaricus vietus Fr. (1821)
  • Galorrheus vietus (Fr.) P. Kumm. (1871)
  • Lactifluus vietus (Fr.) Kuntze (1891)

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 3–6 (do 10) cm, barwy cielistoszarej lub cielistobrązowej, przeważnie niestrefowany. U młodych owocników często z małą brodawką w centrum, po dojrzeniu nieco wglębiony. Pokryty mazistą podczas deszczu skórką[4].

Blaszki

Barwy białawej lub cielistej, u dojrzałych owocników cielistoochrowe[4].

Trzon

Barwy jaśniejszej niż kapelusz, u góry z wąską, białawo odcinającą się strefą[4].

Miąższ

O bardzo ostrym smaku, wydzielający białe, po wyschnięciu szare lub oliwkowoszare mleczko[4].

Zarodniki

Elipsoidalne, o wymiarach 7,5-9 x 6,5-7,5 μm, bez pory rostkowej, o brodawkowato-siatkowatej, amyloidalnej powierzchni[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w lasach liściastych i mieszanych, na torfowiskach, w obecności brzóz, na kwaśnych glebach torfowych. Owocniki wytwarza (w Europie) od lipca do października[4].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[2]. Owocniki Lactarius vietus w skutek ostrego smaku często opisywane są jako "niejadalne". W stanie surowym zawierają one substancje które mogą powodować nudności, wymioty lub biegunkę, jednak po odpowiednim przyrządzeniu można je spożywać. Zaleca się w tym celu ich solenie, kiszenie lub marynowanie po uprzednim kilkukrotnym namoczeniu w wodzie i obgotowaniu, lub jedynie dłuższym gotowaniu. Takie przygotowanie owocników pozbawia je także ostrego smaku[4].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Mleczaja szaroplamistego można pomylić z niejadalnym mleczajem kokosowym (Lactarius glyciosmus), który ma zapach wiórków kokosowych. Porównaj również z niejadalnym mleczajem sutkowatym (Lactarius mammosus)[4].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, 2006, s. 422. ISBN 83-7404-513-2.