Mleczarka z Bordeaux

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mleczarka z Bordeaux
Mleczarka z Bordeaux
Autor Francisco Goya
Rok wykonania 1827
Technika wykonania olej na płótnie
Rozmiar 74 x 68 cm
Muzeum Prado

Mleczarka z Bordeaux[1] (hiszp. La lechera de Burdeos) – obraz hiszpańskiego malarza Francisca Goi[2].

Okoliczności powstania[edytuj | edytuj kod]

Dzieło pochodzi z późnego okresu twórczości Goi. Powstało na rok przed śmiercią artysty i jest jedną z jego ostatnich znanych prac olejnych. Obraz został namalowany w 1827 roku, kiedy Goya przebywał na emigracji we francuskim Bordeaux. W tym czasie miał już 81 lat, był schorowany, niedowidział i niemal kompletnie ogłuchł. Jego popularność we Francji nie mogła się równać z estymą, którą darzono go w ojczyźnie. W Bordeaux mieszkał razem ze swoją kochanką Leokadią Weiss i jej córką Rosario, zdradzającą zamiłowanie do malarstwa[3].

Analiza[edytuj | edytuj kod]

Postać na obrazie wzorowana jest na XIX-wiecznych mleczarkach z Bordeaux - młodych wiejskich dziewczynach, które przychodziły do miasta aby sprzedawać mleko[4]. Przedstawia młodą i piękną kobietę o delikatnych rysach twarzy, które podkreśla świetlisty czepek i szal[5]. Obok niej stoi dzban z mlekiem, na którym widać napis Goya[6]. Krytycy uważają, że portret przedstawia jedną z najbliższych Goi kobiet – Leokadię Weiss lub jej córkę Rosario. Przypuszcza się, że Rosario mogła być córką Goi, ale nie jest to pewne. Faktem jest, że Goya opiekował się nią jak ojciec i wspierał ją w karierze malarskiej[3].

Zastosowana błękitnozielona gama kolorów, pogodny nastrój, dolna perspektywa oraz nakładanie farby drobnymi dotknięciami pędzla (charakterystyczne dla impresjonizmu) nie są zabiegami typowymi dla późnego malarstwa Goi[2]. Przez niektórych krytyków sztuki (również kustoszy Prado) dzieło nie jest uznawane za pracę Goi[3]. Sugerowano również, że autorką obrazu mogła być sama Rosario. Walory artystyczne tego dzieła znacznie przewyższają namalowane przez nią prace, które zachowały się w Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych Św. Ferdynanda w Madrycie, dlatego jej autorstwo jest mało prawdopodobne[7].

To dzieło utrzymane w świetlistych barwach jest zapowiedzią impresjonizmu, przypomina kobiece portrety Renoira[1][8] lub tancerki Degasa[9].

Historia obrazu[edytuj | edytuj kod]

Pomimo że Leokadia wiernie opiekowała się Goyą przez wiele lat, artysta nie zabezpieczył jej finansowo w swoim testamencie (spuściznę przekazał synowi). Pośród niewielu rzeczy, które po śmierci artysty pozwolono jej zabrać z ich wspólnego domu, znalazł się tylko jeden obraz – Mleczarka z Bordeaux. Świadomy wartości tego dzieła Goya miał przykazać Leokadii, aby nie sprzedawała go za mniej niż uncję złota[8]. Znajdując się w złej sytuacji finansowej Leokadia sprzedała dzieło Juanowi Bautiście Muguiro, krewnemu Goi. Potomkowie Muguira przekazali obraz Muzeum Prado w 1945 roku[3][10].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Alessandro Bettagno, Christopher Brown, Francisco Calvo Serraller, Francis Haskell, Alfonso E. Pérez Sánchez: Muzeum Prado. Arcydzieła malarstwa. Warszawa: Arkady, 2011, s. 188-189. ISBN 978-83-213-4421-8.
  2. 2,0 2,1 Fabienne Gambrelle. Francisco Goya. „Wielcy malarze, ich życie, inspiracje i dzieło”. 77, s. 27, 1998-2005. Warszawa: Eaglemoss Polska. ISSN 1505-9464. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Robert Hughes: Goya. Artysta i jego czas. Warszawa: WAB, 2006, s. 36, 384. ISBN 83-7414-248-0. OCLC 569990350.
  4. Alfonso E. Pérez Sánchez: Goya. Warszawa: Składnica Księgarska, 2009. ISBN 978-83-60334-71-3.
  5. Stefano Peccatori, Stefano Zuffi: Klasycy sztuki: Goya. Warszawa: Arkady, 2006, s. 130-131. ISBN 83-60529-14-0.
  6. Ferrán Aribau, Francesc Ruidera, Lluís Altafuya, Roberto Castillo, Xavier Costaneda: Goya: su tiempo, su vida, su obra. Madryt: LIBSA, 2006, s. 391. ISBN 84-662-1405-4.
  7. Juan José Junquera: The black paintings of Goya. Londyn: Scala Books, 2003. ISBN 18-5759-273-5.
  8. 8,0 8,1 Francisco Goya. Poznań: Oxford Educational, 2006. ISBN 83-7425-497-1.
  9. András Székely: Malarstwo hiszpańskie. Warszawa: WAiF, 1974, s. 42.
  10. Museo Nacional del Prado: La lechera de Burdeos (hiszp.). [dostęp 01-10-2012].